Pù Luông đang từng bước phát huy giá trị cảnh quan thiên nhiên và văn hóa bản địa để xây dựng sản phẩm du lịch cộng đồng có bản sắc, gắn bảo tồn với cải thiện sinh kế cho người dân.
- Hai di sản đón chuỗi hoạt động dịp Ngày Di sản văn hóa
- Giá heo hơi tăng tại nhiều địa phương trên cả nước
- Lê Thanh Thản hầu tòa vụ 519 căn hộ xây dựng sai quy hoạch
Giữa núi rừng, những thửa ruộng bậc thang và bản làng với kiến trúc nhà sàn truyền thống, sức hút của Pù Luông còn đến từ điệu khặp Thái, điệu xường, tiếng khèn bè, khua luống, nghề dệt thổ cẩm, ẩm thực và phong tục được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Đây là những giá trị tạo nên dấu ấn riêng của điểm đến trong xu hướng du lịch trải nghiệm thiên nhiên, khám phá văn hóa và nghỉ dưỡng xanh.
Tối 16/11/2026, Ngày hội Du lịch cộng đồng Pù Luông năm 2026 khai mạc tại sân vận động khu Leo, thôn Đôn, xã Pù Luông, với chủ đề “Kết nối cộng đồng – Lan tỏa bản sắc – Kiến tạo điểm đến xanh”. Tham dự có Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Tô Anh Dũng, đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành, địa phương, doanh nghiệp du lịch cùng đông đảo người dân và du khách trong nước, quốc tế.
Điểm nhấn của ngày hội là ra mắt Bộ nhận diện du lịch Pù Luông, góp phần định hình hình ảnh điểm đến thống nhất, chuyên nghiệp và mang nét riêng. Diễn ra từ ngày 16 đến 18/11, sự kiện còn có phiên chợ truyền thống, trình diễn trang phục dân tộc, giới thiệu sản phẩm địa phương, trò chơi dân gian và chương trình nghệ thuật “Sắc màu Pù Luông”.
Tại các gian hàng, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Tô Anh Dũng cùng du khách tham quan, tìm hiểu sản phẩm đan lát, dệt thổ cẩm, nông sản và trải nghiệm nhạc cụ truyền thống. Những hoạt động này góp phần giới thiệu một Pù Luông thân thiện, giàu bản sắc và có nhiều tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng.
Ngày hội không chỉ dừng ở hoạt động quảng bá mà còn nhấn mạnh vai trò của người dân trong phát triển du lịch. Cộng đồng vừa là chủ thể gìn giữ văn hóa, vừa trực tiếp cung cấp dịch vụ và thụ hưởng những lợi ích từ hoạt động du lịch.
Người dân góp sức tạo sức sống cho du lịch cộng đồng
Để tạo sức hút lâu dài, Pù Luông cần phát triển sản phẩm vượt ra ngoài việc tham quan cảnh quan đơn thuần. Nếp nhà sàn, khung cửi dệt thổ cẩm, món ăn truyền thống hay điệu múa dân gian đều có thể trở thành trải nghiệm riêng nếu được tổ chức phù hợp và gắn với đời sống của cộng đồng.
Địa phương đang chú trọng cải thiện hạ tầng, bảo đảm an ninh, an toàn thực phẩm và vệ sinh môi trường; đồng thời khuyến khích người dân phát triển homestay, dịch vụ ăn uống, sản phẩm thủ công, OCOP và hoạt động trải nghiệm văn hóa. Việc bồi dưỡng kỹ năng làm du lịch cũng được quan tâm để dịch vụ ngày càng chuyên nghiệp mà không làm mất đi nét chân thực của bản làng.
Mô hình du lịch cộng đồng tại bản Năng Cát, xã Linh Sơn cho thấy hướng đi này có thể tạo ra những chuyển biến cụ thể. Nằm dưới chân núi Chí Linh, bản có cảnh quan núi rừng, thác Ma Hao, những ngôi nhà sàn và không gian văn hóa của đồng bào Thái. Trong tổng số 124 hộ dân, có 122 hộ sinh sống trong nhà sàn; nhiều giá trị truyền thống như tiếng nói, trang phục, lễ hội Chá Mùn, Chá Một, múa xòe, khua luống và nhảy sạp vẫn được bảo tồn.

Từ nền tảng đó, người dân từng bước tham gia kinh doanh dịch vụ lưu trú, ăn uống và tổ chức trải nghiệm văn hóa. Hiện bản có 10 hộ làm homestay, sức chứa trên 300 khách. Từ đầu năm 2026 đến nay, Năng Cát đón gần 30.000 lượt khách tham quan, trải nghiệm, tạo việc làm cho hàng chục lao động địa phương với mức thu nhập khoảng 4-5 triệu đồng/người/tháng.
