Venezuela hứng đòn quân sự của Mỹ rạng sáng 3-1-2026 (giờ địa phương), khiến căng thẳng tăng mạnh. Caracas nói Washington nhắm dầu mỏ, khoáng sản. Tại Mỹ, tranh luận ở Quốc hội xoay quanh Đạo luật Quyền lực chiến tranh 1973.
- Bản Mồng: Lời khai túi 10 tỉ và chuỗi hối lộ 40,2 tỉ
- Việt Nam khuyến cáo công dân trước tình hình căng thẳng ở Venezuela
- Thanh niên uống rượu thông chốt, lao xe máy đâm bị thương Đại úy CSGT Thanh Hóa
Venezuela, dầu mỏ và cáo buộc “nhắm tài nguyên chiến lược”
(Ảnh: chụp màn hình/Tuổi Trẻ)
Caracas cho rằng động cơ cốt lõi nằm ở nguồn lực. Ngoại trưởng Venezuela Yvan Gil nói: “mục tiêu của cuộc tấn công là chiếm đoạt các nguồn tài nguyên chiến lược, cụ thể là dầu mỏ và khoáng sản, nhằm phá hoại nền độc lập chính trị của đất nước”. Lập luận này gắn cuộc tấn công với tham vọng kiểm soát tài nguyên và gây sức ép chính trị.
Phó chủ tịch Duma quốc gia Nga Anatoly Wasserman nhận định nhu cầu kỹ thuật của ngành lọc dầu Mỹ là một yếu tố then chốt. Ông cho rằng “vì một số lý do kỹ thuật, dầu mỏ Venezuela rất quan trọng đối với ngành lọc dầu của Mỹ. Venezuela sẵn lòng cung cấp dầu cho Mỹ, nhưng giờ ông Trump muốn có được loại dầu này với giá rẻ hoặc thậm chí miễn phí”. Nhận xét này nhấn vào lợi ích kinh tế, thay vì lý do an ninh.
Vì sao là lúc này: Học thuyết Monroe và “khoảng trống” nghị trường
Trong Chiến lược an ninh quốc gia được thông qua tháng 11-2025, ông Trump quay trở lại Học thuyết Monroe “để khôi phục vị thế bá chủ của Mỹ ở Tây bán cầu”. Cách tiếp cận này coi khu vực là lợi ích cốt lõi của Washington. Trọng tâm là ngăn đối thủ mở rộng ảnh hưởng trong “sân sau”, nhất là Nga và Trung Quốc.
Theo nhà phân tích chính trị Nga O. Tsaryev, thời điểm tấn công được tính toán kỹ. Ông Trump chọn lúc Quốc hội Mỹ đang trong kỳ nghỉ và sẽ không trở lại làm việc đầy đủ từ ngày 5 đến 7-1-2026. Lập luận cho rằng Tổng thống có thêm thời gian để mở rộng chiến dịch. Hoặc hoàn tất triển khai trên bộ. Trước khi Quốc hội hoạt động trở lại.
Cửa ải pháp lý ở Mỹ và rủi ro leo thang chiến dịch
Đạo luật Quyền lực chiến tranh năm 1973 quy định Quốc hội tuyên chiến và cấp kinh phí. Tổng thống chỉ huy quân đội. Tổng thống phải thông báo Quốc hội trong vòng 48 giờ kể từ khi đưa quân vào chiến đấu. Nếu không được chấp thuận, quân đội không được chiến đấu quá 60 ngày, cộng tối đa 30 ngày để rút quân.
Khi Quốc hội làm việc trở lại, tranh luận sẽ xoay quanh thẩm quyền và mốc thời hạn. Nhà Trắng dự kiến lập luận theo hướng “đáp trả cuộc tấn công”. Ông Trump có thể nói Mỹ bị tấn công vì Venezuela phát động “chiến tranh khủng bố chống lại Mỹ, cung cấp ma túy cho mục đích này”. Từ đó, chiến dịch được gọi là hành động “đáp trả”.
Tại Quốc hội Mỹ, chưa có đồng thuận về tấn công Venezuela. Đảng Dân chủ, một số đảng viên Cộng hòa và cả nhóm ủng hộ MAGA đều phản đối việc kéo Mỹ vào “một cuộc chiến tranh không hồi kết khác”. Nếu chiến dịch phát sinh tổn thất, sức ép chính trị sẽ tăng. Phe đối lập có thể yêu cầu hạn chế quyền lực Tổng thống, hoặc buộc bỏ phiếu riêng.
Ở chiều ngược lại, Venezuela tăng tiếp xúc đối tác. Ngày 2-1-2026, ông Maduro gặp đặc phái viên Trung Quốc tại Mỹ Latin, cựu đại sứ Khâu Tiểu Kỳ. Cuộc gặp được nói nhằm bàn 600 thỏa thuận song phương. Trung Quốc là khách hàng mua dầu lớn nhất của Venezuela, chiếm khoảng 95% doanh thu xuất khẩu dầu, gần 700.000 thùng/ngày. Giám đốc Viện RUSSTRAT Y. Panina dự báo đây là “đòn giáng mạnh” vào đồng minh của Trung Quốc và Nga ở Mỹ Latin, và cho thấy Chính phủ Mỹ nên được đánh giá bằng hành động.
Theo: Tuổi Trẻ
