Lừa đảo “mổ heo” ở Myanmar – khi AI bị lợi dụng để bóc lột con người

Các đường dây lừa đảo ở Myanmar lợi dụng ChatGPT để tăng sức thuyết phục khi giả danh nhà đầu tư, doanh nhân. Đằng sau đó là bi kịch của hàng chục nghìn người bị cưỡng bức lao động trong các khu phức hợp khét tiếng.

Hành trình sa bẫy tuyển dụng lao động quốc tế

Duncan Okindo từ Kenya đã trở thành nạn nhân điển hình. Vì khó khăn kinh tế, anh bán gia súc, vay tiền và nộp hơn 1.500 USD cho một lời hứa “việc làm dịch vụ khách hàng” tại Bangkok. Nhưng khi đến nơi, anh cùng nhóm người châu Phi khác bị tịch thu hộ chiếu, vượt biên sang Myanmar và đưa vào KK Park.

Trong 4 tháng, Okindo bị buộc ngồi trong căn phòng lớn với hàng trăm người, dùng máy tính để tham gia lừa đảo tiền số. Mỗi ngày, anh phải thuyết phục ít nhất hai nhà môi giới bất động sản gửi tiền vào các khoản đầu tư giả. Nếu thất bại, hình phạt dã man lập tức được áp dụng. Nỗi ám ảnh bị chích điện, bỏ đói và thậm chí tra tấn tình dục khiến anh rơi vào trạng thái tuyệt vọng. Đây chính là bộ mặt tàn khốc của hoạt động buôn người trong thế kỷ 21.

Chiêu thức “mổ heo” kết hợp sức mạnh AI

Các băng đảng tại Myanmar triển khai lừa đảo theo cách có hệ thống. “Nhân viên” được cung cấp kịch bản theo tuần, chi tiết từng bước phải làm. Ban đầu, họ tiếp cận nạn nhân qua các website bất động sản như Zillow, đóng giả thành nhà đầu tư thành đạt. Sau đó, họ khéo léo lồng ghép câu chuyện thành công và dẫn dắt sang đầu tư tiền số.

Ở mỗi bước, ChatGPT đóng vai trò trung tâm. Chỉ cần dán câu hỏi của nạn nhân vào chatbot, họ nhận được câu trả lời chuẩn xác, tự nhiên và khó phân biệt thật giả. AI có thể bắt chước ngữ điệu địa phương, tạo dựng hình ảnh thuyết phục về một doanh nhân Mỹ hoặc nông dân chăn nuôi gia súc. Khi niềm tin được củng cố, băng nhóm sẽ thúc giục chuyển tiền vào các ví tiền số do chúng kiểm soát.

Một nạn nhân khác cho biết AI còn được dùng để viết tin nhắn tình cảm, làm thơ nhằm quyến rũ nhiều người cùng lúc. Nhờ vậy, chúng có thể tấn công hàng loạt mục tiêu, nâng cao tỷ lệ thành công. Điều này biến ChatGPT trở thành “vũ khí lừa đảo” thay vì công cụ hỗ trợ học tập như mục đích ban đầu.

Bài toán nan giải cho cộng đồng quốc tế

Theo Liên Hợp Quốc, hơn 120.000 người vẫn đang bị giam giữ và ép buộc làm việc trong các khu phức hợp lừa đảo tại Myanmar. Nhiều người là lao động từ châu Phi, Nam Á, Đông Nam Á bị lừa gạt với lời hứa về công việc tốt. Dù có một số chiến dịch giải cứu, như việc Thái Lan cắt điện và Internet để ép băng nhóm thả người, vấn nạn này vẫn còn nhức nhối.

Nguyên nhân một phần do các nhóm phiến quân Myanmar bảo kê cho hoạt động tội phạm, biến các khu vực này thành “vùng cấm” khó can thiệp. Trong khi đó, sự xuất hiện của AI như ChatGPT đã thay đổi cán cân, khiến lừa đảo tinh vi hơn nhiều.

OpenAI xác nhận họ đang nỗ lực chặn lạm dụng bằng cách từ chối các yêu cầu vi phạm và giám sát hành vi bất thường. Tuy vậy, khi công nghệ lan rộng, bọn tội phạm luôn tìm cách khai thác. Đây không chỉ là thách thức về an ninh mạng, mà còn là vấn đề nhân quyền cấp bách. Hợp tác quốc tế để triệt phá các ổ nhóm, đồng thời hỗ trợ nạn nhân tái hòa nhập xã hội, là điều không thể trì hoãn.

Theo:vnexpress.net