Hạn chế cho vay mua nhà thứ 2 trở lên: Liệu có tác dụng ‘phụ’?

Đề xuất của Bộ Xây dựng về việc hạn chế cho vay mua nhà ở thứ 2, thứ 3 đang gây tranh luận sôi nổi. Nhiều chuyên gia lo ngại chính sách có thể làm “nguội” thị trường, tạo hiệu ứng phụ ngoài mong muốn và ảnh hưởng tới cả người dân lẫn doanh nghiệp.

Chính sách siết tín dụng cần tránh “cú sốc đột ngột”

Dự thảo nghị quyết về kiểm soát, kiềm chế giá bất động sản của Bộ Xây dựng đề xuất: người mua nhà thứ 2 chỉ được vay tối đa 50% giá trị hợp đồng, còn người mua nhà thứ 3 trở lên chỉ 30%.

TS Phạm Thế Anh (Đại học Kinh tế quốc dân) cho rằng, trong nhiều năm qua, thị trường bất động sản luôn thu hút phần lớn dòng vốn đầu tư. Khi tín dụng được nới lỏng, vốn đầu cơ thường chảy mạnh vào nhà đất, khiến giá tăng nhanh hơn thu nhập của người dân. “Giá nhà tăng làm tăng giá trị tài sản thế chấp, ngân hàng lại mở rộng tín dụng hơn nữa – vòng xoáy cứ lặp lại”, ông phân tích.

Bà Nguyễn Thị Thanh Hương – CEO Đại Phúc Land – đồng tình rằng Nhà nước cần biện pháp bình ổn thị trường, song nhấn mạnh chính sách phải có lộ trình thích nghi để tránh “cú sốc”. Bà cho rằng, thị trường bất động sản có đặc thù địa phương cao, nên không thể áp dụng cơ chế “cào bằng”. Thay vào đó, nên khuyến khích dòng vốn đầu tư vào phân khúc tầm trung, hoặc khu vực vệ tinh, nơi hạ tầng đang phát triển.

Một tổng giám đốc doanh nghiệp phía Nam cảnh báo: “Vòng đời một dự án kéo dài 3-5 năm, nếu chính sách thay đổi đột ngột, doanh nghiệp không kịp xoay vốn, thị trường có thể ‘tắc cầu’, gây hiệu ứng ngược”.

Dòng vốn liệu có chảy sang sản xuất?

Ở góc nhìn khác, ông Nguyễn Minh Hạnh – Giám đốc Trung tâm phân tích SHS Research – cho rằng cần cân nhắc hiệu quả thực tế. “Nếu siết bất động sản quá gắt, vốn chưa chắc chảy sang sản xuất mà có thể ‘nằm chết’ trong ngân hàng hoặc chảy ra các kênh phi chính thức”, ông nói.

Theo ông Hạnh, nhu cầu nhà ở vẫn tăng mạnh do đô thị hóa tập trung tại Hà Nội và TP.HCM – hai khu vực chiếm đến 2/3 nhu cầu nhà ở mới của cả nước. Cầu cao khiến giá nhà khó giảm, nhất là khi vẫn tồn tại tâm lý tích trữ đất đai.

Ông Hạnh đề xuất thiết kế hạn mức tín dụng bậc thang: ưu tiên mạnh cho người mua nhà lần đầu, giảm dần với người mua căn thứ hai, thứ ba.

TS Nguyễn Văn Đính – Phó chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam – dẫn chứng từ Trung Quốc: “Siết tín dụng không làm giá nhà giảm, mà khiến nền kinh tế khó khăn, thị trường đóng băng, doanh nghiệp lao đao, người dân càng khó mua nhà”.

Theo Tuổi Trẻ