Houthi tuyên bố cấm vận tàu Arab Saudi qua eo biển Bab el-Mandeb, đẩy giá dầu Brent lên gần 102 USD mỗi thùng trong tuần qua.
- Thanh Hóa xử phạt hàng loạt xe chở quá tải cơi nới thùng
- Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình lần đầu cắt tổn thương tiền ung thư dạ dày qua nội soi
- Đường dây lô đề gần 8 tỷ đồng ở Đà Nẵng bị triệt phá, 4 phụ nữ bị tạm giam
Đầu tuần, Houthi thông báo nhắm mục tiêu vào tàu Arab Saudi đi qua “Cổng nước mắt”, nối Biển Đỏ với vịnh Aden. Việc này diễn ra khi Hormuz đã tê liệt, buộc Arab Saudi dồn dầu xuất khẩu qua cảng Yanbu trên Biển Đỏ.
Kênh đào Suez, Biển Đỏ và Bab el-Mandeb gánh khoảng 10-12% thương mại hàng hóa thế giới mỗi năm. Ngày 23/7, chỉ một tàu chở dầu qua Hormuz – thấp nhất kể từ 7/5. Cảng Yanbu khi đó xử lý hơn 70% dầu thô xuất khẩu của Arab Saudi.
Vài ngày sau, một số tàu Arab Saudi bị tấn công. Giá dầu Brent leo lên gần 102 USD mỗi thùng hôm thứ Năm, rồi lùi về 97 USD. Cả tuần, Brent tăng 11%, WTI tăng 8,5%.
Ông Richard Bronze, Energy Aspects, nói: “Việc Houthi nối lại các cuộc tấn công trên biển và thực sự phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb chắc chắn là một yếu tố như vậy”. Ông John Evans, PVM Oil Associates, nói thêm: “Triển vọng ngắn hạn nghiêng về xu hướng tăng giá”.
Nếu Bab el-Mandeb đóng hoàn toàn, Yanbu chịu ảnh hưởng nặng nhất. Ông Bronze cảnh báo hơn 3 triệu thùng dầu mỗi ngày sang châu Á sẽ phải vòng qua Mũi Hảo Vọng – xa và tốn kém hơn. Ông Matt Smith, Kpler, dự báo các nhà máy lọc dầu châu Á phải chờ thêm một tháng: “Tác động trong tháng đầu tiên sẽ rất lớn”.
Tàu VLCC chở đầy không qua được Suez. Đường ống SUMED của Ai Cập cũng hết khả năng mở rộng. Ông John Paisie, Stratas Advisors, cảnh báo giá dầu có thể quay lại 115-120 USD mỗi thùng, chi phí vận tải và bảo hiểm cùng tăng.
Ông Sanjoy Paul, Đại học Công nghệ Sydney, nói: “Chi phí bảo hiểm vận tải biển tăng cao thường được chuyển sang người tiêu dùng. Điều này có thể làm gia tăng áp lực lạm phát trên toàn thế giới”. Ông Paisie nói thêm: “Điều này sẽ làm suy yếu toàn bộ nền kinh tế toàn cầu. Đến một thời điểm nào đó, thế giới có thể rơi vào suy thoái”.
Ông Paul chưa rõ lệnh phong tỏa hiệu quả đến đâu. Ông nói: “Đối với các nước, lệnh phong tỏa hàng hải mới này có thể đã làm giảm hy vọng việc gián đoạn kinh tế do xung đột ở Trung Đông sẽ sớm kết thúc”. Hiện Houthi mới chặn tàu Arab Saudi. Ông cảnh báo: “Nếu động thái được mở rộng sang các tàu quốc gia khác, thương mại toàn cầu đối với hàng hóa sản xuất, sản phẩm bán lẻ, điện tử và máy móc có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng”.
Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ buộc Iran chịu trách nhiệm nếu Houthi tiếp tục tấn công tàu thuyền, coi lực lượng này là ủy nhiệm của Tehran và có thể giáng đòn quân sự nặng nề lên cả hai. Ông Paul khuyến nghị doanh nghiệp và chính phủ xem xét khả năng phục hồi chuỗi cung ứng, tìm giải pháp thay thế dài hạn cho nguồn cung. Ông nói: “Tương lai, điều quan trọng là giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, tiếp tục chuyển đổi sang năng lượng tái tạo cho vận tải, hậu cần và sản xuất”.
Vũ Quyến (tổng hợp).
