Vụ heo bệnh tại Đồ hộp Hạ Long phơi bày lỗ hổng hậu kiểm an toàn thực phẩm

Vụ Công ty CP Đồ hộp Hạ Long sử dụng thịt heo nhiễm dịch tả heo châu Phi để chế biến thực phẩm khiến dư luận lo ngại. Đại biểu Quốc hội cảnh báo đây không chỉ là vi phạm đơn lẻ, mà còn cho thấy những lỗ hổng nghiêm trọng trong cơ chế hậu kiểm an toàn thực phẩm hiện nay.

Nguy cơ mất niềm tin từ những vi phạm có hệ thống

Theo các đại biểu Quốc hội, việc một doanh nghiệp có thương hiệu lớn vẫn sử dụng nguyên liệu nhiễm bệnh cho thấy vấn đề không nằm ở thiếu quy định. Nguy cơ xuất phát từ ý thức kinh doanh và trách nhiệm xã hội bị xem nhẹ.


Người dân ở phường Đức Nhuận (TP.HCM) loại patê Hạ Long ra khỏi tủ lạnh gia đình – (Ảnh: Chụp màn hình/ Tuổi Trẻ)

Những vụ việc bị phát hiện chỉ là phần nổi. Nếu không có giải pháp căn cơ, nguy cơ còn nhiều sai phạm chưa bị phát hiện là hiện hữu. Hệ quả trực tiếp là sức khỏe người tiêu dùng bị đe dọa, niềm tin thị trường suy giảm. Các đại biểu nhấn mạnh cần kiểm soát chặt toàn bộ quy trình. Việc giám sát phải xuyên suốt từ khâu nhập nguyên liệu, sản xuất đến lưu thông thành phẩm.

Nghi vấn che giấu dịch bệnh, buông lỏng tiêu hủy

Phát biểu tại phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 12-1, bà Nguyễn Thanh Hải cho rằng vụ việc tại Đồ hộp Hạ Long là “cảnh báo mức rất cao” về an toàn thực phẩm, ảnh hưởng trên phạm vi cả nước.

Theo bà Hải, quy định hiện hành yêu cầu heo nhiễm dịch tả châu Phi phải tiêu hủy hoàn toàn. Việc số heo bệnh vẫn được thu gom, vận chuyển và chế biến đặt ra nghi vấn có che giấu dịch bệnh hoặc buông lỏng quản lý khâu tiêu hủy.

Bà đề nghị làm rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước liên quan. Đồng thời, cần rà soát quy trình tiêu hủy, giám sát dịch bệnh và truy xuất nguồn gốc nguyên liệu. Cơ quan công an bước đầu xác định đây là đường dây khép kín. Tuy nhiên, nhiều câu hỏi vẫn cần được làm rõ để tránh tái diễn.

Siết chặt hậu kiểm, kiểm tra vào bản chất rủi ro

Theo tiến sĩ, bác sĩ Trần Khánh Thu, việc khởi tố lãnh đạo doanh nghiệp thể hiện quan điểm xử lý không khoan nhượng. Heo nhiễm dịch buộc phải tiêu hủy, không được phép lưu thông dưới bất kỳ hình thức nào. Bà Thu cho rằng lỗ hổng lớn nhất hiện nay nằm ở cơ chế hậu kiểm. Việc kiểm tra vẫn nặng về hồ sơ, giấy tờ, trong khi điều kiện sản xuất thực tế và nguồn gốc nguyên liệu chưa được giám sát đầy đủ.

Nhiều doanh nghiệp đạt chuẩn “trên giấy” nhưng tiềm ẩn rủi ro ngoài thực tế. Uy tín lâu năm còn tạo ra “vùng miễn dịch giám sát”, khiến tần suất kiểm tra giảm. Các đại biểu đề xuất chuyển hậu kiểm sang hướng đánh thẳng vào rủi ro thực chất. Trách nhiệm cá nhân, đặc biệt là người đứng đầu doanh nghiệp, cần được siết chặt.

Cần sửa luật, coi hậu kiểm là phòng ngừa sớm

Trong bối cảnh Bộ Y tế đang lấy ý kiến sửa đổi Luật An toàn thực phẩm, các chuyên gia cho rằng đây là thời điểm cần tái thiết cơ chế hậu kiểm.

Hậu kiểm không chỉ để xử phạt khi vi phạm đã xảy ra, mà phải trở thành công cụ phòng ngừa sớm. Chỉ khi kiểm soát được bản chất rủi ro, thị trường thực phẩm mới lấy lại niềm tin của người tiêu dùng.

Theo: Tuổi trẻ