Quốc gia duy nhất ở châu Á không đón Tết Nguyên đán

Khác với Việt Nam, Trung Quốc hay Hàn Quốc, Nhật Bản hiện không còn đón Tết Nguyên đán. Quốc gia này chỉ tổ chức năm mới vào ngày 1/1 dương lịch, theo lịch Gregory được áp dụng từ năm 1873.

Nhật Bản từ bỏ Tết âm lịch từ thế kỷ XIX

Nhật Bản không đón Tết Nguyên đán do đã chính thức chuyển sang sử dụng lịch Gregory từ năm 1873. Việc thay thế lịch âm truyền thống khiến Tết cổ truyền của Nhật Bản, gọi là Shōgatsu, được ấn định vào ngày 1/1 dương lịch. Theo JBpress, quyết định này nằm trong loạt cải cách lớn thời Minh Trị. Mục tiêu là hiện đại hóa đất nước và tiệm cận các chuẩn mực phương Tây.

Trước đó, Nhật Bản sử dụng lịch âm dương tương tự Trung Quốc. Các tháng được tính theo chu kỳ Mặt Trăng và điều chỉnh bằng tháng nhuận. Khi còn dùng lịch âm, Tết Nhật Bản không có ngày cố định. Ngày Tết thường rơi vào cuối tháng 1 hoặc giữa tháng 2 dương lịch.

Cải cách lịch gắn với quản lý nhà nước

Từ sau năm 1873, lịch Gregory được áp dụng cho mọi hoạt động hành chính. Việc thống nhất lịch giúp Nhật Bản thuận lợi trong thu thuế, tổ chức giáo dục và thực hiện nghĩa vụ quân sự.

Ngày 1/1 được xác định là thời điểm chính thức bắt đầu năm mới. Các phong tục truyền thống như dọn dẹp nhà cửa, thờ cúng tổ tiên, chuẩn bị món ăn và sum họp gia đình vẫn được duy trì, nhưng chuyển sang dịp Tết dương lịch. Tuy nhiên, việc bãi bỏ lịch âm diễn ra khá đột ngột. Nhiều gia đình không kịp chuẩn bị cho năm mới. Nhà văn Asano Baidō từng ghi lại cảnh người dân phải mua bánh gạo làm sẵn, hoặc trang trí kadomatsu muộn.

Tết Nguyên đán không biến mất hoàn toàn

Thời gian đầu, người dân phản đối mạnh mẽ việc bỏ Tết âm lịch. Nhiều vùng nông thôn vẫn duy trì Tết Nguyên đán đến đầu thế kỷ XX. Theo thời gian, Tết dương lịch dần trở thành dịp lễ chính. Dù vậy, Tết Nguyên đán chưa hoàn toàn biến mất tại Nhật Bản.

Ở các khu Chinatown như Yokohama, Nagasaki, Osaka hay Kobe, ngày lễ này vẫn được tổ chức. Các hoạt động gồm múa lân, diễu hành, lễ hội đèn lồng và chợ truyền thống. Ngoài ra, một số cộng đồng tại Okinawa vẫn duy trì phong tục theo lịch âm của Vương quốc Ryukyu. Tuy nhiên, các tập tục này chỉ mang tính khu vực

Theo: Tạp chí Tri Thức