Dự án nhà máy điện rác Bỉm Sơn, Thanh Hóa, vốn khoảng 2.051 tỷ đồng, đang chậm ở nhiều hạng mục trong khi bãi rác Núi Voi đã tồn lưu khoảng 2 triệu tấn rác.
- Thanh Hóa dồn sức hoàn thành công trình chống thiên tai
- Bà giáo Quyền và hành trình từ xó Quán Lào đến mùa xuân muộn tuổi 80
- 5 lầm tưởng phổ biến và giải mã về bệnh tiểu đường
Nhà máy do Công ty TNHH Năng lượng Môi trường Tianyu Thanh Hóa đầu tư, khởi công tháng 5/2024 tại phường Bỉm Sơn, với công suất xử lý 1.000 tấn rác/ngày đêm và phát điện 18MW. Theo cam kết với tỉnh Thanh Hóa, công trình phải hoàn thành xây dựng, tiếp nhận rác và vận hành thử nghiệm trong tháng 12/2026, sau đó vận hành thương mại vào tháng 4/2027.
Tuy nhiên, kiểm tra thực địa cho thấy nhiều hạng mục quan trọng vẫn ở giai đoạn kết cấu ban đầu, trong đó có móng lò đốt, khu tuabin và tháp lọc bụi. “Nguồn lực vẫn còn phân tán… tiến độ hiện nay chưa bù được phần khối lượng đã chậm so với kế hoạch”, ông Phạm Văn Phong, Phó Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị UBND phường Bỉm Sơn, cho biết.
Dự án này không phải câu chuyện bắt đầu từ năm 2024. Khu đất từng được cấp giấy chứng nhận ưu đãi đầu tư từ năm 2004, sau đó qua nhiều chủ đầu tư nhưng không hoàn thành.
Đến tháng 12/2017, tỉnh Thanh Hóa chấp thuận chủ trương đầu tư mới và giao dự án cho Tianyu Thanh Hóa. Dù vậy, phải đến tháng 5/2024, công trình mới chính thức được khởi công.
Theo ông Ji Shunli, Phó Tổng Giám đốc Tianyu Thanh Hóa, riêng các thủ tục trong lĩnh vực điện đã kéo dài gần 6 năm; nếu tính cả quá trình đàm phán hợp đồng mua bán điện, thời gian này lên khoảng 8 năm. Các thủ tục về môi trường cũng mất hơn 4 năm.
Quy hoạch giao thông tiếp tục tạo thêm một vòng điều chỉnh. Tuyến đường đi qua khu đất khiến nhiều hồ sơ phải thực hiện lại, trong khi diện tích dự án giảm từ 90.691m² xuống 79.090m² sau khi dành đất cho Cụm công nghiệp Đông Sơn 2.
Trong lúc dự án điện rác vẫn ở phía sau kế hoạch, bãi rác Núi Voi lại tiếp tục phải chứa rác. Sau gần 30 năm hoạt động, bãi đã tồn lưu khoảng 2 triệu tấn, các hố chôn lấp đều đầy và lượng rác mới phải được xử lý tạm bằng cách vun đống, rắc vôi, phun khử khuẩn.
Áp lực này còn tăng thêm trong năm 2026. Từ tháng 2 đến hết tháng 5, theo chỉ đạo của tỉnh, Núi Voi phải tiếp nhận thêm gần 100 tấn rác mỗi ngày từ bãi rác Đông Nam chuyển sang.
Như vậy, hai bài toán đang diễn ra cùng lúc nhưng theo hai hướng ngược nhau: lượng rác cần xử lý tiếp tục tăng, còn nhà máy được kỳ vọng xử lý lượng rác đó chưa đạt tiến độ cần thiết. Bãi Núi Voi hiện tiếp nhận khoảng 80 tấn rác mỗi ngày, theo ông Hà Duyên Hạnh, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Môi trường và Công trình Đô thị Bỉm Sơn.
Vấn đề của dự án không chỉ nằm ở tiến độ xây dựng. Dù đã ký hợp đồng mua bán điện với Tập đoàn Điện lực Việt Nam, đơn giá mua điện chính thức đối với điện rác vẫn chưa được ban hành.
Ông Ji Shunli cho rằng tình trạng này “làm gia tăng rủi ro về hiệu quả tài chính, gây khó khăn trong việc huy động vốn do dự án có suất đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn kéo dài”.
Với một dự án vốn khoảng 2.051 tỷ đồng, chậm tiến độ vì thủ tục, quy hoạch và khó khăn huy động vốn không chỉ là vấn đề của riêng công trường. Mỗi tháng công trình chưa thể tiếp nhận rác cũng đồng nghĩa áp lực chôn lấp tại Núi Voi tiếp tục kéo dài.
Mong muốn của đơn vị đang vận hành bãi rác vì thế khá rõ ràng. Ông Hà Duyên Hạnh cho biết điều mong muốn nhất hiện nay là nhà máy “sớm hoàn thành và đi vào hoạt động” để giảm áp lực chôn lấp.
Trong cuộc kiểm tra thực địa dự án hồi tháng 6/2026, Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa Lê Đức Thái yêu cầu chủ đầu tư dồn lực để đưa nhà máy vào vận hành trong tháng 12/2026. Mốc thời gian này đang trở thành phép thử trực tiếp đối với khả năng thu hẹp khoảng cách giữa kế hoạch của dự án và thực tế trên công trường.
Nhật Minh (tổng hợp)
