Viết “Nghề Giáo”, tôi không chỉ muốn ngợi ca một nghề cao quý, mà còn muốn gửi gắm suy tư: nếu không còn ánh sáng của giáo dục chân chính, xã hội sẽ lạc lối, con người sẽ mất gốc.
- “Chốn cũ” của Vũ Trung – Điểm tựa tâm linh
- Mùa Thu Đẹp của Vũ Trung – Thông điệp cội nguồn
- Chèo Thanh Hóa và người anh cả nghề – Hàn Hải
NGHỀ GIÁO
Tác giả: Vũ Trung
Trống điểm khai trường rộn khắp sân
Trời xanh gió quyện nắng thêm gần
Tôn sư sỹ tử hành trung nghĩa
Trọng đạo cô thầy dạy lễ nhân
Quốc thái do bồi vun gốc thiện
Gia cường bởi tích giữ nguồn chân
Vinh danh sự nghiệp ươm mầm trẻ
Luyện đức rèn tài giáo chúng dân.
Hồi tưởng trong tiếng trống khai trường
Mỗi mùa thu về, tiếng trống khai trường lại ngân vang khắp sân. Trong tôi, đó không chỉ là âm thanh báo hiệu một năm học mới. Mà còn là nhịp tim của một dân tộc hiếu học.
“Trống điểm khai trường rộn khắp sân
Trời xanh gió quyện nắng thêm gần”
Khoảnh khắc ấy, tôi thấy sự gắn bó kỳ diệu giữa trời xanh, nắng mới và lòng người. Tiếng trống ấy đã theo tôi suốt tuổi thơ, theo những bước chân học trò khát khao tri thức. Và cũng thôi thúc trong tôi một ý niệm. Nghề dạy học chính là điểm khởi đầu của mọi hành trình.
Người thầy – người gìn giữ đạo lý
Từ xa xưa, dân tộc ta đã trọng đạo nghĩa: “Tôn sư trọng đạo”, coi người thầy là bậc dẫn lối. Tôi viết:
“Tôn sư sỹ tử hành trung nghĩa
Trọng đạo cô thầy dạy lễ nhân”
Bởi lẽ, giáo dục không chỉ là truyền dạy chữ nghĩa. Nếu chỉ chạy theo kiến thức mà quên gốc rễ nhân cách. Con người dễ sa vào tham lam, ích kỷ, thậm chí dùng tri thức vào việc sai trái. Một người xấu, càng giỏi lại càng nguy hại. Còn một người tốt, dù làm bất cứ việc gì, cũng gieo ra hoa trái hiền lương.
Vậy nên, giáo dục trước hết là dạy làm người, lấy nhân – lễ – nghĩa – trí – tín làm cội gốc. Người thầy chính là người thắp ngọn lửa ấy, gìn giữ đạo lý cho học trò, cho xã hội.
Giáo dục – nền tảng của quốc gia
Trong tâm niệm tôi, sự thịnh hay suy của một đất nước, của một gia đình, đều bắt đầu từ cái gốc giáo dục:
“Quốc thái do bồi vun gốc thiện
Gia cường bởi tích giữ nguồn chân”
Nếu nền giáo dục vững mạnh, lấy thiện tâm làm gốc. Đất nước sẽ thái hòa, gia đình sẽ bền vững. Nhưng nếu giáo dục suy đồi, đạo học mai một, tất yếu xã hội sẽ chất chứa bất an. Nảy sinh nhiều hệ lụy và tệ nạn.
Đó là lý do tôi luôn coi nghề giáo là nghề quan trọng bậc nhất. Không có nghề nào trực tiếp tạo nên nhân cách con người, định hình cả một thế hệ, như nghề dạy học.
Người thầy – trách nhiệm và tu dưỡng
Tôi cũng tự nhắc mình và nhắn gửi tới bao thế hệ thầy cô. Muốn gieo nhân cách, chính người thầy phải tự rèn mình trước. Không thể buông lơi, không thể để bản thân xa rời chuẩn mực.
Nho gia từng dạy: tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ. Với nghề giáo, “tu thân” chính là bước đầu tiên. Người thầy phải là tấm gương sáng, sống với nhân – lễ – nghĩa – trí – tín. Thì mới đủ sức cảm hóa học trò. Đó không chỉ là trách nhiệm nghề nghiệp, mà còn là sứ mệnh thiêng liêng. Là ngọn đèn soi sáng cho bao thế hệ.
Lời gửi gắm từ bài thơ
Viết “Nghề Giáo”, tôi muốn cúi đầu tri ân tất cả những người đã lặng lẽ đưa đò qua sông. Họ không chỉ gieo hạt tri thức, mà còn ươm mầm nhân nghĩa cho đời.
Trong tôi, một xã hội an nhiên, một cuộc sống bền lâu. Chỉ có thể xây dựng trên nền giáo dục trong sáng và nhân bản. Nếu còn một nghề đáng được cả xã hội tôn vinh. Thì đó chính là nghề gieo trồng nhân cách – nghề giáo.
