Jerusalem – Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu bác bỏ kế hoạch hòa bình 15 điểm của Tổng thống Mỹ Donald Trump, khẳng định quân đội Israel chưa rút khỏi Gaza khi Hamas chưa giải giáp hoàn toàn.
- CSGT Thanh Hóa tăng kiểm tra tài xế lái xe quá giờ
- Hải Phòng phát hiện gần 100 bình khí N2O tại quán bar
- Mẹ sát hại con trai để nhận hơn 4 tỷ đồng bảo hiểm, nhận án tù chung thân
Phát biểu tại cuộc họp nội các ở Jerusalem, ông Netanyahu nói: “Tôi muốn nói rõ: Israel không chấp nhận văn bản 15 điểm này“. Ông khẳng định Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) sẽ không rút quân cho đến khi Hamas bị giải giáp hoàn toàn, gồm cả vũ khí hạng nặng và hạng nhẹ.
Tuyên bố được đưa ra chưa đầy hai tuần sau khi ông Trump thông báo Hội đồng Hòa bình do ông thành lập đã đạt thỏa thuận “lịch sử” với Hamas về giải giáp vũ khí. Thời điểm này cũng còn chưa đầy ba tháng trước cuộc bầu cử Israel ngày 27/10, khi các cuộc thăm dò cho thấy liên minh của ông Netanyahu có nguy cơ mất đa số.
Kế hoạch hòa bình 15 điểm được Hội đồng Hòa bình công bố ngày 31/7, tiếp nối lệnh ngừng bắn Israel – Hamas đạt được từ tháng 10 năm ngoái. Theo lộ trình ban đầu, Israel rút quân và Hamas giải giáp sẽ diễn ra song song theo từng giai đoạn, thay vì yêu cầu Hamas hoàn tất việc giải giáp trước.
Bất đồng làm tiến trình hòa bình thêm khó khăn
Ngày 03/8, Hội đồng Hòa bình lại tuyên bố ủng hộ lập trường của ông Netanyahu, cho biết quân đội Israel sẽ không rút khỏi khu vực ngoài “Ranh giới Vàng” cho tới khi vũ khí của Hamas được giải giáp hoàn toàn.
Về phía Hamas, quan chức cấp cao Basem Naim cho biết nhóm này vẫn cam kết thực hiện lộ trình đã thống nhất với các bên trung gian tại Cairo khoảng 10 ngày trước. Hamas kêu gọi Mỹ và các bên bảo trợ gây sức ép để Israel tuân thủ, đồng thời tránh sử dụng khái niệm “giải giáp”, mà chỉ đồng ý bàn giao vũ khí để lưu kho dưới sự quản lý của một ủy ban kỹ trị Palestine do Mỹ hậu thuẫn.
Israel hiện vẫn kiểm soát khoảng 70% lãnh thổ Dải Gaza, trong khi các cuộc tấn công của quân đội nước này vẫn diễn ra gần như hằng ngày bất chấp lệnh ngừng bắn danh nghĩa.
Bất đồng giữa ông Trump và ông Netanyahu cũng tạo ra nghịch lý đáng chú ý. Khoảng một tuần trước, Tổng thống Mỹ từng công khai gọi thỏa thuận giải giáp Hamas là “bước tiến mang tính lịch sử”, nhưng kế hoạch sau đó bị Thủ tướng Israel bác bỏ.
Theo phóng viên Nour Odeh của Al Jazeera tại Bờ Tây, động thái này đặt ra thách thức lớn cho Hội đồng Hòa bình và các bên trung gian đã nhiều tháng thúc đẩy tiến trình giải giáp Hamas. Bà cho rằng hội đồng “có rất ít quyền lực” nếu không có sự ủng hộ của Israel và mô tả tuyên bố của ông Netanyahu như việc “nhấn nút reset” tiến trình.
Bên cạnh vấn đề quân sự, tuyên bố của ông Netanyahu còn gắn với sức ép chính trị trong nước. Chỉ còn chưa đầy 80 ngày trước bầu cử, ông chịu áp lực từ các bộ trưởng cực hữu phản đối nhượng bộ tại Gaza, trong khi khảo sát cho thấy liên minh cầm quyền có nguy cơ mất thế đa số tại Quốc hội.
Ông Netanyahu cũng tái khẳng định sẽ không có nhà nước Palestine “chừng nào tôi còn là thủ tướng”. Những bất đồng giữa hai đồng minh về kế hoạch từng được ca ngợi là lịch sử khiến triển vọng hòa bình tại Gaza tiếp tục khó đoán.
Lê Toan (tổng hợp)
