Xét tuyển học bạ gặp khó khi dự kiến áp sàn 16 điểm thi

Dự thảo quy định mới về xét tuyển học bạ với ngưỡng sàn 16 điểm thi tốt nghiệp đang bị nhiều chuyên gia cảnh báo là thiếu thực tiễn.

Xét tuyển học bạ và cảnh báo về mức sàn nguy hiểm

Nhiều chuyên gia tuyển sinh vừa lên tiếng phản đối dự thảo quy chế tuyển sinh đại học 2026, trong đó yêu cầu thí sinh xét tuyển học bạ phải đạt tối thiểu 16 điểm thi tốt nghiệp. PGS.TS Nguyễn Văn Thụ, Trưởng phòng Đào tạo trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2, nhận định việc đưa ra mức sàn cứng 16/30 là “rất nguy hiểm” vì điểm số phụ thuộc hoàn toàn vào độ khó của đề thi từng năm.

Ông Thụ dẫn chứng bài học từ ngành bán dẫn năm ngoái, khi Bộ đưa ra quy định cứng 24 điểm nhưng sau đó phải điều chỉnh gấp vì lượng thí sinh đạt được không nhiều. Việc áp đặt một ngưỡng điểm mà không tính đến thực tế phổ điểm sẽ gây ra những rắc rối không đáng có cho cả thí sinh và cơ quan quản lý, đồng thời làm mất đi tính chủ động của các trường.

Đồng quan điểm, TS Nguyễn Quốc Anh từ HUTECH cho rằng việc ấn định 16 điểm khi chưa biết đề thi thế nào là không phù hợp về mặt kỹ thuật. Theo ông, ngưỡng đầu vào chỉ có thể xác lập hợp lý dựa trên sự phân tích phân bố phổ điểm thực tế hàng năm. Chỉ khi có dữ liệu cụ thể, chúng ta mới thấy rõ được mặt bằng năng lực và đưa ra con số phù hợp.

Xét tuyển học bạ bị hạn chế bởi tổ hợp môn thi

Bên cạnh mức điểm sàn, việc thắt chặt tổ hợp môn cũng là một vấn đề gây lo ngại cho thí sinh và phụ huynh. Thạc sĩ Nguyễn Minh Tùng chỉ ra rằng quy định mới sẽ buộc học sinh chỉ được dùng những môn đã thi tốt nghiệp để xét học bạ. Điều này vô tình loại bỏ nhiều môn học khác mà thí sinh có thể đã dành nhiều công sức đầu tư và đạt kết quả tốt trong suốt 3 năm học.

Ví dụ, một học sinh thi tốt nghiệp các môn Toán, Văn, Anh, Lý sẽ bị cấm dùng điểm học bạ các môn Hóa, Sinh hay Lịch sử để xét tuyển. Trong khi đó, xu hướng những năm qua là các trường mở rộng tổ hợp để thí sinh có nhiều cơ hội lựa chọn nhóm điểm cao nhất. Việc co hẹp này được ví như một “ràng buộc kép”, khiến cánh cửa đại học trở nên hẹp hơn với nhiều em.

Đại diện một số trường tư thục cho rằng quy định này có thể “triệt tiêu” phương thức học bạ, vốn đang giúp khoảng 40% thí sinh trúng tuyển mỗi năm. Khi điểm sàn bị đẩy lên cao, điểm trúng tuyển thực tế sẽ còn cao hơn nữa, gây khó khăn đặc biệt cho nhóm học sinh có học lực trung bình khá muốn theo đuổi ước mơ đại học tại các trường phù hợp.

Sự không tương thích của quy định đối với học sinh

Quy định mới còn gây băn khoăn về tính tương thích với chương trình giáo dục phổ thông 2018, nơi học sinh được quyền lựa chọn môn học. PGS.TS Nguyễn Văn Thụ phân tích rằng nếu học sinh thay đổi môn lựa chọn giữa các năm học, các em sẽ không có đủ điểm 6 học kỳ ở cùng một tổ hợp để đăng ký xét tuyển. Đây là một rắc rối phát sinh từ thực tiễn mà dự thảo chưa tính đến.

Ngoài ra, số phận của những thí sinh tự do cũng là một dấu hỏi lớn khi chưa rõ các em có được dùng điểm thi từ năm trước hay phải thi lại hoàn toàn. Những trường hợp thí sinh thi lại nhiều lần sẽ lấy điểm của lần thi nào để khớp với học bạ cũng cần được làm rõ. Những khoảng trống pháp lý này đang gây ra tâm lý lo lắng cho người học trong giai đoạn chuyển đổi.

Các chuyên gia đều kiến nghị Bộ Giáo dục cần có lộ trình cụ thể và linh hoạt hơn, thay vì áp dụng một cách máy móc. Việc nâng cao chất lượng tuyển sinh là cần thiết, nhưng không nên thực hiện bằng cách tạo ra các rào cản kỹ thuật khó vượt qua. Thay vào đó, cần tập trung vào việc nâng cao độ tin cậy của kết quả học tập để phương thức này thực sự hiệu quả và tiết kiệm.

Theo: Báo VnExpress