Tổng thống Trump tuyên bố xung đột Iran đã chính thức chấm dứt

Tổng thống Trump cho rằng xung đột Iran đã kết thúc sau lệnh ngừng bắn, dù thời hạn 60 ngày báo cáo Quốc hội về cuộc chiến này vừa chính thức hết hạn.

Xung đột Iran và ranh giới pháp lý của quyền hạn chiến tranh

Trong thư gửi lãnh đạo Hạ viện và Thượng viện Mỹ vào ngày 1 tháng 5. Tổng thống Donald Trump cho rằng các hành động thù địch trong cuộc đối đầu với Iran đã chấm dứt sau khi lệnh ngừng bắn được ban bố. Ông khẳng định từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào ngày 7/4 và được gia hạn sau đó, không có cuộc đụng độ nào xảy ra giữa lực lượng Mỹ và Iran. Theo quan điểm của Nhà Trắng, chu kỳ giao tranh bắt đầu từ cuối tháng 2 hiện đã đi đến hồi kết.

Về mặt pháp lý, Hiến pháp Mỹ quy định chỉ Quốc hội mới có quyền tuyên chiến, tuy nhiên Tổng thống vẫn có quyền triển khai quân đội trong các tình huống đe dọa tức thời. Theo Nghị quyết Quyền hạn Chiến tranh năm 1973, người đứng đầu chính phủ chỉ có thể duy trì hoạt động quân sự trong 60 ngày nếu không có sự phê chuẩn từ cơ quan lập pháp. Thời hạn này đối với chiến dịch Iran đã chính thức kết thúc vào ngày 1/5, đúng 60 ngày sau các đợt không kích đầu tiên.

Dù tuyên bố xung đột đã dừng lại, Mỹ vẫn tiếp tục duy trì một lực lượng quân sự quy mô lớn tại khu vực Trung Đông. Các hoạt động phong tỏa đường biển đối với các cảng xuất khẩu dầu của Iran vẫn đang được thực hiện nhằm duy trì áp lực kinh tế. Tổng thống Trump cho rằng việc áp dụng Nghị quyết năm 1973 trong trường hợp này là không phù hợp và chỉ trích những ý kiến yêu cầu sự cho phép của Quốc hội.

Xung đột Iran đối mặt với những tranh cãi chính trị tại Washington

Phía các nghị sĩ đảng Dân chủ lập luận rằng một lệnh ngừng bắn không thể làm thay đổi các thời hạn pháp lý đã được quy định trong luật. Họ nhấn mạnh rằng việc duy trì phong tỏa hàng hải là minh chứng cho thấy tình trạng thù địch vẫn đang tiếp diễn chứ không thực sự chấm dứt như tuyên bố của chính phủ. Trong khi đó, các nghị sĩ đảng Cộng hòa tại Thượng viện và Hạ viện lại thể hiện sự ủng hộ đối với quyết định của Tổng thống bằng cách ngăn chặn các nghị quyết phản đối.

Ông Trump dẫn chứng rằng nhiều đời tổng thống trước đây, bao gồm cả ông Barack Obama trong chiến dịch tại Libya năm 2011, cũng đã từng vượt qua giới hạn thời gian mà không cần Quốc hội phê chuẩn. Ông gọi các hạn chế của Nghị quyết Quyền hạn Chiến tranh là vi hiến và hiếm khi được áp dụng trên thực tế. Hiện tại, cơ quan lập pháp Mỹ đang cân nhắc giữa việc buộc chấm dứt hành động quân sự hoặc ban hành một ủy quyền mới cho phép sử dụng vũ lực.

Các báo cáo gần đây cho thấy chính phủ Mỹ đã nhận được những kế hoạch không kích mới nhằm gây sức ép buộc Iran bước vào bàn đàm phán. Nếu các cuộc giao tranh mới bùng phát, Tổng thống có thể lập luận rằng một chu kỳ 60 ngày mới đã bắt đầu để tránh việc xin phép Quốc hội. Đây là phương thức mà nhiều chính quyền Mỹ trước đây thường xuyên sử dụng để duy trì các hành động quân sự không liên tục tại nước ngoài.

Theo: Báo Dân trí