Du lịch còn tạo thêm đầu ra cho nông sản, ẩm thực và sản phẩm truyền thống. Phiên chợ đêm vùng cao được duy trì vào tối thứ bảy hằng tuần trở thành nơi giới thiệu hàng hóa và giao lưu cộng đồng. Cùng với đó, Câu lạc bộ “Phát triển du lịch sinh thái cộng đồng bản Năng Cát” được thành lập, các lớp tập huấn kỹ năng phục vụ được tổ chức nhằm nâng cao năng lực làm du lịch cho người dân.
Khi cảnh quan và văn hóa trở thành nguồn lực tạo sinh kế, người dân có thêm động lực gìn giữ nhà sàn, nghề truyền thống, lễ hội và môi trường sinh thái. Đây là điều kiện quan trọng để du lịch cộng đồng phát triển lâu dài, thay vì chỉ khai thác lợi thế sẵn có trong một thời gian ngắn.
Dù có nhiều tiềm năng, du lịch Pù Luông vẫn cần tiếp tục đa dạng hóa sản phẩm, nâng chất lượng dịch vụ và tăng cường liên kết giữa các điểm đến, cơ sở kinh doanh với doanh nghiệp lữ hành. Trong khuôn khổ ngày hội năm 2026, đoàn Hiệp hội Du lịch và doanh nghiệp lữ hành đến từ các tỉnh đồng bằng sông Hồng đã khảo sát sản phẩm, dịch vụ, trao đổi và nghiên cứu xây dựng tour, tuyến đưa khách đến Pù Luông. Hoạt động này mở thêm cơ hội kết nối điểm đến với thị trường, giúp các cơ sở du lịch cộng đồng tiếp cận doanh nghiệp và mở rộng nguồn khách.
Bên cạnh xúc tiến thị trường, địa phương cần tiếp tục nâng cao chất lượng nhân lực, chuẩn hóa dịch vụ và cải thiện hạ tầng thiết yếu. Nhu cầu của du khách không chỉ là nơi lưu trú thuận tiện mà còn có những trải nghiệm văn hóa, ẩm thực và hoạt động gắn với đời sống bản địa.
Thanh Hóa cũng có thể phát triển thêm các sản phẩm bổ trợ, kết hợp nghỉ dưỡng với chăm sóc sức khỏe, khám phá thiên nhiên, trải nghiệm nông nghiệp và nghề truyền thống. Các dịch vụ massage, ngâm tắm thảo dược, xông hơi, dưỡng sinh và thư giãn tinh thần là những hướng có thể góp phần làm phong phú hành trình, kéo dài thời gian lưu trú và tăng giá trị mỗi chuyến đi.

Trong hệ thống du lịch của Thanh Hóa, Pù Luông có thể bổ trợ cho các sản phẩm biển, di sản văn hóa, lịch sử và nghỉ dưỡng. Những hoạt động quảng bá, xúc tiến, kích cầu, trong đó có Gala Sao Mai 2026 tại Sầm Sơn, góp phần mở rộng sức lan tỏa của hình ảnh du lịch xứ Thanh.
Tuy nhiên, phát triển du lịch xanh không thể chỉ nhìn vào lượng khách hay tốc độ tăng trưởng. Giá trị lâu dài còn nằm ở cảnh quan được bảo vệ, môi trường sinh thái được gìn giữ, bản sắc văn hóa được trao truyền và đời sống người dân được cải thiện. Vì thế, việc không đánh đổi thiên nhiên, môi trường và văn hóa để lấy tăng trưởng trước mắt cần trở thành nguyên tắc xuyên suốt trong quy hoạch, đầu tư và quản lý.
Muốn đạt mục tiêu đó, chính quyền, doanh nghiệp và người dân cần phối hợp chặt chẽ. Chính quyền có trách nhiệm hoàn thiện hạ tầng, nâng cao hiệu quả quản lý; doanh nghiệp đầu tư sản phẩm và kết nối thị trường; người dân trực tiếp bảo tồn văn hóa, bảo vệ môi trường và tham gia cung cấp dịch vụ.
Sức hấp dẫn của Pù Luông không chỉ nằm ở núi rừng mà còn được tạo nên từ những trải nghiệm văn hóa, ẩm thực và sự thân thiện của người dân. Mỗi nếp nhà sàn, điệu múa, tiếng khèn hay món ăn truyền thống đều góp phần làm nên dấu ấn riêng của vùng đất này.
Ngày hội Du lịch cộng đồng Pù Luông năm 2026 vì vậy vừa là dịp giới thiệu sản phẩm, vừa khơi dậy niềm tự hào và trách nhiệm của cộng đồng trong gìn giữ tài nguyên, văn hóa. Những kết nối với doanh nghiệp, thị trường và du khách cũng mở thêm cơ hội để các giá trị bản địa được lan tỏa rộng hơn.
Từ những lợi thế sẵn có, Pù Luông đang từng bước chuyển tài nguyên thiên nhiên và di sản văn hóa thành nguồn lực phát triển. Để hành trình ấy đi đến thành công, điểm đến cần những sản phẩm đặc trưng, dịch vụ có chất lượng, sự liên kết rộng mở và cách làm du lịch có trách nhiệm. trong đó người dân luôn giữ vai trò trung tâm.
Đỗ Vân (tổng hợp)
