Đình cổ 600 năm ở Thanh Hóa hồi sinh sau nhiều năm xuống cấp

Đình Thượng Phú, xã Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa vừa hoàn thành tu bổ sau nhiều năm xuống cấp nghiêm trọng, nhưng công trình vẫn chưa được bàn giao cho địa phương quản lý.

Ngôi đình hơn 600 năm tuổi này được xây từ cuối thời Trần, thế kỷ XIV, trên vùng đất Đại Lại xưa, nơi từng là Ly Cung của nhà Hồ. Dự án tu bổ có tổng kinh phí khoảng 8,6 tỉ đồng, được UBND tỉnh Thanh Hóa chỉ đạo triển khai sau khi Báo Văn Hóa nhiều lần phản ánh thực trạng xuống cấp trong các năm 2021-2023.

Đình gồm 5 gian, 2 chái, dựng bằng cột, kèo gỗ lim và gỗ sến. Theo tư liệu địa phương, sau chiến thắng trước quân Chiêm Thành, danh tướng Trần Khát Chân đã đưa nhiều nghệ nhân người Chăm về vùng Đại Lại xây dựng Ly Cung cùng các công trình tín ngưỡng, để lại dấu ấn qua những họa tiết chạm khắc tinh xảo trên đình Thượng Phú.

Nghệ nhân lưu giữ trọn vẹn nét chạm khắc tinh xảo trên từng cấu kiện gỗ của ngôi đình cổ. (Ảnh minh họa: THM)

Trải qua hơn sáu thế kỷ, đình xuống cấp nặng. Cột gỗ lim sụt lún, nhiều cấu kiện mục ruỗng, mái ngói dột và võng xuống, tường nứt lớn, khiến người dân lo công trình có thể đổ sập.

Dự án tu bổ nhà Đại đình và Hậu cung được thực hiện theo nguyên tắc “tôn trọng nguyên gốc, can thiệp tối thiểu”. Những cấu kiện còn nguyên vẹn được giữ lại, chỉ thay thế bộ phận không thể phục hồi.

Ông Hoàng Đình Huấn, Trưởng thôn Sơn Thành, xã Hà Trung, cho biết người dân rất xúc động khi chứng kiến ngôi đình được phục hồi. Ông nói công trình không chỉ là nơi thờ tự mà còn góp phần giáo dục truyền thống, giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về lịch sử và văn hóa quê hương.

Nhà nghiên cứu cùng địa phương lưu giữ bia đá cổ ghi lại lịch sử trùng tu đình Thượng Phú. (Ảnh minh họa: THM)

Dù đã hoàn thành phần tu bổ chính, đình Thượng Phú vẫn chưa được bàn giao chính thức cho địa phương quản lý. Một số vị trí còn thấm dột, và các cấu kiện gỗ cũ sau khi hạ giải chưa có phương án bảo quản, trưng bày phù hợp.

Sau hơn 600 năm tồn tại, đình Thượng Phú lấy lại dáng vẻ uy nghi, cổ kính, trở thành nơi sinh hoạt tín ngưỡng và tổ chức các hoạt động văn hóa truyền thống của người dân. Bia đá dựng năm 1882, ghi lại việc trùng tu đình dưới thời Nguyễn, tiếp tục là chứng tích cho lịch sử lâu đời của công trình.

Vũ Quyến (tổng hợp).