Cuộc gặp 50 phút giữa Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và người đồng cấp Nga Sergei Lavrov bên lề phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) ngày 24-9 đã làm dấy lên những suy đoán về khả năng thay đổi cục diện chiến sự Ukraine kéo dài suốt ba năm rưỡi qua.
Trump bất ngờ thay đổi lập trường với Nga
Một ngày trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ gọi Nga là “hổ giấy” và khẳng định Ukraine có thể giành lại toàn bộ lãnh thổ. Động thái này gây chú ý bởi từ khi nhậm chức, ông Trump từng nhiều lần ám chỉ giải pháp buộc Kiev nhượng bộ đất đai để đổi lấy hòa bình.
Trong tuyên bố trên mạng xã hội, ông Trump nhấn mạnh: “Với sự hỗ trợ từ châu Âu và NATO, Ukraine hoàn toàn có thể giành lại toàn bộ lãnh thổ”. Ông Zelensky nhanh chóng phản ứng tích cực, cho rằng tổng thống Mỹ đã tiếp cận “nhiều thông tin chi tiết hơn” về tình hình chiến sự.
Tuy vậy, nhiều nhà quan sát cho rằng chưa rõ liệu sự thay đổi này chỉ dừng ở lời nói hay sẽ trở thành chính sách thực tiễn. Phó tổng thống Mỹ JD Vance cũng khẳng định đó chỉ là phản ứng trước tình hình thực địa, không phải một bước ngoặt chiến lược.
Lavrov giữ im lặng, Matxcơva mềm giọng
Điều gây chú ý là Ngoại trưởng Lavrov không đưa ra bình luận công khai sau cuộc gặp. Bộ Ngoại giao Nga chỉ đăng một thông cáo ngắn, nhấn mạnh hai bên đã “trao đổi ý kiến về giải pháp cho cuộc khủng hoảng Ukraine, tiếp nối các thỏa thuận từ thượng đỉnh Nga – Mỹ tại Alaska”.
Trong đó, Nga khẳng định “sẵn sàng phối hợp nhằm loại bỏ nguyên nhân gốc rễ xung đột”. Dù vậy, Matxcơva cũng cảnh báo sẽ “không chấp nhận những kế hoạch kéo dài chiến tranh” mà họ cáo buộc Kiev và một số nước châu Âu thúc đẩy.
Thông điệp có phần mềm mỏng này được cho là chịu tác động từ tuyên bố cứng rắn mới đây của ông Trump. Nếu Washington và châu Âu thống nhất quan điểm không để Ukraine mất lãnh thổ, Nga có nguy cơ đối diện mặt trận phương Tây kiên quyết hơn.
Bước ngoặt chính trị tại Mỹ và tính toán của Nga
Phát biểu cứng rắn của ông Trump xuất hiện trong bối cảnh chính trường Mỹ đầy căng thẳng sau vụ ám sát nhân vật cực hữu Charlie Kirk. Việc bị xem là “mềm mỏng với Nga” có thể trở thành điểm yếu khiến ông Trump bị đối thủ chính trị công kích.
Đồng thời, trong nội bộ chính quyền, Ngoại trưởng Marco Rubio vốn là nhân vật Cộng hòa diều hâu, duy trì lập trường cứng rắn truyền thống với Matxcơva. Điều này khiến cuộc gặp kín ở New York càng được giới quan sát đánh giá là có ý nghĩa đặc biệt.
Với Nga, sau nhiều tháng chiến sự tiêu hao và gần như bế tắc, việc phát tín hiệu mềm mỏng có thể là cách để tái định vị xung đột. Kịch bản được nhắc đến nhiều là giữ nguyên hiện trạng lãnh thổ và đóng băng giao tranh, thay vì kỳ vọng một chiến thắng quân sự quyết định.
Hiện tại, những tuyên bố từ cả Washington lẫn Matxcơva vẫn mang tính mập mờ, không đề cập chi tiết đến các điều kiện rút quân hay nhượng bộ lãnh thổ. Ukraine cũng chưa cho thấy dấu hiệu sẽ chấp nhận bất kỳ đề xuất hòa đàm nào có lợi cho Nga.
Dẫu vậy, cuộc gặp Lavrov – Rubio cùng với thay đổi lập trường trong lời nói của ông Trump đang tạo ra một “cửa sổ ngoại giao” mới. Liệu đây có thể trở thành bước ngoặt thật sự cho cuộc chiến dai dẳng, hay chỉ là một khoảng lặng ngắn ngủi trước khi xung đột tiếp tục leo thang, vẫn là câu hỏi chưa có lời đáp.
Theo: Tuổi Trẻ
