Tehran – Truyền thông nhà nước Iran vừa công bố dự thảo bản ghi nhớ về việc Washington cam kết trao quyền tiếp cận nguồn vốn lớn tại các quốc gia. Động thái này diễn ra trong bối cảnh các bên đang nỗ lực đàm phán nhằm chấm dứt chiến sự và mở lại tuyến hàng hải quan trọng.
- Thị trường dầu mỏ biến động mạnh trước triển vọng thỏa thuận hòa bình
- Thế giằng co giữa Mỹ – Iran chưa có lối thoát rõ ràng
- Quân đội Mỹ phóng tên lửa chặn tàu hàng hướng về phía cảng Iran
Thỏa thuận giải phóng nguồn vốn và tranh cãi về quyền quản lý eo biển Hormuz
Truyền thông nhà nước Iran đưa tin ngày 30/5 về bản ghi nhớ đề xuất với Mỹ gồm thỏa thuận giải phóng 12 tỷ USD (khoảng 305.400 tỷ đồng) tài sản bị phong tỏa. Theo nội dung dự thảo không chính thức, Washington cam kết trao cho phía Tehran toàn quyền tiếp cận nguồn ngân sách này trong vòng 60 ngày tới. Các nguồn lực tài chính dự kiến được chuyển dịch và sử dụng tại những ngân hàng thuộc địa điểm do phía Iran lựa chọn mà không phải chịu bất kỳ hạn chế nào. Thông tin xuất hiện sau khi Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran cùng phái đoàn đến Qatar thảo luận về các quỹ bị đóng băng như một phần của thỏa thuận cuối cùng trong tương lai.
Tuy nhiên, Nhà Trắng đã bác bỏ thông báo tương tự và khẳng định thông tin từ Đài Truyền hình Nhà nước Iran là không đúng sự thật. Ngày 29/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhấn mạnh không có bất kỳ khoản tiền nào được chuyển giao cho đến khi có thông báo mới từ chính phủ. Sự khác biệt tuyên bố còn mở rộng sang quyền quản lý eo biển Hormuz, điểm nghẽn thương mại toàn cầu. Tehran khẳng định tiếp tục kiểm soát tuyến hàng hải này để đảm bảo lợi ích sau khi chiến sự bùng phát gây biến động thị trường. Ngược lại, phía Mỹ yêu cầu Iran mở lại eo biển cho hoạt động hàng hải không hạn chế và coi việc kiểm soát khu vực này là không thể chấp nhận được.
Quân đội Mỹ vô hiệu hóa tàu chở hàng và thực thi lệnh phong tỏa biển
Cùng với diễn biến ngoại giao, tình hình thực địa tại vùng biển gần Iran ghi nhận những xung đột quân sự trực diện. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận ngày 30/5 lực lượng quân đội đã vô hiệu hóa tàu chở hàng M/V Lian Star. Con tàu treo cờ Gambia bị phát hiện khi tìm cách di chuyển tới hải cảng của Iran vào ngày 29/5. Theo báo cáo từ CENTCOM, thủy thủ đoàn đã không phản hồi hơn 20 cảnh báo liên tiếp từ lực lượng tuần tra Mỹ. Để ngăn chặn phương tiện tiếp tục hành trình, một máy bay Mỹ đã phóng tên lửa Hellfire trực tiếp vào phòng động cơ của con tàu.
Vụ tấn công khiến tàu M/V Lian Star phải dừng lại trên biển, song thông báo không đề cập đến việc có thương vong về người hay không. Đây là một phần trong chiến dịch thực thi lệnh phong tỏa của quân đội Mỹ trong thời gian lệnh ngừng bắn vẫn đang có hiệu lực. Đến nay, lực lượng Mỹ tuyên bố đã vô hiệu hóa thành công 5 tàu thương mại và thực hiện chuyển hướng hành trình đối với 116 tàu khác tại khu vực. Những hành động này nhằm đảm bảo tính nghiêm minh của biện pháp trừng phạt kinh tế và kiểm soát dòng hàng hóa vào Iran. Các cuộc đàm phán chấm dứt xung đột và mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz vẫn tiếp tục nhưng chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng.
Theo: Báo Dân trí
