Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình kêu gọi Mỹ và Trung Quốc giữ ranh giới không xung đột, không đối đầu trong khi hai nước vẫn còn nhiều vấn đề chưa tìm được tiếng nói chung.
- 5 học sinh tắm biển lúc mưa, một em tử vong
- Mỹ – Trung thống nhất kéo dài thỏa thuận thương mại
- Hai chị em bị cáo buộc cầm đầu đường dây buôn lậu 904 tỷ đồng
Sáng 24/9 theo giờ Washington, ông Tập dự lễ đón cấp nhà nước tại Nhà Trắng do Tổng thống Donald Trump chủ trì, với đội duyệt binh gần 500 quân nhân và màn bay chào mừng. Đây là chuyến thăm Mỹ đầu tiên của ông Tập sau hơn một thập niên và là lần thứ ba hai nhà lãnh đạo gặp trực tiếp trong chưa đầy một năm, sau Busan tháng 10/2025 và Bắc Kinh tháng 5/2026.
Tổng thống Mỹ Donald Trump trò chuyện cùng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại sân bay. (Ảnh minh họa: THM)
Giữa nghi thức đón tiếp trang trọng, ông Tập nói Trung Quốc và Mỹ “phải giữ ranh giới không xung đột, không đối đầu” và cho rằng “bẫy Thucydides có thể vượt qua được”, theo Bộ Ngoại giao Trung Quốc. Đây là cách gọi nguy cơ chiến tranh khi một cường quốc đang lên thách thức vị thế của cường quốc đương nhiệm, khái niệm được Graham Allison phổ biến dựa trên ghi chép của sử gia Thucydides về cuộc chiến Peloponnese.
Ông Tập từng nhắc đến “bẫy Thucydides” trước ông Trump tại cuộc gặp ở Bắc Kinh hồi tháng 5. Khi đó, nhà lãnh đạo Trung Quốc đặt câu hỏi liệu hai nước có thể “vượt qua bẫy Thucydides để tạo ra mô hình quan hệ nước lớn kiểu mới” hay không.
Lần này, câu chuyện diễn ra trong một bối cảnh không đơn giản. Mỹ và Trung Quốc còn bất đồng về cuộc chiến tại Iran, thương mại và cách kiểm soát sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo, trong khi chuyến thăm của ông Tập kéo dài ba ngày, từ 23-25/9, với nhiều hoạt động ngoại giao tại Nhà Trắng.
Trước khi tới Washington, ông Tập đã được ông Trump trực tiếp đón tại Căn cứ Liên hợp Andrews. Sau đó, hai bên tiếp tục chương trình với lễ duyệt binh tại Vườn Hồng, hội đàm song phương và quốc yến tại Phòng phía Đông Nhà Trắng.
Điều đáng chú ý là phía ngoài Nhà Trắng là những nghi thức trọng thể, còn bên trong các cuộc trao đổi vẫn phải đối diện nhiều vấn đề khó. Ông Trump công khai gọi quan hệ với ông Tập là “tình bạn thực sự vĩ đại” trên Truth Social, trong khi thông điệp của ông Tập tập trung vào việc giữ quan hệ hai nước không đi tới xung đột.
Nhà sử học Daniel Sutton từ Đại học Cambridge nhận định trên The New York Times rằng khi cường quốc đương nhiệm có nỗi sợ trước sự trỗi dậy của đối thủ, xung đột gần như khó tránh khỏi.
Về thương mại, hai bên có thêm thời gian để tiếp tục xử lý bất đồng khi thỏa thuận đình chiến được kéo dài đến ngày 10.1.2027. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết chưa có danh mục cắt giảm thuế cụ thể mới; Trung Quốc đã hoàn thành cam kết mua 25 triệu tấn đậu nành Mỹ mỗi năm nhưng vẫn chậm với gói mua nông sản khác trị giá khoảng 17 tỉ USD.
Ngân hàng Saxo đánh giá cuộc gặp mang tính ổn định hơn là đột phá. Các vấn đề về đất hiếm, chip AI, Đài Loan và Iran vẫn chưa có lời giải cụ thể.
Khi quốc yến khép lại, điều còn lại không chỉ là những nghi thức ngoại giao trang trọng mà còn là bài toán giữ cho cạnh tranh giữa hai cường quốc không vượt qua ranh giới đối đầu. Mốc 10.1.2027 vì thế sẽ là một thời điểm mới để nhìn lại cách hai bên xử lý những bất đồng còn dang dở.
Vũ Quyến (tổng hợp).
