Nhịp sống số đang len sâu vào từng làng quê Việt Nam. Công nghệ mở ra nhiều cơ hội phát triển, nhưng cũng đặt ra thách thức lớn với bản sắc truyền thống. Tại xã Hoằng Giang (Thanh Hoá), nhiều ngôi làng đã chọn cách thích ứng mềm mại, gìn giữ văn hóa bằng chính nội lực cộng đồng.
- Cựu binh Trung Quốc quỳ bò đòi trợ cấp: Vết nứt đau đớn sau chiến tranh
- Vụ thảm sát sát nghiêm trọng tại Australia
- Vụ bảo kê nhập lậu dầu: Nhiều cựu cán bộ hải quan hầu tòa tại TPHCM
Giữ hồn làng thời công nghệ số từ không gian văn hóa Quỳ Chử
Về làng Quỳ Chử, vùng đất cổ gắn với văn hóa Đông Sơn (Thanh Hoá), dễ nhận ra sự giao thoa hài hòa giữa cũ và mới. Đường làng đã được bê tông hóa. Nhà cửa khang trang hơn. Nhưng ao làng, giếng cổ, mái đình và không gian sinh hoạt cộng đồng vẫn được giữ gìn cẩn trọng.
Làng Quỳ Chử có lịch sử lâu đời, xưa gọi là Kẻ Tổ. Hiện làng gồm ba thôn: Tây Phúc, Trung Tiến, Đông Nam. Tháng 2 âm lịch hằng năm, người dân lại tụ hội về đình Trung để tổ chức hội làng Kỳ Phúc. Hội được tổ chức hai năm một lần, là dịp cộng đồng cùng trở về cội nguồn.
Trong những ngày hội, ba thôn, bốn giáp cùng dâng hương, làm lễ. Các nghi thức rước kiệu, tế lễ được tổ chức trang nghiêm. Xen kẽ là những trò chơi dân gian như gánh nước, nấu cơm trên khô, cơm thi cá giải. Không gian lễ hội vừa linh thiêng, vừa rộn ràng.
Điều đáng quý là trong thời đại số, khi nhiều người trẻ rời làng đi học tập, làm việc, hội làng vẫn là “lời hẹn trở về”. Với người Quỳ Chử, đây không chỉ là dịp sum họp, mà còn là cách khẳng định cội nguồn và dòng chảy văn hóa gia đình.
Giữ hồn làng thời công nghệ số bằng sức mạnh cộng đồng
Sức sống của Quỳ Chử không chỉ nằm ở lịch sử, mà ở cách cộng đồng gìn giữ văn hóa mỗi ngày. Người dân chủ động bảo tồn di tích, gìn giữ không gian kiến trúc làng quê. Đến nay, làng còn bốn di tích quan trọng, trong đó có di tích khảo cổ Đồng Cáo – di tích quốc gia.
Hai phần ba số giếng cổ của làng đã được tôn tạo. Hương ước làng được duy trì, trở thành “khung mềm” gắn kết cộng đồng dân cư. Đời sống sinh hoạt vẫn giữ nét gần gũi. Chiều về, người già trò chuyện ở sân đình. Thanh niên tập thể dục. Trẻ nhỏ vui chơi quanh nhà văn hóa.
Công nghệ không làm làng xa cách, nếu được sử dụng đúng cách. Các nhóm Zalo của làng được lập ra để kết nối con em xa quê. Thông tin làng xã được cập nhật thường xuyên. Nhờ đó, nhiều công trình xây dựng nông thôn mới, tu bổ di tích nhận được sự đóng góp tích cực.
Trong gần 5 năm qua, người dân và con em xa quê đã đóng góp hơn 5 tỷ đồng cho các công trình địa phương. Công nghệ trở thành cầu nối, chứ không thay thế các giá trị truyền thống.
Khi nghệ thuật dân gian nuôi dưỡng đời sống làng quê
Rời Quỳ Chử, hành trình giữ hồn làng tiếp tục dẫn về Phượng Mao. Đây là ngôi làng cổ từng chịu nhiều biến động, khiến nhiều hạng mục văn hóa bị tàn phá. Bằng tinh thần đoàn kết, người dân đã công phu phục dựng đình làng, bảo tồn sắc phong và các giá trị tín ngưỡng.
Phượng Mao nổi bật với nghệ thuật chèo. Chèo không chỉ tồn tại trên sân khấu, mà sống trong đời sống thường ngày. Người dân tự duy trì câu lạc bộ chèo. Nghề được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Trẻ em lớn lên trong tiếng trống chèo. Người cao tuổi giữ vai trò hạt nhân.
Nhiều nghệ nhân trở thành nòng cốt trong các hội diễn cấp huyện, cấp tỉnh. Với họ, chèo là niềm tự hào và là sợi dây gắn kết cộng đồng. Nghệ thuật truyền thống vì thế không bị lãng quên, mà tiếp tục thích ứng với đời sống hiện đại.
Theo lãnh đạo địa phương, xã Hoằng Giang có 21 làng, trong đó nhiều làng vẫn giữ được giá trị văn hóa truyền thống. Văn hóa làng đã nuôi dưỡng con người và trở thành nền tảng tinh thần cho phát triển nông thôn mới.
Theo: Khai Mở
