Cải cách thuế: Vì sao người dân, doanh nghiệp vẫn “mệt mỏi”?

Cải cách thuế đã có nhiều bước tiến, nhưng người dân và doanh nghiệp vẫn gặp không ít phiền hà. Từ thuế đất phi nông nghiệp, thuế VAT đến hóa đơn điện tử, nhiều quy định thiếu đồng bộ, hướng dẫn chậm ban hành khiến người nộp thuế rơi vào cảnh chờ đợi, lúng túng.

Bi hài chuyện “đi tìm cán bộ phường” để nộp thuế

Cán bộ thuế hướng dẫn chính sách kê khai thuế tới hộ kinh doanh tại chợ Hà Đông
(Hà Nội). (Ảnh: Chụp màn hình Báo Tiền Phong)

Những ngày qua, mạng xã hội xôn xao câu chuyện “Đi tìm chị Hồng”. Nhân vật chính là một nhà văn tại phường Giảng Võ, Hà Nội. Bà cho biết phải mất gần 20 ngày để tìm cán bộ phường phụ trách thuế đất phi nông nghiệp.

Theo phản ánh, các cán bộ khác đều hướng dẫn bà tìm người tên Hồng. Tuy nhiên, vị cán bộ này không nghe điện thoại, cũng không có mặt tại trụ sở. Cuối cùng, bà buộc phải đăng bài kêu cứu trên mạng xã hội.

Sau khi thông tin lan truyền, Chủ tịch UBND phường Giảng Võ trực tiếp vào cuộc. Việc nộp thuế được giải quyết chỉ trong 15–30 phút kê khai. Trước đó, người dân phải đi lại nhiều lần trong gần 20 ngày.

Trao đổi với báo chí, lãnh đạo UBND phường Giảng Võ cho biết đã điều chuyển cán bộ bị phản ánh sang đơn vị sự nghiệp. Theo giải thích, cán bộ này thuộc phòng Kinh tế hạ tầng đô thị, không phải ngành thuế.

Phía Cục Thuế Hà Nội cũng xác nhận đã nắm thông tin. Đại diện Cục Thuế cho biết thuế đất phi nông nghiệp do UBND phường xác định. Khi phường chuyển hồ sơ, cơ quan thuế đã xử lý ngay.

Cục Thuế Hà Nội khẳng định đã phối hợp với phường để xin lỗi người nộp thuế và chấn chỉnh quy trình.

Hơn 600 vướng mắc được gửi tới Bộ Tài chính

Câu chuyện trên chỉ là một trong hàng trăm phản ánh. Tại buổi đối thoại gần đây, Bộ Tài chính nhận hơn 600 câu hỏi từ người dân và doanh nghiệp.

Nhiều vướng mắc tập trung vào thuế VAT. Doanh nghiệp lúng túng trong khấu trừ, hoàn thuế và xác định thuế suất. Một số công ty thuê lại lao động nhưng không rõ chi phí có được khấu trừ VAT hay tính vào chi phí hợp lý hay không.

Một doanh nghiệp tại Ninh Bình phản ánh bị “kẹt vốn” hàng chục tỉ đồng. Nguyên nhân do số dư thuế VAT đầu kỳ quá lớn, hệ thống kê khai không cho hoàn.

Doanh nghiệp du lịch, vận tải gặp khó vì hóa đơn

Đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội cho biết ngành du lịch chịu áp lực lớn. Dịch vụ tour kéo dài nhiều ngày, chi phí chỉ xác định sau đối soát. Tuy nhiên, quy định yêu cầu xuất hóa đơn ngay khi hoàn thành dịch vụ hoặc thu tiền.

Nếu xuất sớm, dữ liệu chi phí chưa đủ. Nếu xuất muộn, doanh nghiệp có nguy cơ bị xử phạt vì sai thời điểm.

Tương tự, doanh nghiệp vận chuyển du lịch tại Phú Quốc phản ánh khó xuất hóa đơn ban đêm. Chuyến xe thường kết thúc lúc 22–23 giờ, kế toán không trực, tài xế không có quyền lập hóa đơn. Dù vậy, cơ quan thuế vẫn yêu cầu xuất hóa đơn đúng thời điểm theo quy định.

Hệ thống công nghệ và chia sẻ dữ liệu còn hạn chế

Theo Cục Thuế, năm 2025 đã tiếp nhận hơn 18.000 hồ sơ hoàn thuế, với số tiền gần 170.000 tỉ đồng. Khoảng 87% hồ sơ đã được giải quyết.

Tuy nhiên, nhiều cục thuế địa phương cho rằng hệ thống công nghệ chưa đáp ứng yêu cầu. Ứng dụng còn quá tải, độ trễ cao khi đối chiếu dữ liệu hải quan – thuế.

Việc chia sẻ dữ liệu giữa thuế, hải quan, công an và ngân hàng chưa theo thời gian thực. Điều này khiến quá trình xác minh hồ sơ hoàn thuế kéo dài.

Một số địa phương kiến nghị nâng cấp phần mềm. Đồng thời, cần phân loại rủi ro rõ hơn để áp dụng cơ chế hoàn thuế trước, kiểm tra sau.

Theo: Báo Tiền Phong