Giá vàng trải qua đợt điều chỉnh sâu sau chuỗi tăng nóng

Giá vàng thế giới giảm mạnh, kéo vàng miếng SJC đi xuống, trong bối cảnh thị trường thay đổi kỳ vọng về lãi suất Mỹ và xuất hiện thêm những rủi ro từ chứng khoán, địa chính trị.

Trong phiên giao dịch cuối tuần 20/11 tại Mỹ, vàng giao ngay giảm hơn 87 USD/ounce, tương đương 2,4%, còn 3.538 USD/ounce. Có thời điểm, giá kim loại quý tiến sát mốc 3.500 USD/ounce, thấp nhất kể từ tháng 9/2025.

Nếu so với vùng đỉnh gần 5.600 USD/ounce thiết lập cuối tháng 1/2026, giá vàng hiện đã giảm gần 37% chỉ trong khoảng 10 tháng. Tại Việt Nam, vàng miếng SJC ngày 21/11 được giao dịch ở mức 133,5 triệu đồng/lượng, thấp hơn 57,5 triệu đồng so với đỉnh 191 triệu đồng/lượng hồi đầu tháng 3.

Đây là một đợt điều chỉnh đáng kể nếu nhìn lại lịch sử thị trường. Năm 1980, giá vàng từng giảm khoảng 42,9% trong 10 tuần sau khi tăng 260% trong khoảng 9 tháng. Đến năm 2008, kim loại quý mất khoảng 32,9% trong 7 tháng. Trong chu kỳ gần nhất, từ tháng 10/2023 đến cuối tháng 1/2026, giá vàng đã tăng hơn 206%, từ 1.830 USD lên gần 5.600 USD/ounce.

Một trong những nguyên nhân chính khiến thị trường đảo chiều là sự thay đổi trong chính sách tiền tệ Mỹ. Sau giai đoạn liên tục giảm lãi suất từ tháng 9/2024 đến cuối năm 2025, Fed quay lại tăng lãi suất trong tháng 9/2026, đưa mức điều hành lên 3,75-4%/năm.

Khi lãi suất duy trì ở mức cao, đồng USD mạnh lên và lợi suất trái phiếu Mỹ tăng, vàng trở nên kém hấp dẫn hơn. Có thời điểm, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm vượt 5,7%. Đây là sức ép đáng kể đối với kim loại quý vốn không mang lại khoản lãi định kỳ cho người nắm giữ.

Bên cạnh lãi suất, những tín hiệu tích cực về ngoại giao cũng làm thay đổi nhu cầu tìm kiếm tài sản trú ẩn. Xung đột Nga – Ukraine và căng thẳng Mỹ – Iran xuất hiện một số diễn biến có thể giúp tình hình dịu lại. Đặc biệt, cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ – Trung Quốc – Nga bên lề APEC ngày 19/11 với các cam kết về ổn định nguồn cung dầu mỏ, tôn trọng chủ quyền và ngăn chặn chiến tranh hạt nhân có thể góp phần giảm nhu cầu mua vàng phòng ngừa bất ổn.

Khi những yếu tố từng hỗ trợ giá vàng không còn mạnh như trước, hoạt động chốt lời và bán tháo theo đà khiến mức giảm ngày càng lớn.

Áp lực giảm vẫn còn, nhưng những điểm tựa dài hạn chưa biến mất

Điều đáng chú ý là đợt giảm gần 37% chưa đồng nghĩa vàng đã tìm được vùng giá thấp nhất. Thị trường vẫn phải đối mặt với khả năng Fed tiếp tục tăng lãi suất. Hiện các nhà đầu tư đặt cược khoảng 90% khả năng Fed nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm trong tháng 12.

Biên bản cuộc họp tháng 10 cho thấy gần như tất cả nhà hoạch định chính sách đều dự báo còn những đợt tăng lãi suất, xuất phát từ lo ngại lạm phát kéo dài. Nếu Fed quyết định thắt chặt mạnh hơn dự kiến, đồng USD và lợi suất trái phiếu có thể tăng tiếp, khiến vàng chịu thêm sức ép.

Một diễn biến khác cần quan tâm là sự suy yếu của chứng khoán Mỹ. Trong phiên 20/11, Nasdaq Composite giảm 5,28%, còn S&P 500 và Dow Jones cùng rơi vào vùng điều chỉnh. Cổ phiếu Nvidia mất khoảng 14%, trong khi AMD giảm hơn 13%.

Nếu bong bóng AI vỡ, làn sóng bán tháo có thể khiến nhà đầu tư phải bán cả những tài sản khác để bù đắp thua lỗ, đáp ứng yêu cầu ký quỹ hoặc thu hồi tiền mặt. Trong hoàn cảnh đó, vàng cũng có thể bị bán ra dù thị trường tài chính đang bất ổn.

Dù vậy, vàng vẫn có những yếu tố nâng đỡ trong dài hạn. Một trong số đó là quy mô nợ công ngày càng lớn của Mỹ. CIBC Capital Markets cảnh báo Chính phủ Mỹ có thể tiến sát trần nợ 41.100 tỷ USD vào cuối tháng 2/2027. Khi đó, Quốc hội có thể phải xem xét nâng giới hạn vay thêm gần 5.000 tỷ USD nhằm duy trì khả năng tài trợ đến cuộc bầu cử năm 2028.

Nợ công gia tăng có thể làm dấy lên những lo ngại về khả năng duy trì cân đối tài khóa và niềm tin đối với đồng USD. Đây cũng là một trong những lý do khiến nhà đầu tư cân nhắc phân bổ tài sản sang các kênh khác, trong đó có vàng.

Những bất ổn địa chính trị cũng chưa hoàn toàn khép lại. Căng thẳng Mỹ – Iran và tình hình tại eo biển Hormuz vẫn còn những vấn đề chưa được giải quyết. Một diễn biến quân sự bất ngờ có thể nhanh chóng làm tăng nhu cầu tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn.

Với người mua vàng trong nước, khoảng cách giá cũng là điều cần lưu ý. Giá vàng SJC và vàng nhẫn tại một số thương hiệu hiện cao hơn giá thế giới quy đổi khoảng 22-23 triệu đồng/lượng. Nếu mức chênh lệch này tiếp tục thu hẹp, giá trong nước vẫn có thể giảm ngay cả khi thị trường quốc tế không biến động nhiều.

Sau giai đoạn tăng hơn 3 lần, việc vàng trải qua một đợt điều chỉnh mạnh là diễn biến cần được nhìn nhận trong tổng thể chu kỳ tăng giá. Tuy nhiên, mức giảm gần 37% cũng chưa đủ để khẳng định xu hướng đi xuống đã kết thúc. Ngưỡng 3.500 USD/ounce hiện là mốc đáng chú ý, nhưng việc giá vàng có thể ổn định hay tiếp tục giảm vẫn phụ thuộc vào quyết định của Fed, sức mạnh đồng USD và những biến động mới của kinh tế, tài chính thế giới.

Vũ Quyến (tổng hợp).