Dự thảo tuyển sinh đại học 2026 quy định thí sinh xét học bạ phải đạt tối thiểu 16 điểm thi tốt nghiệp, gây lo ngại về cơ hội vào đại học của học sinh vùng khó.
- Nguy cơ bệnh tật từ thói quen “nghiện” trà sữa của dân văn phòng
- Mua bán hóa đơn khống: Triệt phá đường dây nghìn tỷ tại Việt Nam
- Bắt chủ công ty sản xuất cà phê giả từ bột đậu nành trộn hóa chất, mỗi ngày tung ra thị trường gần 1 tấn
Thách thức nguồn tuyển cho các trường đại học địa phương
Dự thảo Quy chế tuyển sinh đại học 2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo đang thu hút sự chú ý với quy định mới: thí sinh xét tuyển bằng học bạ phải đạt ngưỡng điểm thi tốt nghiệp THPT tối thiểu 16/30,. Điều này được kỳ vọng nâng cao chất lượng đầu vào, nhưng cũng gây áp lực lớn cho các trường đại học vùng và địa phương,. Các chuyên gia lo ngại quy định có thể làm hẹp cánh cửa đại học của một bộ phận thí sinh.
Dữ liệu năm 2025 cho thấy nhiều trường đại học địa phương đang lấy điểm chuẩn chỉ từ 14 đến 15 điểm. Ví dụ, Đại học Bạc Liêu có 9/11 ngành lấy điểm chuẩn 15, hay Đại học Quảng Bình có toàn bộ 63 ngành ngoài sư phạm lấy từ 15-18 điểm. Việc nâng sàn lên 16 điểm có thể khiến các trường này không tuyển đủ chỉ tiêu ngay từ đợt đầu, đặc biệt là các ngành gắn với nhu cầu nhân lực thiết yếu tại chỗ,.
Thực tế, các ngành Nông – Lâm nghiệp và Môi trường phục vụ phát triển bền vững địa phương thường có mức điểm chuẩn thấp. Các trường như Đại học Tây Nguyên hay Đại học Nông Lâm (Đại học Thái Nguyên) nhiều năm liền lấy 15 điểm cho toàn bộ các ngành đào tạo. Quy định mới được dự báo sẽ tạo ra thách thức lớn, thậm chí làm gián đoạn quy mô đào tạo tại các khu vực này.
Tranh biện về tính khoa học của ngưỡng 16 điểm
TS Lê Anh Đức (Đại học Kinh tế Quốc dân) nhận định ngưỡng 16 điểm là khả thi và có tính khoa học dựa trên dữ liệu thống kê tổng thể. Ông cho rằng số lượng thí sinh đạt mức này vẫn lớn hơn tổng chỉ tiêu các trường đăng ký, dù một số trường có thể phải tuyển bổ sung đợt 2. Đây được xem là giải pháp hài hòa để kiểm soát chất lượng tuyển sinh.
Tuy nhiên, PGS.TS Nguyễn Văn Thụ (Đại học Sư phạm Hà Nội 2) lại băn khoăn về căn cứ xác định con số 16 khi chưa có dữ liệu phổ điểm thi tốt nghiệp thực tế. Ông cảnh báo nếu áp dụng đồng loạt, thí sinh ở khoảng điểm thấp hơn sẽ mất cơ hội học tập. Việc đưa ra sàn cứng khi chương trình giáo dục phổ thông 2018 là thống nhất cũng tiềm ẩn nguy cơ phân biệt đối xử giữa các vùng miền.
Nhiều ý kiến cho rằng việc ràng buộc chặt chẽ học bạ vào điểm thi sẽ làm mất đi vai trò độc lập của phương thức này. Thay vì mở rộng cơ hội cho những học sinh có quá trình học tập ổn định, quy định mới khiến học bạ khó phát huy vai trò phân luồng. Khi xét học bạ yêu cầu 16 điểm trong khi xét điểm thi chỉ cần 14-15 điểm, tính hợp lý của phương thức này sẽ bị ảnh hưởng.
Cần sự linh hoạt để đảm bảo quyền lợi thí sinh
Ở góc độ đào tạo, ông Trịnh Hữu Chung (Đại học Gia Định) chia sẻ thực tế nhiều sinh viên có học lực trung bình ở phổ thông vẫn trưởng thành rất tốt nếu chọn đúng ngành. Kết quả thi tốt nghiệp phản ánh nỗ lực trong một giai đoạn ngắn, dưới áp lực cao, nên không thể đánh giá đầy đủ năng lực học tập dài hạn của người học,.
Việc siết chặt đầu vào có thể gây thiệt thòi cho nhóm thí sinh yếu thế tại khu vực nông thôn, miền núi, nơi điều kiện ôn luyện còn hạn chế. Các trường đại học ngoài công lập và đại học địa phương đứng trước nguy cơ thiếu nguồn tuyển, buộc phải thu hẹp quy mô hoặc cắt giảm ngành đào tạo. Điều này có thể đi ngược lại mục tiêu nâng cao dân trí và phát triển nguồn nhân lực.
Để giải quyết bất cập, các chuyên gia đề xuất Bộ Giáo dục và Đào tạo nên trao quyền tự chủ nhiều hơn cho các cơ sở giáo dục. Việc để từng trường tự quyết định ngưỡng đầu vào dựa trên điều kiện đào tạo và cam kết chuẩn đầu ra sẽ phù hợp hơn với thực tiễn. Đại học nên là môi trường mở để đào tạo và sàng lọc thay vì chỉ là cánh cổng hẹp để loại bỏ ngay từ đầu.
Theo: Báo Dân trí
