Thanh Hóa tìm cách khơi thông nguồn vật liệu

THANH HÓA – Tình trạng thiếu cát, đất san lấp và bất cập trong công bố giá đang gây khó cho doanh nghiệp xây dựng, buộc tỉnh phải tìm cách tăng nguồn cung và sát hơn với giá thực tế.

Chiều 27/8, UBND tỉnh Thanh Hóa tổ chức hội nghị đối thoại doanh nghiệp với chủ đề “Tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, tăng tốc phát triển tỉnh Thanh Hóa”, có khoảng 400 đại biểu tham dự (trong đó khoảng 200 đại diện doanh nghiệp) cùng Chủ tịch UBND tỉnh Tô Anh Dũng và các sở, ngành. Doanh nghiệp nêu nhiều khó khăn thuộc sáu nhóm vấn đề, trong đó nguồn cung và giá vật liệu xây dựng là nội dung được nhiều doanh nghiệp phản ánh.

Ông Tô Anh Dũng cho biết đang tháo gỡ cho khoảng 121 mỏ khoáng sản vướng mắc pháp lý. Ông yêu cầu hội nghị phải “chuyển từ đối thoại sang hành động, từ cam kết sang kết quả”, trong bối cảnh Thanh Hóa đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số năm 2026.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa, toàn tỉnh hiện có 221 mỏ khoáng sản vật liệu xây dựng đang hoạt động. Trong đó, 31 mỏ đất san lấp cung cấp khoảng 26,95 triệu m³, mới đáp ứng 46% nhu cầu; 182 mỏ đá xây dựng cung cấp 15,58 triệu m³ mỗi năm, đủ phục vụ đầu tư công và dân dụng.

Cát xây dựng là điểm thiếu rõ nhất. Thanh Hóa chỉ có 8 mỏ đang hoạt động, công suất 0,295 triệu m³ mỗi năm; cộng với cát nhân tạo, tổng nguồn cung đạt 2,445 triệu m³, tương đương 51% nhu cầu đầu tư công và khoảng 30% nhu cầu toàn tỉnh.

Nguồn cung bị hạn chế do một số mỏ nằm trong diện điều tra của Cục C03 Bộ Công an nên phải tạm dừng hoặc khai thác cầm chừng. Một số mỏ khác ưu tiên đá khối để làm đá ốp lát, đá mỹ nghệ hoặc đưa vật liệu bán sang Ninh Bình, Nghệ An, Hòa Bình thay vì cung cấp cho thị trường Thanh Hóa.

Từ thiếu nguồn đến bài toán giá vật liệu

Khó khăn của doanh nghiệp không chỉ nằm ở lượng vật liệu có trên thị trường mà còn ở khoảng cách giữa giá công bố và giá mua thực tế. Ông Nguyễn Thanh Quân, Tổng giám đốc Tổng công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng Minh Tuấn, cho biết có mỏ công bố giá thấp nhưng doanh nghiệp không mua được, trong khi nơi còn vật liệu lại bán cao hơn mặt bằng.

Theo ông Quân, nhà thầu phải mua với giá cao nhưng khi quyết toán lại áp theo đơn giá được duyệt thấp hơn thực tế, dẫn đến thua lỗ. Ông kiến nghị giá thanh toán cần bám sát mỏ và cự ly thực tế đã được chủ đầu tư chấp thuận cho nhà thầu khai thác.

Ông Hoàng Văn Đồng, Giám đốc Sở Xây dựng Thanh Hóa, thừa nhận việc công bố giá vật liệu theo quý hiện chưa phản ánh sát thực tế, một phần do chủ mỏ cung cấp thông tin thiếu trung thực. Từ tháng 8/2026, Sở cam kết công bố theo tháng giá và trữ lượng của từng mỏ, đồng thời gửi trước cho hiệp hội doanh nghiệp để đối chiếu.

Mỏ nào cung cấp thông tin sai có thể bị kiến nghị thu hồi giấy phép. Cách làm này được đặt ra trong bối cảnh lượng cát hiện có mới đáp ứng khoảng 30% nhu cầu toàn tỉnh, khiến doanh nghiệp phải tìm nguồn thay thế hoặc chấp nhận mức giá cao hơn.

Thanh Hóa triển khai nhiều giải pháp tháo gỡ khan hiếm vật liệu xây dựng, thúc đẩy kinh tế.
(Ảnh minh họa: THM)

Việc siết cách công bố giá có thể giúp thông tin thị trường sát hơn với thực tế, nhưng nguồn cung vẫn là nút thắt lớn. Khi nhiều mỏ chưa thể khai thác hoặc không ưu tiên thị trường tại chỗ, việc đáp ứng nhu cầu vật liệu cho các công trình ở Thanh Hóa vẫn cần thêm giải pháp.

Đỗ Vân (tổng hợp)