Sau đợt sắp xếp trường học quy mô lớn, hơn 21.000 hiệu trưởng, hiệu phó dôi dư được bố trí trở lại giảng dạy. Bộ máy quản lý giảm gần 34.000 người, nhưng giáo dục vẫn thiếu hơn 43.000 giáo viên ngay đầu năm học mới.
- “Bà trùm” Mai Anh xin giảm án cho bác sĩ, nhận hết lỗi về mình
- TikTok Minh Sầm Sơn bị bắt tạm giam
- Thủ tướng Israel tiết lộ, cơ phó Flydubai có dấu hiệu cực đoan
Ngày 02/10, ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông, công bố những con số trên tại hội nghị rà soát nhiệm vụ trọng tâm đầu năm học do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức, kết nối 34 điểm cầu UBND tỉnh, thành phố. Theo đó, 34/34 địa phương đã hoàn tất sắp xếp, đưa số cơ sở giáo dục công lập từ 37.530 xuống 18.555, giảm 50,6%. Trong số này có 13.518 cơ sở chuyển sang mô hình đa cơ sở và 2.418 trường nhiều cấp học. Toàn quốc hiện có 1.081.727 giáo viên, nhưng nhu cầu bổ sung cho năm học 2026-2027 vẫn là 43.267 người.
Việc sắp xếp mạng lưới trường học được thực hiện sau chủ trương tổ chức lại đơn vị hành chính, bỏ cấp huyện, khiến mô hình quản lý giáo dục theo địa giới cũ không còn phù hợp. Ngày 05/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết 37/2026/NQ-CP, quy định mỗi cơ sở giáo dục phổ thông có một hiệu trưởng, trường chính có một phó hiệu trưởng và mỗi phân hiệu một phó hiệu trưởng. Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng dôi dư được bố trí làm giáo viên hoặc công việc phù hợp chuyên môn; người có nguyện vọng nghỉ việc được hưởng chính sách tinh giản theo Nghị định 154/2025.
Hàng chục nghìn cán bộ quản lý vì thế phải chuyển vị trí công tác trong thời gian ngắn, ngay trước năm học mới, trong khi hoạt động dạy học vẫn phải duy trì. Trả lời chất vấn tại Quốc hội cuối tháng 9, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết khoảng 33.000-35.000 hiệu trưởng, phó hiệu trưởng cần được bố trí lại. Con số này cho thấy việc điều chỉnh nhân sự diễn ra trên diện rộng, không phải vấn đề riêng của một vài địa phương. Việc đưa cán bộ quản lý trở lại vị trí giảng dạy được kỳ vọng bổ sung nhân lực, nhưng cũng đặt ra yêu cầu về sự phù hợp giữa chuyên môn của từng người và vị trí giáo viên đang thiếu.
Bộ máy gọn hơn, lớp học vẫn thiếu người
Nghịch lý rõ nhất là số đầu mối quản lý giảm hơn một nửa nhưng khoảng trống trên bục giảng vẫn còn lớn. Không phải hiệu trưởng, hiệu phó dôi dư nào cũng có thể chuyển ngay sang dạy đúng môn đang thiếu. Tại TP.HCM, năm học 2025-2026, bậc THCS cần tuyển 197 giáo viên Công nghệ nhưng chỉ tuyển được 32 người, đạt khoảng 16% nhu cầu; bậc tiểu học cần 192 giáo viên Tin học và Công nghệ nhưng mới tuyển được 95 người. Những con số này cho thấy bài toán nhân lực không đơn giản là chuyển người từ vị trí quản lý sang đứng lớp.
Với hơn 43.000 giáo viên còn thiếu, áp lực có thể dồn trực tiếp xuống từng lớp học thông qua việc tăng sĩ số hoặc tổ chức dạy ghép. Tại Tây Ninh, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Quang Thái cho biết địa phương chi tới 100 triệu đồng cho mỗi giáo viên để thu hút nhân lực, trong bối cảnh tỉnh còn thiếu 1.700 giáo viên. Trong khi đó, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhận định: “Số liệu vênh nhau là số liệu chưa tin cậy, chưa kịp thời”. Việc thống kê chưa đồng bộ cũng là một nguyên nhân khiến việc xác định nhu cầu và giao chỉ tiêu biên chế giáo viên còn gặp khó.
Sau sắp xếp, TP.HCM còn 2.841 cơ sở giáo dục, gồm 1.486 trường công lập và 1.355 trường ngoài công lập. Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Tấn Phát cho biết thành phố đang thiếu giáo viên ở các môn Tiếng Anh, Tin học, Âm nhạc, Mỹ thuật, nên sẽ đánh giá toàn diện và tính đến cơ chế dạy thỉnh giảng, dạy liên trường. Đây là những phương án nhằm lấp khoảng trống nhân lực trước mắt, trong khi việc bố trí lại cán bộ quản lý và tuyển mới giáo viên cần được thực hiện đồng thời để tránh tạo thêm áp lực cho nhà trường.
Phát biểu kết luận hội nghị, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn yêu cầu các địa phương làm tốt công tác tư tưởng, giải quyết chế độ cho cán bộ quản lý dôi dư và không để xảy ra mất đoàn kết sau sắp xếp. Các địa phương phải báo cáo Bộ trước ngày 15/10. Khi việc tổ chức lại mạng lưới trường học đã hoàn tất, thước đo cuối cùng vẫn nằm ở hoạt động dạy và học. Bộ máy có thể gọn hơn, nhưng mỗi lớp học vẫn cần đủ giáo viên để năm học mới bắt đầu mà không phải trả lời câu hỏi ai sẽ đứng trước bục giảng.
Đỗ Vân (tổng hợp)
