Nửa đời cộng, nửa đời trừ

Cuộc đời con người có thể chia thành hai chặng: giai đoạn đầu đi từ đơn giản đến phức tạp, và giai đoạn sau từ phức tạp trở về đơn giản. Đó cũng là hai chặng đường tu tập và thành tựu khác nhau trong đời.

Tuổi trẻ, chúng ta đến với thế giới này tay trắng, khao khát lấp đầy nó bằng những điều ý nghĩa. Ta học hành chăm chỉ, làm việc không ngừng nghỉ, kết bạn, mở rộng trải nghiệm và cố gắng khiến cuộc sống trở nên phong phú, đầy màu sắc. Chúng ta muốn nhìn thấy một thế giới rộng lớn hơn, đảm nhận những vai trò quan trọng hơn và đón nhận mọi sự phong phú mà cuộc đời ban tặng. Hành trình ấy có va chạm, có kiệt sức, nhưng cũng đầy phấn khích, đó là chất men của trưởng thành.

Chính quá trình “phức tạp hóa” ấy mở rộng tầm nhìn, đào sâu trải nghiệm và rèn luyện sức mạnh nội tâm. Nếu không có những vòng xoáy phức tạp của nửa đầu cuộc đời, chúng ta khó có thể thật sự hiểu được thế giới và hiểu chính cuộc sống này.

Nửa đầu cuộc đời là quá trình “nhìn thế giới và muôn vật”: chúng ta mạnh dạn bước ra ngoài và để bản thân không ngừng phát triển. Nhưng rồi đến một độ tuổi nào đó, ta bất chợt cảm thấy mệt mỏi. Gánh nặng trên vai ngày càng dày hơn, những phức tạp trong lòng cũng theo đó mà lớn lên. Khi ấy, ta bắt đầu phân biệt rõ điều gì thực sự quan trọng và điều gì chỉ là phù du.

Từ đó, cuộc sống thay đổi. Ta bắt đầu “trừ đi”: từ bỏ những ham muốn vật chất không cần thiết, những mối quan hệ xã giao không hiệu quả, những gánh nặng nội tâm và cả những xiềng xích tinh thần. Tôi không còn thích nơi đông đúc, ồn ào; tôi muốn ở nhà và ăn một bữa cơm giản dị cùng gia đình. Tôi không còn để tâm đến những ý kiến trái chiều, chỉ muốn dành thời gian và năng lượng cho những người và những việc thật sự khiến mình cảm thấy an yên.

Sự giản dị ấy không phải mất mát, mà là sự thanh thản; không phải nghèo nàn, mà là một trạng thái sáng suốt. Nửa sau cuộc đời là hành trình “nhìn lại chính mình”, nơi chúng ta học cách chậm lại và lắng nghe tiếng nói chân thật nhất trong lòng. Đi từ đơn giản đến phức tạp là nhìn ra thế giới. Trở lại từ phức tạp đến đơn giản là nhìn vào chính mình.

Trạng thái tốt nhất của đời người có lẽ là: có đủ can đảm để “đi từ đơn giản đến phức tạp” để khám phá và trải nghiệm; đồng thời có đủ trí tuệ để “trở về từ phức tạp đến đơn giản” để biết buông bỏ và biết trân trọng. Khi bạn vừa có thể sống hết mình trong một thế giới phức tạp, vừa tìm thấy sự bình yên trong những ngày bình dị, ấy là khi bạn đã sống một cuộc đời không hối tiếc.

Theo: Ngô Lệ Nhã và tác giả biên dịch lại