Những vệt đen song song chạy dọc sườn núi trên sao Hỏa, trông hệt như một “mã vạch khổng lồ” khắc lên bề mặt hành tinh đỏ, khiến giới khoa học tò mò suốt hơn một năm. Đến nay, bí ẩn này đã được giải mã.
- Vụ trụ cầu sông Lô trơ lõi thép: Đoàn khảo sát của Quốc
- Thuốc ung thư của Nga giá 18 triệu đồng/lọ được cấp phép lưu hành tại Việt Nam
- Tạm giữ 10 người liên quan vụ đám đông đập phá ô tô ở Nghệ An
Dấu vết thiên thạch và bí mật khí hậu sao Hỏa
Hình ảnh độc đáo được tàu thăm dò Trace Gas Orbiter của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) ghi lại cho thấy các dải đen hẹp kéo dài xuống sườn núi Apollinaris Mons — một ngọn núi lửa đã tắt gần xích đạo sao Hỏa. Mỗi vệt đen thực chất là dấu vết của những trận lở bụi, được kích hoạt khi thiên thạch rơi xuống, làm rung chuyển lớp bụi mịn phủ dày trên sườn dốc.
Theo nhóm nghiên cứu do Valentin Bickel, Đại học Bern (Thụy Sĩ) dẫn đầu, những vệt lở bụi này tuy chỉ chiếm chưa đến 0,1% diện tích bề mặt sao Hỏa nhưng lại đóng vai trò quan trọng trong chu trình bụi của hành tinh. Lượng bụi mà chúng giải phóng hàng năm tương đương hai trận bão bụi toàn cầu, góp phần định hình khí hậu và hệ thống lưu thông không khí của sao Hỏa.
Thuật toán học sâu hé lộ “chu kỳ bụi” của hành tinh đỏ
Nhóm của Bickel đã dùng thuật toán học sâu để phân tích hơn 2 triệu vết trượt bụi trên 90.000 ảnh chụp từ các tàu quỹ đạo như Mars Reconnaissance Orbiter (NASA). Kết quả cho thấy chỉ một phần nhỏ các vệt này bắt nguồn từ va chạm thiên thạch; phần lớn xuất phát từ biến động theo mùa của gió và hoạt động bụi tự nhiên.
Hiện tượng này diễn ra mạnh nhất vào mùa hè và mùa thu ở bán cầu nam — khi gió mạnh nhất đủ sức cuốn bụi lên cao. Những vùng “điểm nóng” như Amazonis, Olympus Mons, Tharsis, Arabia và Elysium được xác định là nơi xảy ra nhiều vệt trượt nhất, nhờ địa hình dốc và lớp bụi rời.
Theo Colin Wilson, nhà khoa học phụ trách sứ mệnh Trace Gas Orbiter, nghiên cứu này giúp hiểu rõ hơn về các quá trình địa chất đang tiếp diễn trên sao Hỏa ngày nay, đồng thời mở ra manh mối mới cho việc khám phá môi trường sống tiềm năng trong tương lai.
Theo: Tuổi Trẻ
