Khu Kinh tế Nghi Sơn: Từ “đầu tàu” công nghiệp đến trung tâm đô thị

Sau gần hai thập kỷ hình thành và phát triển, Khu Kinh tế Nghi Sơn không chỉ giữ vai trò “đầu tàu” công nghiệp của Thanh Hóa mà còn đang được tái định vị trở thành trung tâm đô thị – công nghiệp – dịch vụ xanh, thông minh và hiện đại trong giai đoạn phát triển mới.

Khu Kinh tế Nghi Sơn – động lực tăng trưởng chủ lực của tỉnh

Từ một vùng đất hoang sơ ven biển, Nghi Sơn hôm nay đã hình thành diện mạo của một khu kinh tế tổng hợp. Hàng trăm dự án quy mô lớn trong và ngoài nước đã được triển khai, tập trung vào các ngành công nghiệp trụ cột như lọc hóa dầu, năng lượng, luyện kim, vật liệu xây dựng, chế biến – chế tạo. Song song với đó, hệ thống cảng biển và logistics từng bước được đầu tư đồng bộ, tạo nền tảng cho phát triển công nghiệp và dịch vụ.

Năm 2025 tiếp tục ghi dấu vai trò “đầu tàu” của KKTNS đối với nền kinh tế tỉnh. Giá trị sản xuất công nghiệp đạt hơn 265.000 tỷ đồng; thu ngân sách Nhà nước gần 26.900 tỷ đồng; kim ngạch xuất khẩu vượt mốc 3,5 tỷ USD. Khu kinh tế đã tạo việc làm ổn định cho trên 100.000 lao động, với thu nhập bình quân tiếp tục được cải thiện rõ rệt.

Trong năm, hàng loạt dự án quy mô lớn đi vào hoạt động, góp phần bổ sung năng lực sản xuất mới cho khu kinh tế. Tiêu biểu là dây chuyền 3 Nhà máy luyện cán thép Nghi Sơn số 2 với tổng mức đầu tư 2.800 tỷ đồng; Nhà máy sản xuất giấy bao bì Miza Nghi Sơn giai đoạn 2 với mức đầu tư 1.059 tỷ đồng. Các dự án này không chỉ gia tăng giá trị sản xuất công nghiệp mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ tới lĩnh vực dịch vụ, logistics và thị trường lao động địa phương.

Những giới hạn của mô hình phát triển cũ và yêu cầu tái định vị

Bên cạnh những kết quả đạt được, Ban Quản lý KKTNS và các Khu công nghiệp tỉnh Thanh Hóa cũng thẳng thắn nhìn nhận những tồn tại, hạn chế trong quá trình phát triển. Mô hình tăng trưởng dựa chủ yếu vào công nghiệp nặng, tiêu hao nhiều tài nguyên và năng lượng đang dần bộc lộ những giới hạn rõ rệt.

Một số hạ tầng chiến lược chưa được hoàn thiện đồng bộ; tiến độ giải phóng mặt bằng ở một số khu vực còn chậm. Nguồn nhân lực chất lượng cao chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của giai đoạn phát triển mới, trong khi áp lực về môi trường và yêu cầu phát triển bền vững ngày càng gia tăng.

Những “điểm nghẽn” này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tái định vị vai trò và định hướng phát triển của KKTNS. Theo đó, Nghi Sơn không chỉ dừng lại ở vai trò “đầu tàu” công nghiệp, mà cần hướng tới mô hình trung tâm đô thị – công nghiệp – dịch vụ xanh, thông minh và hiện đại, phù hợp với xu thế phát triển bền vững.

Định hướng phát triển đô thị – công nghiệp – dịch vụ xanh, thông minh

Hiện nay, Ban Quản lý KKTNS và các Khu công nghiệp tỉnh đang tham mưu UBND tỉnh Thanh Hóa triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp trọng tâm. Trước hết là tiếp tục hoàn thiện quy hoạch tổng thể phát triển KKTNS với tầm nhìn dài hạn, gắn chặt với chiến lược phát triển chung của tỉnh và cả nước.

Quy hoạch được xác định phải đi trước một bước, bảo đảm tính hiện đại, đồng bộ và khả năng kết nối vùng. Trọng tâm trong giai đoạn tới là phát triển hạ tầng chiến lược, đặc biệt là hệ thống cảng biển và dịch vụ logistics, nhằm đưa Nghi Sơn trở thành trung tâm giao thương quốc tế, cửa ngõ quan trọng của khu vực Bắc Trung bộ.

Cùng với đó, nguồn lực sẽ được tập trung phát triển các tuyến giao thông huyết mạch, hệ thống cấp điện, cấp nước, viễn thông và hạ tầng xã hội. Đây được xem là nền móng vững chắc cho một khu kinh tế hiện đại, hội nhập và phát triển bền vững.

Công tác thu hút và quản lý đầu tư cũng được đổi mới mạnh mẽ theo hướng chọn lọc, chất lượng. Thay vì chạy theo số lượng, KKTNS ưu tiên các dự án công nghệ cao, công nghiệp nền tảng, công nghiệp chế biến – chế tạo hiện đại, dịch vụ giá trị gia tăng và các mô hình đô thị thông minh, xanh. Đồng thời, việc rà soát, xử lý các dự án chậm triển khai, sử dụng đất kém hiệu quả được thực hiện quyết liệt nhằm tạo môi trường đầu tư công bằng, minh bạch.

Cải cách hành chính, nguồn nhân lực và chuyển đổi số làm trụ cột

Một trong những trụ cột quan trọng được Ban Quản lý KKTNS và các Khu công nghiệp tỉnh chú trọng là cải cách hành chính. Đơn vị đang đẩy mạnh số hóa toàn diện quy trình thủ tục, triển khai cơ chế một cửa liên thông, giảm tối đa thời gian và chi phí cho doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là giải pháp then chốt. Ban Quản lý tăng cường vai trò kết nối giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp; tham mưu cho UBND tỉnh chú trọng đào tạo nhân lực công nghệ số, kỹ thuật cao và kỹ năng quản trị hiện đại. Việc liên kết giữa các trường đại học, cao đẳng, cơ sở dạy nghề với doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh được đẩy mạnh, bảo đảm nguồn lao động đáp ứng yêu cầu của các dự án công nghệ cao.

Ông Trần Chí Thanh, Phó Trưởng Ban Quản lý KKTNS và các Khu công nghiệp tỉnh Thanh Hóa cho biết, việc chuyển hướng phát triển theo mô hình đô thị – công nghiệp – dịch vụ xanh, thông minh và hiện đại không chỉ là yêu cầu tất yếu mà còn là con đường phù hợp để Nghi Sơn phát huy tối đa lợi thế, nâng cao chất lượng tăng trưởng và đóng góp bền vững cho tỉnh. Theo đó, các giải pháp đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học – công nghệ và chuyển đổi số sẽ tiếp tục được thúc đẩy trong mọi lĩnh vực hoạt động của khu kinh tế, hướng tới mô hình khu kinh tế thông minh, xanh và thân thiện với môi trường.

Theo: Thanh Hóa Online