Tại Lai Châu, tấm bia khắc tên liệt sĩ Mai Sỹ Yên được phát hiện ở ruộng ngô đã giúp gia đình kết nối với phần mộ người thân sau 72 năm biệt tin.
- Thanh Hóa di dời khẩn hàng trăm người dân khỏi vùng sạt lở
- Người Việt sống thọ hơn nhưng mang theo nhiều bệnh nền
- Bão số 4 khiến 1 người chết, sông Lạng Sơn dọa vượt đỉnh lũ 2025
Sáng 24/7, bà Trần Thị Thắm, người dân bản Pa Tần 1, xã Pa Tần, phát hiện tấm bia khi đang canh tác và báo chính quyền địa phương. Từ thông tin này, Ban Chỉ huy quân sự xã Pa Tần kết nối với một cán bộ quê Thanh Hóa để đăng ảnh bia lên nhóm cư dân huyện Nga Sơn cũ, rồi chỉ vài chục phút sau ông Mai Sỹ Nguyện, 73 tuổi, cháu ruột liệt sĩ, nhận được tin báo.
“Khi so sánh với giấy báo tử và bằng Tổ quốc ghi công, tôi mới tin đó là sự thật”, ông Nguyện chia sẻ.
Liệt sĩ Mai Sỹ Yên nhập ngũ ngày 24/7/1954, tham gia thanh niên xung phong Đội 34 và hy sinh ngày 21/8/1955, khi mới 20 tuổi. Ông thuộc lực lượng làm nhiệm vụ mở đường trong rừng núi Lai Châu thời kỳ đầu sau Điện Biên Phủ, nơi điều kiện khắc nghiệt khiến nhiều đồng đội mắc sốt rét và tử vong.
Khoảng 13 năm trước, gia đình từng tìm kiếm phần mộ ông Yên tại nhiều nghĩa trang liệt sĩ ở Lai Châu nhưng không có kết quả. Lần phát hiện này diễn ra trong thời điểm cả nước đẩy mạnh “Chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, qua đó mở thêm cơ hội tìm lại những phần mộ thất lạc nhiều năm.
Tại nơi phát hiện bia mộ, lực lượng chức năng còn ghi nhận một số ngôi mộ nghi cùng đơn vị với liệt sĩ Yên nhưng chưa xác định được danh tính.
Manh mối từ tấm bia và cuộc tìm kiếm tiếp nối
Giữa nhiều phần mộ liệt sĩ vô danh nằm lại qua hàng chục năm, tấm bia của liệt sĩ Mai Sỹ Yên vẫn giữ được thông tin gần như nguyên vẹn. Chính dòng chữ còn lại trên bia đã trở thành manh mối để kết nối phần mộ với gia đình ở Thanh Hóa.
Ông Lê Văn Thành, Chủ tịch Hội Cựu Thanh niên xung phong tỉnh Thanh Hóa, cho biết đơn vị đã chỉ đạo các tổ chức hội tại địa phương khẩn trương rà soát hồ sơ, liên hệ thân nhân để phối hợp xác minh. Cùng lúc, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Lai Châu kiểm tra thực địa và lấy mẫu ADN để làm rõ danh tính.
Với gia đình ông Nguyện, việc tìm thấy tấm bia mới là bước quan trọng, bởi kết quả giám định ADN mới là căn cứ pháp lý cuối cùng để xác định danh tính và đưa liệt sĩ về an táng tại quê nhà. Quy trình này thường mất vài tuần, với chi phí vài triệu đồng cho mỗi mẫu.
Sau 72 năm, một tấm bia nằm giữa ruộng ngô đã đưa câu chuyện về người thanh niên Mai Sỹ Yên trở lại với gia đình. Với ông Nguyện, khoảng thời gian chờ kết quả ADN có thể chỉ vài tuần, nhưng là những ngày đặc biệt sau một hành trình tìm kiếm đã kéo dài hơn bảy thập kỷ.
Minh Tâm (tổng hơp)
