Hơn 40 giấy xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản đã được các xã, phường ở Thanh Hóa cấp cho người dân, góp phần giải quyết nhu cầu vật liệu san lấp. Tuy nhiên, cùng với đó là những vách đất dựng đứng, bụi từ xe vận chuyển và áp lực giám sát tại cơ sở.
- Bị chửi “ăn chực”, người đàn ông đâm chết bạn trọ
- Trang trại Thanh Hóa mất trắng 60.000 gà vịt sau lũ dữ
- Tổng giám đốc bị phạt 550 triệu đồng vì mượn tài khoản nhân viên
Từ cuối năm 2025, UBND cấp xã tại Thanh Hóa được trao quyền cấp giấy xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản nhóm III, IV cho người dân có nhu cầu cải tạo mặt bằng làm nhà, sản xuất. Đến nay, toàn tỉnh có hơn 40 hộ được cấp phép.
Riêng xã Cẩm Tân đã giải quyết cho 12 hộ; xã Ngọc Trạo cấp 5 giấy, trong đó 3 hộ đã hoàn tất việc thu hồi. Ông Dương Trung Sơn, Trưởng phòng Kinh tế xã Cẩm Tân, cho biết địa bàn rộng khiến việc giám sát vận chuyển và môi trường “đang gặp khó khăn”, trong khi người dân liên tục phản ánh.
Cơ chế này được triển khai theo Văn bản 13026/SNNMT-ĐCKS ngày 14/10/2025 của Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa, hướng dẫn quản lý hoạt động san gạt, cải tạo mặt bằng trên đất ở và đất nông nghiệp.
Thủ tục dựa trên Luật Địa chất và Khoáng sản 2024 cùng Nghị định 193/2025/NĐ-CP, trong đó chính quyền xã được giao thẩm định khối lượng, phương án thu hồi và tính tiền cấp quyền khai thác.
Việc phân cấp diễn ra khi bộ máy chính quyền hai cấp bắt đầu vận hành từ 1/7/2025. Nhiều xã như Cẩm Tân, Ngọc Trạo, Thạch Bình được hình thành sau khi sáp nhập từ ba đến bốn đơn vị cũ.
Thẩm quyền mới giúp tháo gỡ nhu cầu mặt bằng cho hàng chục hộ dân, đồng thời bổ sung nguồn đất san lấp trong bối cảnh nhiều công trình tại Thanh Hóa thiếu vật liệu xây dựng.
Trao thêm thẩm quyền nhưng giám sát vẫn thiếu người
Vấn đề phát sinh khi trách nhiệm được giao xuống cấp xã nhưng nhân lực giám sát chưa tăng tương ứng.
Ông Lê Công Dương, Trưởng phòng Kinh tế xã Ngọc Trạo, thừa nhận xã “thiếu hẳn” người theo dõi các đơn vị thi công. Trong thời gian khai thác ngắn, xe tải tập trung vận chuyển cùng lúc, ảnh hưởng đến việc đi lại của người dân.
Tại một số điểm, đơn vị thi công không đào rãnh thu nước bề mặt, cũng không hạ độ cao theo từng lớp như phương án ban đầu mà đào thẳng đứng. Những vách đất cao như vậy có thể tiềm ẩn nguy cơ sạt, đổ.
Nếu mỗi giấy xác nhận tương ứng với một điểm khai thác, việc một cán bộ kinh tế xã cùng lúc theo dõi ba điểm ở những vị trí khác nhau tạo thêm áp lực cho công tác quản lý.
Bài toán đặt ra không chỉ nằm ở việc cấp phép, mà còn là khả năng bố trí nhân lực và kiểm soát quá trình thu hồi sau khi thủ tục được thông qua.
Khi thẩm quyền được trao xuống nhanh hơn năng lực giám sát, những bất cập nhỏ tại từng điểm khai thác có thể trở thành rủi ro lớn nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời.
Đỗ Vân (tổng hợp)
