Tội phạm mạng hoạt động mạnh dịp mua sắm cuối năm với nhiều chiêu lừa biến tướng. Hiệp hội An ninh mạng quốc gia khuyến cáo người dân chủ động phòng vệ, nhận diện rủi ro và áp dụng nguyên tắc “3 không – 3 nhanh” để bảo vệ dữ liệu và tài chính
- Cấp đổi giấy phép lái xe: Bỏ ngay đơn từ, tự động gia hạn hoàn toàn online!
- Cháy lớn bao trùm KCN Tiên Sơn ở Bắc Ninh, hàng ngàn mét vuông nhà xưởng bị thiêu rụi
- Vàng trượt giá sau khi rời đỉnh 2 tuần, thị trường hướng sự chú ý vào cuộc họp Fed
Thủ đoạn lừa đảo trực tuyến ngày càng tinh vi
Theo Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, nhiều vụ lừa đảo trên nền tảng mua sắm trực tuyến bắt đầu từ những thao tác nhỏ như nhấp vào liên kết lạ, quét mã QR hoặc trả lời cuộc gọi video. Chỉ vài giây mất cảnh giác, người dùng có thể mất tài khoản, lộ dữ liệu cá nhân hoặc bị chiếm đoạt tài chính.
Ông Vũ Ngọc Sơn, Trưởng ban Nghiên cứu, tư vấn, phát triển công nghệ và Hợp tác quốc tế của Hiệp hội, cho biết tội phạm mạng thường giả mạo thương hiệu lớn, mạo danh nhân viên sàn thương mại điện tử, sử dụng “sale sốc”, yêu cầu đặt cọc hoặc giao hàng kém chất lượng để chiếm đoạt tiền.
Các đối tượng còn dùng liên kết độc hại, tin nhắn mạo danh và công nghệ deepfake để tạo gương mặt hoặc giọng nói giống người thân. Chiêu trò này khiến nạn nhân mất cảnh giác và dễ rơi vào bẫy lừa.
Tại chiến dịch “Chống lừa đảo trực tuyến năm 2025”, Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao cho biết thiệt hại từ tội phạm mạng năm 2024 lên tới gần 20.000 tỷ đồng, với hơn 125.000 website giả mạo được ghi nhận.
Tăng cường hành lang pháp lý và công nghệ phòng vệ
Để bảo vệ người dùng, Việt Nam đang hoàn thiện “khiên 3 lớp”: pháp lý, công nghệ và kỹ năng số. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 nghiêm cấm việc đánh cắp hay mua bán trái phép dữ liệu cá nhân. Dự thảo Luật An ninh mạng 2025 bổ sung quy định chống giả mạo hình ảnh, giọng nói và thương hiệu.
Ở cấp độ quốc tế, Công ước Hà Nội đặt mục tiêu chia sẻ dữ liệu, thu thập bằng chứng số và dẫn độ tội phạm xuyên biên giới, giúp mở rộng lớp bảo vệ ngoài lãnh thổ.
Các ngân hàng đã triển khai nhiều lớp xác thực như OTP, sinh trắc học và phân tích hành vi để phát hiện giao dịch bất thường. Hệ thống kết nối cảnh báo giữa ngân hàng và Bộ Công an góp phần ngăn chặn nhiều tài khoản gian lận.
Người dùng có thể tự kiểm tra mức độ an toàn của đường link hoặc số điện thoại qua ứng dụng nTrust do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia phát triển. Bộ “Cẩm nang An ninh mạng” cũng cung cấp hướng dẫn nhận diện các chiêu lừa phổ biến.
Chủ động phòng vệ với nguyên tắc “3 không – 3 nhanh”
Theo ông Vũ Ngọc Sơn, kỹ năng số đóng vai trò quan trọng nhất và cần được phổ cập rộng rãi qua phong trào “Bình dân học vụ số”. Người trẻ có thể hỗ trợ cha mẹ, ông bà, người thân trong việc nhận diện rủi ro trên môi trường mạng.
Người dân được khuyến cáo rèn luyện phản xạ an toàn với nguyên tắc “3 không – 3 nhanh”.
Ba không: không tin tưởng tuyệt đối, không cài ứng dụng từ liên kết lạ và không chuyển tiền khi chưa xác thực.
Ba nhanh: nhanh tra cứu khi thấy nghi ngờ, nhanh ngắt kết nối khi bị đe dọa và nhanh báo cáo cơ quan chức năng khi xảy ra sự cố.
Ông Sơn nhấn mạnh an toàn không đến từ may mắn mà từ sự hiểu biết và chủ động của mỗi người dùng
Theo: Vietnamplus
