Nghiên cứu của MIT cảnh báo việc phụ thuộc vào ChatGPT có thể làm giảm hoạt động não, khiến con người mất dần khả năng sáng tạo và ghi nhớ.
- Ô tô khách húc xe tải trên cao tốc Vĩnh Hảo – Phan Thiết, tài xế mắc kẹt trong cabin
- Xác minh thông tin vụ “thầy giáo đưa học sinh lớp 9 vào nhà nghỉ”
- TikToker tàng keng ông trùm bị bắt vì công kích
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng phổ biến, nhiều người tin rằng các công cụ như ChatGPT sẽ sớm thay thế con người trong công việc và học tập. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới từ Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) cho thấy, việc lạm dụng AI có thể khiến não bộ trở nên “lười biếng”, làm suy giảm khả năng tư duy, học tập và ghi nhớ.
AI giúp ích – nhưng cũng khiến não bộ “ngủ quên”
Nhằm tìm hiểu “cái giá của nhận thức” khi con người dựa vào các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), nhóm nghiên cứu MIT đã thực hiện một thí nghiệm đặc biệt. Những người tham gia được chia làm ba nhóm để viết luận:
- Nhóm đầu tiên được phép sử dụng ChatGPT hỗ trợ.
- Nhóm thứ hai dùng Google để tìm thông tin.
- Nhóm thứ ba phải tự viết hoàn toàn, không dùng bất kỳ công cụ nào.
Trong quá trình làm bài, điện não đồ (EEG) được sử dụng để ghi nhận hoạt động và phản ứng thần kinh của từng người. Kết quả cho thấy, mức độ kết nối giữa các vùng não giảm dần theo mức độ phụ thuộc vào công cụ hỗ trợ.
Nhóm tự viết có hoạt động não mạnh mẽ và lan tỏa nhất; nhóm dùng Google ở mức trung bình; còn nhóm dùng ChatGPT thể hiện hoạt động thần kinh yếu nhất. Điều này cho thấy khi con người để AI làm thay, não bộ có xu hướng “ủy quyền” tư duy cho máy, khiến khả năng sáng tạo và tham gia của não giảm rõ rệt.
Những người thường xuyên sử dụng ChatGPT có mức độ kết nối giữa các vùng não yếu hơn rõ rệt so với những người không dùng. ( Ảnh: Kênh14.vn)
Mất dần khả năng ghi nhớ và phản biện
Không chỉ vậy, khi được yêu cầu nhắc lại nội dung bài viết sau vài phút, nhóm sử dụng ChatGPT có mức độ ghi nhớ thấp nhất. Nhiều người trong nhóm này cũng chia sẻ rằng họ không cảm thấy bài viết “thuộc về mình”, vì phần lớn nội dung do AI tạo ra chứ không phải do chính họ suy nghĩ.
Sau bốn tháng theo dõi, nhóm dùng ChatGPT tiếp tục thể hiện kết quả kém hơn ở nhiều khía cạnh: hoạt động thần kinh, khả năng ngôn ngữ, điểm số do giáo viên và hệ thống AI chấm.
Kết luận của MIT nhấn mạnh: dù AI mang lại lợi ích to lớn, việc phụ thuộc quá mức có thể làm con người mất dần kỹ năng tư duy phản biện, sáng tạo và ghi nhớ. Nói cách khác, nếu não “nghỉ ngơi” quá lâu và để máy móc làm thay, nó sẽ yếu đi như một cơ bắp không còn được rèn luyện.
Các nhà khoa học khuyến nghị rằng AI nên được xem như một trợ lý thông minh, giúp gợi mở ý tưởng và tiết kiệm thời gian — không phải là bộ não thay thế con người. Việc học cách sử dụng AI đúng đắn, bổ trợ chứ không thay thế tư duy, chính là chìa khóa để con người và công nghệ phát triển song hành mà không đánh mất khả năng nhận thức tự nhiên.
Theo: Kênh14.vn
