Đầu năm học mới, tình trạng lạm thu trong trường học lại trở thành đề tài gây bức xúc xã hội. Những khoản thu “tự nguyện nhưng bắt buộc” khiến nhiều phụ huynh không khỏi áp lực. Vậy làm thế nào để ngăn chặn tình trạng này, bảo đảm môi trường giáo dục công bằng và minh bạch?
Giải pháp phải đến từ nhiều phía
TS Nguyễn Kim Dung (nguyên Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu giáo dục – Trường ĐH Sư phạm TP.HCM) cho rằng để hạn chế lạm thu, trường học cần công khai, minh bạch danh mục các khoản thu. Những khoản bắt buộc và tự nguyện phải được phân định rõ ràng.
Ông nhấn mạnh: “Ban đại diện cha mẹ học sinh không thể chỉ tồn tại để thu tiền. Họ cần phát huy vai trò trong việc góp ý, nâng cao chất lượng học tập, chứ không chỉ gánh vác chuyện tài chính.”
Theo TS Dung, giải pháp lâu dài vẫn nằm ở chính sách của Nhà nước trong việc đầu tư cơ sở vật chất và kiểm soát các khoản thu chi. Khi lãnh đạo nhà trường chịu trách nhiệm toàn diện, nguy cơ biến các khoản tự nguyện thành bắt buộc sẽ dần được loại bỏ.
Thật cần thiết mới thu
ThS Nguyễn Thị Thái Thuận (giảng viên Trường ĐH Tài chính – Marketing) cho rằng: “Khoản thu tự nguyện thì không thể ép buộc toàn bộ phụ huynh đóng góp. Chỉ những gì thật sự cần thiết mới nên triển khai.”
Bà Thuận cũng lưu ý, nhiều khoản đóng góp hiện nay không phục vụ trực tiếp việc học tập của học sinh, khiến phụ huynh thêm gánh nặng. Do đó, các khoản do ban đại diện cha mẹ học sinh thu cần có sự giám sát của giáo viên chủ nhiệm và ban giám hiệu.
Đồng thời, nhà trường cũng nên khuyến khích học sinh rèn luyện tinh thần tự lập, yêu lao động, góp sức nhỏ cho tập thể để giảm bớt gánh nặng tài chính không cần thiết.
Phải minh bạch hóa các khoản thu
Theo TS Ngô Xuân Điệp (giảng viên tâm lý học – Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn, ĐHQG TP.HCM), cách tốt nhất để chống biến tướng là minh bạch hóa toàn bộ khoản thu.
“Các khoản thu tự nguyện cần có mức trần, dựa trên khả năng thực tế của phụ huynh. Người muốn đóng góp nhiều hơn thì nên thực hiện dưới dạng tài trợ, có ghi nhận rõ ràng,” ông Điệp nêu quan điểm.
Ngoài ra, khi phát hiện các trường hợp lợi dụng danh nghĩa ban đại diện cha mẹ học sinh để thu sai quy định, nhà trường phải lập tức chấn chỉnh.
Rõ ràng, việc ngăn chặn lạm thu đầu năm học không chỉ là trách nhiệm của nhà trường, ban phụ huynh, mà còn cần sự giám sát của cơ quan quản lý giáo dục. Minh bạch, công khai và xác định rõ tính cần thiết của từng khoản thu là giải pháp căn cơ để trả lại sự công bằng cho phụ huynh và học sinh.
Theo: Tuổi Trẻ
