Chè con ong – bạn đã nghe đến món ăn này chưa?

Nghe tên “chè con ong”, nhiều người sẽ tò mò: “Chè gì mà có ong?”. Thật ra, đó là món chè nếp dẻo ngọt như mật ong, thơm mùi gừng và mè rang.

• Món ngon từ cốm – hương vị mùa thu gói trong hạt nếp non
• Cách nấu chè con ong ngon ngọt dẻo thơm với 5 bước đơn giản
• Thời điểm bỏ muối quyết định hương vị món ăn

Có lẽ nhiều người Thanh Hóa chưa từng nghe đến món ăn này, cũng chưa có dịp được thưởng thức hương vị ngọt ngào ấy. Tôi cũng là người Thanh Hóa, nhưng nhờ có bà nội gốc Phú Thọ mà từ bé đã quen hương vị ấy. Giờ nhớ lại, chỉ muốn giới thiệu cùng mọi người món chè giản dị mà thơm ngon vô cùng.

Chè con ong – Hương vị từ gian bếp xưa

Bà tôi kể rằng ở nhiều làng quê Bắc Bộ, mỗi độ Tết đến xuân về, hương gừng cay nhẹ và mùi mè rang lan tỏa khắp xóm. Đó là tín hiệu cho biết nhà ai đó đang nấu chè con ong. Đây là món chè vừa để cúng lễ đầu năm, vừa để đãi khách thân tình. Không cầu kỳ, chỉ cần chút gạo nếp thơm, đường vàng, gừng già và nắm mè rang – thế là đủ để đánh thức cả một miền ký ức.

Từ bé tôi đã hay được bà nấu cho ăn. Ngày ấy, tôi chỉ thấy ngon và lạ, đâu biết rằng món chè con ong ấy lại mang trong mình cả một hương vị quê xa, một chút ký ức của vùng trung du gió sớm. Tôi còn nhớ bà thường nói: “Nấu chè con ong không chỉ để ăn, mà là để giữ lại vị ngọt của năm cũ, đem sang năm mới cho tròn đầy.” Và quả thật, cái ngọt của món chè này khác với vị ngọt của đường. Nó là vị ngọt thấm chậm, dẻo, bùi, như thể hương thời gian cũng tan ra trong từng hạt nếp.

Chè con ong – Ngọt từ sự chậm rãi

Người xưa nói, nấu ăn là cách gửi tâm hồn vào món. Với chè con ong, điều ấy càng đúng. Món ăn tưởng đơn giản mà lại cần sự tỉ mỉ, chậm rãi – thứ nhịp sống mà hôm nay nhiều người đã đánh mất.

Chè con ong được nấu từ nếp cái hoa vàng – loại nếp dẻo thơm, hạt tròn mẩy. Nếp được vo thật sạch, ngâm chừng vài tiếng cho mềm rồi đem đồ chín lần đầu. Khi hạt nếp vừa chín tới, người ta rưới mật mía hoặc đường thốt nốt đã đun cùng gừng giã nhỏ, đảo nhẹ tay cho mật ngấm, rồi đồ lại lần hai. Cái công đoạn “đồ hai lần” chính là bí quyết khiến chè lên màu nâu óng, dẻo quánh, tỏa hương nếp, gừng và mật mía hòa quyện.

Khi chè chín, rắc thêm ít mè rang vàng, để nguội, từng hạt nếp như bọc trong lớp mật sóng sánh, dẻo quánh mà không dính. Ăn một miếng, vị ngọt thanh lan khắp đầu lưỡi, xen chút cay ấm của gừng. Hệt như ký ức tuổi thơ len lỏi trong buổi chiều gió nhẹ, khói bếp vờn quanh.

Khi món ăn trở thành kỷ niệm

Ngày nhỏ, tôi từng nhiều lần ngồi nhìn bà nấu chè con ong. Mỗi lần nồi đường sôi lục bục, bà lại mở nắp, ngửi nhẹ rồi mỉm cười: “Vừa rồi đấy.” Chỉ là món chè giản dị, vậy mà chứa trong đó bao nhiêu tình thương, bao nhiêu niềm vui của người làm bếp.

Giờ đây, trong căn bếp thành phố, thỉnh thoảng tôi cũng thử nấu lại món chè ấy. Vẫn gạo nếp, vẫn gừng, vẫn mè rang. Nhưng có lẽ, thiếu đi hương khói từ bếp củi, thiếu cả giọng bà nhắc khẽ bên tai. Thế mà lạ thay, chỉ cần hương gừng bốc lên, lòng lại thấy dịu.

Một chút ngọt để giữ ấm lòng

Bây giờ, chè con ong hiếm khi xuất hiện trong các hàng quán. Nhưng với những ai từng nếm qua, đó vẫn là “hương vị ký ức”. Một món ăn không cần cầu kỳ, không cần màu mè, mà khiến người ta nhớ mãi. Hương gừng cay nhẹ, mật mía ngọt thanh, mè rang thơm lừng – tất cả quyện vào nhau, tạo nên dư vị ấm áp khó quên.

Một chén chè dẻo mềm, ngọt dịu, nhấp thêm ngụm trà sen. Thế là đủ ấm cho một chiều se lạnh, đủ dịu cho một tâm hồn đang mỏi mệt. Trong hương chè, tôi nghe thấy tiếng thời gian chậm lại, nghe đâu đó tiếng bà khẽ gọi, “ăn đi con, chè con ong vừa chín rồi đấy”.

Nếu bạn chưa từng nếm thử món này, hãy dành một buổi cuối tuần. Bật chút nhạc nhẹ, để gian bếp ngập mùi gừng thơm nồng. Tự tay nấu cho mình một nồi chè. Chậm rãi khuấy, chậm rãi chờ. Để khi mở vung, thấy khói tỏa lên, ngọt ngào mà bình yên đến lạ.