THANH HÓA – Điểm taluy dương trên tuyến đường vào bản Cân Tân Hương, xã Tam Chung, bất ngờ đổ sập sáng 26/8, khiến 149 hộ với 645 nhân khẩu bị cô lập, song không có người bị thương.
- Mưa lũ miền Bắc khiến 5 người thương vong
- Nhờ đứng tên đất bất thành,Cao Xuân Tiến nổ súng bắn vợ bạn
- Người lính, cô giáo mầm non và hành trình tìm lại sự bình an
Vụ sạt lở xảy ra khoảng 6 giờ 15 sau bốn ngày mưa lớn liên tục. Đất đá phủ kín đoạn đường dài 90-100 m, rộng khoảng 4 m, cắt đứt tuyến kết nối từ trung tâm xã Tam Chung với bản Cân Tân Hương.
Ông Nguyễn Văn Dũng, Chủ tịch UBND xã Tam Chung, cho biết “khối lượng đất sạt xuống đường quá lớn, vượt khả năng khắc phục của xã”, nên địa phương phải báo cáo tỉnh để xin phương án xử lý. Mưa lũ cùng đợt còn làm sạt gần 0,1 ha ruộng, gây thiệt hại ao cá và làm gãy một cột điện trung thế trong khu vực.
Sạt lở tại Tam Chung xảy ra trong một đợt mưa lớn kéo dài trên Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ từ giữa tháng 8/2026, khi dải hội tụ nhiệt đới nối với áp thấp nhiệt đới trên Vịnh Bắc Bộ gây mưa diện rộng. Thanh Hóa trong thời gian này liên tục xuất hiện các điểm sạt lở taluy dương trên quốc lộ và đường liên xã miền núi.
Riêng tuần cuối tháng 8, chính quyền đã phải sơ tán hàng trăm hộ dân tại các xã Trung Hạ, Trung Thành, Nam Xuân và Pù Nhi do nguy cơ sạt lở. Tại Tam Chung, trước vụ sạt lở sáng 26/8, 12 hộ với 87 nhân khẩu ở bản Suối Lóng cũng đã được di dời vì nguy cơ sạt lở taluy âm.
Trên cả nước, theo báo cáo nhanh sáng 26/8 của Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai, riêng đợt mưa lũ do ảnh hưởng bão số 4 từ 22-26/8 đã khiến 2 người chết tại Lạng Sơn, 3 người bị thương. Tính từ đầu năm 2026, thiên tai (chủ yếu lũ ống, lũ quét, sạt lở đất) đã khiến 52 người chết và mất tích, hơn 23.200 nhà hư hỏng (số liệu tính đến 17/8).
Đường vào bản và bài toán an toàn lâu dài
Khối lượng đất đá tại Tam Chung được ước tính từ hơn 160.000 m³ đến hơn 300.000 m³ tùy số liệu ban đầu từ các nguồn. Lượng đất đá rất lớn tràn xuống trong thời gian ngắn, trong khi taluy phía trên hiện trường vẫn có nguy cơ tiếp tục sạt lở.
Kinh phí khắc phục ban đầu được ước tính khoảng 6 tỷ đồng, vượt khả năng tự cân đối của một xã miền núi. Điều này khiến việc xử lý điểm sạt không chỉ là câu chuyện thu dọn đất đá để mở lại đường, mà còn liên quan đến an toàn của người dân trong những đợt mưa tiếp theo.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Vũ Cao Minh, nguyên Phó Viện trưởng Viện Địa chất (nay là Viện Các Khoa học Trái đất, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), với sạt lở và lũ quét, cảnh báo sớm tại chỗ có ý nghĩa quan trọng trong giảm thiệt hại về người, bởi bản đồ cảnh báo ở quy mô lớn khó bao quát từng điểm sạt cụ thể.
Tại Tam Chung, xã đã cắm biển cảnh báo, dựng rào chắn và kiểm soát giao thông ngay khi đất đá bắt đầu dịch chuyển, giúp không có người mắc kẹt trong khu vực sạt lở. Đây là biện pháp trước mắt, còn với những tuyến đường độc đạo thường xuyên chịu tác động của mưa lớn, việc quy hoạch và bảo đảm an toàn lâu dài vẫn là vấn đề cần được tính đến.
Khi một tuyến đường duy nhất vào bản có thể bị đất đá vùi lấp sau vài ngày mưa lớn, việc bảo đảm đường đi và an toàn cho người dân không thể chỉ dừng ở xử lý từng điểm sạt sau thiên tai. Bài toán lâu dài với những cung đường miền núi vì thế vẫn cần được tính toán từ nguy cơ, quy hoạch đến phương án bảo vệ người dân.
Đỗ Vân (tổng hợp)
