10 năm Hiệp định Paris: Thế giới tiến bộ nhưng vẫn xa mục tiêu khí hậu đặt ra

Mười năm sau khi Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu được ký kết, thế giới ghi nhận nhiều bước tiến đáng kể trong giảm phát thải và phát triển năng lượng sạch. Tuy nhiên, tốc độ nóng lên toàn cầu vẫn vượt xa năng lực ứng phó, khiến khoảng cách giữa cam kết và thực trạng ngày càng rộng hơn

Nhiệt độ toàn cầu tăng nhanh kỷ lục, kéo theo chuỗi thiên tai cực đoan

Theo Cơ quan Giám sát biến đổi khí hậu Copernicus, nhiệt độ trung bình toàn cầu đã tăng thêm 0,46 độ C kể từ năm 2015, đánh dấu mức tăng thuộc hàng lớn nhất trong một thập kỷ. Năm 2025 thậm chí được dự báo nằm trong nhóm ba năm nóng nhất từng ghi nhận.

Tác động của xu thế này thể hiện rõ qua chuỗi thiên tai cực đoan. Mỹ trải qua 193 thảm họa khí hậu trong 10 năm, gây thiệt hại hơn 1.500 tỷ USD. Cháy rừng lan rộng tại Canada, Australia và nhiều nước châu Âu, trong khi lũ lụt nghiêm trọng xuất hiện ở Trung Quốc, Pakistan và miền Nam nước Mỹ.

Các chuyên gia cho biết hơn 7.000 tỷ tấn băng tại Greenland, Nam Cực và các sông băng đã tan chảy kể từ năm 2015. Mực nước biển tăng thêm 40 mm, khiến nhiều vùng ven biển đối mặt nguy cơ ngập lụt cao hơn. Rừng Amazon cũng không còn giữ vai trò hấp thụ khí nhà kính như trước do nạn phá rừng gia tăng.

Năng lượng tái tạo bứt tốc nhưng chưa đủ để thu hẹp khoảng cách

Dù đối mặt nhiều thách thức, thế giới vẫn đạt tiến bộ đáng kể. Năng lượng tái tạo đã trở thành nguồn điện rẻ hơn so với nhiên liệu hóa thạch ở nhiều quốc gia. Năm 2024, 74% điện năng mới bổ sung toàn cầu đến từ các nguồn sạch như gió và Mặt Trời.

Bên cạnh đó, xe điện bùng nổ mạnh mẽ. Từ mức 500.000 chiếc năm 2015, doanh số xe điện toàn cầu đã đạt 17 triệu chiếc vào năm 2024, góp phần giảm nhu cầu nhiên liệu hóa thạch trong giao thông.

Nhờ nỗ lực toàn cầu, mức tăng nhiệt dự báo đến cuối thế kỷ giảm từ 4 độ C xuống khoảng 2,8 độ C nếu các cam kết khí hậu được thực hiện đầy đủ. Tuy vậy, con số này vẫn xa mục tiêu giữ mức tăng dưới 1,5 độ C mà giới khoa học coi là “lằn ranh an toàn”.

Phát thải tăng mạnh ở một số nền kinh tế lớn và khoảng cách khí hậu mở rộng

Theo NOAA, lượng methane trong khí quyển tăng 5,2% và CO2 tăng 5,8% trong giai đoạn 2015–2024. Dữ liệu từ Global Carbon Project cho thấy trong khi Mỹ và nhiều nước phát triển giảm phát thải khoảng 7%, Trung Quốc lại tăng 15,5% và Ấn Độ tăng 26,7%.

Bất bình đẳng khí hậu cũng trở nên nghiêm trọng hơn. Nghiên cứu của Oxfam cho thấy nhóm 0,1% giàu nhất thế giới tăng phát thải 3% kể từ năm 2015, trong khi 10% nghèo nhất giảm tới 30%.

Giới nghiên cứu cho rằng Hiệp định Paris vẫn là nền tảng quan trọng, song chưa đủ để đưa thế giới thoát khỏi quỹ đạo nóng lên nguy hiểm. Như nhận định của các chuyên gia, kết quả hiện tại giống “một ly nước nửa đầy, nửa vơi” đòi hỏi nỗ lực mạnh mẽ và quyết liệt hơn trong thập kỷ tới

Theo: Báo Tin Tức