Nhằm ứng phó thiên tai, ngành nông nghiệp Thanh Hóa triển khai đổi mới cơ cấu giống lúa vụ mùa 2026 với 110.500 ha, ưu tiên các loại ngắn ngày từ đầu tháng 6 này.
- Hà Nội: Xác minh clip xịt nước vào thợ xây có dấu hiệu gây rối trật tự công cộng
- Cây phượng vĩ hơn 30 năm tuổi tại Quảng Ngãi thu hút đông đảo khách tham quan
Đổi mới cơ cấu giống lúa tại các vùng trọng điểm sản xuất
Thanh Hóa bước vào vụ mùa 2026 với dự báo đầy thách thức từ hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng gay gắt đầu vụ và nguy cơ ngập úng cuối vụ. Trước thực tế này, ngành nông nghiệp tỉnh xác định việc đổi mới cơ cấu giống lúa là yêu cầu cấp thiết để bảo vệ năng suất, thay vì duy trì các giống dài ngày, chống chịu kém như trước đây. Mục tiêu chung là loại bỏ dần các loại lúa thoái hóa, chuyển dịch mạnh mẽ sang nhóm giống chất lượng cao, lúa thơm đặc sản để nâng cao giá trị kinh tế trên cùng một đơn vị diện tích. Các chuyên gia nhận định việc thay đổi tư duy canh tác là điểm tựa vững chắc để kỳ vọng về một vụ mùa thắng lợi trọn vẹn cả về sản lượng lẫn giá trị.
Tại xã Thiệu Hóa, địa phương có diện tích sản xuất lớn, kế hoạch gieo cấy khoảng 1.770 ha đang được triển khai với sự thay đổi rõ rệt. Xã tập trung nâng tỷ lệ lúa thuần chất lượng cao, sử dụng các giống ngắn ngày như Bắc Thịnh, TBR97, HG12 nhằm né tránh thiên tai và đáp ứng nhu cầu thị trường. Ông Lê Cao Quý, Trưởng phòng Kinh tế xã, cho biết đơn vị đang chỉ đạo các hợp tác xã thực hiện nghiêm ngặt khung lịch thời vụ theo nguyên tắc “Gieo một trà, trỗ nhiều trà”. Việc liên kết với các đơn vị uy tín để bao tiêu sản phẩm theo hợp đồng cũng được đẩy mạnh nhằm tạo chuỗi giá trị bền vững cho bà con nông dân.
Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh đã xây dựng danh mục giống chủ lực cho trà mùa sớm và chính vụ với thời gian sinh trưởng linh hoạt dưới 105 đến 135 ngày. Các giống như Thiên Ưu 8, Đài Thơm 8 hay lúa lai Thái Xuyên 111 được khuyến khích tùy theo chân đất cụ thể của từng vùng. Việc rà soát và đánh giá hiệu quả thực tế của từng loại giống trong những năm qua giúp các xã, phường thu hẹp bộ giống chủ lực xuống còn 3-5 loại mỗi địa phương. Điều này không chỉ giúp quản lý thâm canh tốt hơn mà còn thuận tiện trong việc điều tiết nước và phòng trừ sâu bệnh tập trung theo đúng kế hoạch kỹ thuật.
Giải pháp kỹ thuật và cơ chế hỗ trợ nâng cao giá trị lúa
Song song với việc lựa chọn bộ giống phù hợp, các địa phương như xã Ba Đình đang nỗ lực khắc phục khó khăn tại những vùng đất sâu trũng vốn thường xuyên bị ngập lụt vào mùa mưa. Với mục tiêu gieo trồng 250 ha và phấn đấu đạt năng suất 50 tạ/ha, xã ưu tiên các giống lúa thuần chất lượng cao như VNR20 và các giống nếp có khả năng thích ứng rộng. Lịch gieo mạ được ấn định từ ngày 1 đến 5/6/2026 để đảm bảo hoàn thành việc cấy lúa trước ngày 5/7. Đây là bước đi chủ động giúp cây lúa sinh trưởng trong điều kiện thuận lợi nhất, đồng thời hạn chế tối đa tác động tiêu cực từ các hiện tượng ngập úng cục bộ cuối vụ.
Để hiện thực hóa mục tiêu nâng cao giá trị sản xuất, tỉnh khuyến khích người dân đẩy mạnh cơ giới hóa và áp dụng các quy trình kỹ thuật tiên tiến như “3 giảm, 3 tăng”, quản lý dịch hại tổng hợp (IPM). Việc sử dụng phân bón hữu cơ, vi sinh được ưu tiên nhằm hướng tới nền nông nghiệp an toàn, bền vững thay vì lạm dụng các phương thức canh tác cũ. Đáng chú ý, chính quyền địa phương tiếp tục triển khai nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực như cung cấp thuốc diệt chuột bảo vệ mùa màng. Đặc biệt, mức hỗ trợ 80% tiền giống (tối đa 1,5 triệu đồng/ha) được áp dụng cho các tổ chức, cá nhân mượn đất sản xuất tập trung từ 5 ha trở lên.
Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, việc đổi mới cơ cấu giống lúa vụ mùa 2026 là một chiến lược quan trọng nhằm chuyển đổi tư duy sản xuất của người dân từ số lượng sang chất lượng. Tổng diện tích lúa toàn tỉnh dự kiến đạt 110.500 ha, trong đó lúa nếp được định hướng chiếm trên 10.000 ha để phục vụ nhu cầu đa dạng của thị trường. Sự chủ động từ khâu chọn giống thích ứng, quản lý thời vụ chặt chẽ đến xây dựng các mô hình liên kết tiêu thụ chính là giải pháp cốt lõi. Những biện pháp đồng bộ này không chỉ đảm bảo an ninh lương thực mà còn hứa hẹn mang lại giá trị gia tăng cao cho ngành lúa gạo Thanh Hóa.
Theo: Báo Thanh Hóa
