Sau khi lập đỉnh 70 tỷ USD vào năm 2025, xuất khẩu nông sản tiếp tục đặt mục tiêu cao kỷ lục nhưng chú trọng vào giá trị thay vì sản lượng.
- Quốc lộ 1 qua miền Trung ùn ứ do phương tiện né cao tốc
- Quốc lộ 1 qua miền Trung chịu áp lực lớn khi dòng người trở lại phía Nam sau Tết
- Trộm xe tải: sự phối hợp giữa cảnh sát và người dân truy bắt tội phạm
Xuất khẩu nông sản và động lực từ các mặt hàng chủ lực
Ngành nông nghiệp Việt Nam đã khép lại năm 2025 với những con số chưa từng có khi kim ngạch vượt mốc 70 tỷ USD. Bước sang năm 2026, kế hoạch đặt ra là đạt từ 73 đến 74 tỷ USD cho toàn ngành, với riêng nhóm nông sản là 40 tỷ USD. Trọng tâm tăng trưởng sẽ dựa trên các trụ cột chính như gạo, cà phê, rau quả và hạt điều.
Lúa gạo vẫn là mặt hàng chiến lược với dự báo sản lượng đạt 43,5 triệu tấn thóc trong năm 2026. Khối lượng dành cho xuất khẩu dự kiến đạt khoảng 7,73 triệu tấn sau khi đã đáp ứng đầy đủ nhu cầu trong nước. Ngành gạo đang nỗ lực chuyển dịch sang phân khúc cao cấp và ký kết các hợp đồng dài hạn để đảm bảo đầu ra ổn định.
Cà phê tiếp tục duy trì sức nóng khi kim ngạch năm 2025 đạt gần 8,9 tỷ USD, tăng trưởng tới 60% so với năm trước đó. Dự báo sản lượng cà phê niên vụ tới có thể tăng thêm 10% nhờ giá cao ổn định giúp nông dân có kinh phí tái đầu tư. Các vướng mắc về thuế giá trị gia tăng đối với cà phê thô cũng đã được xử lý để hỗ trợ doanh nghiệp.
Rào cản kỹ thuật và phép thử chất lượng quốc tế
Mặc dù động lực tăng trưởng vẫn còn lớn nhưng ngành xuất khẩu đang bước vào một cuộc chơi với những quy tắc khắt khe hơn. Các thị trường lớn như EU, Mỹ bắt đầu áp dụng những tiêu chuẩn môi trường và an toàn thực phẩm vô cùng nghiêm ngặt. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp phải nhanh chóng thích nghi để không bị mất đi lợi thế cạnh tranh.
Biến đổi khí hậu và hiện tượng xâm nhập mặn tại miền Tây đang đe dọa trực tiếp đến các vùng trồng cây ăn trái. Chi phí vận chuyển quốc tế và những biến động địa chính trị cũng tạo ra nhiều áp lực về chi phí cho doanh nghiệp. Các tổ chức quốc tế đánh giá đây là những thách thức mang tính dài hạn đối với nông sản Việt.
Quản lý mã số vùng trồng đang là bài toán cấp thiết để bảo vệ uy tín của rau quả Việt Nam trên trường quốc tế. Chỉ cần một sai phạm nhỏ về kiểm dịch thực vật cũng có thể khiến toàn bộ ngành hàng bị cấm nhập khẩu. Sự cạnh tranh từ các nước láng giềng trong khu vực cũng đang trở nên ngày một quyết liệt hơn.
Xuất khẩu nông sản chuyển dịch sang chế biến sâu
Giải pháp trọng tâm trong thời gian tới là đẩy mạnh chuyển dịch từ xuất khẩu thô sang chế biến sâu. Điển hình như sầu riêng đông lạnh đang mở ra hướng đi mới với giá trị gia tăng vượt trội so với quả tươi. Doanh nghiệp cần sớm hoàn thiện hệ thống kho lạnh và dây chuyền công nghệ hiện đại để đón đầu xu hướng này.
Các hiệp định thương mại như EVFTA và CPTPP đang mở ra cơ hội lớn cho trái cây và nông sản chế biến. Tuy nhiên, để tận dụng tốt các ưu đãi này, sản phẩm cần phải minh bạch về nguồn gốc và đạt tiêu chuẩn xanh. Đây là yêu cầu bắt buộc trong bối cảnh người tiêu dùng toàn cầu ngày càng quan tâm đến tính bền vững.
Sự liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp và người nông dân là yếu tố then chốt để kiểm soát chất lượng vùng nguyên liệu. Việc tuân thủ tuyệt đối các quy định và áp dụng kỹ thuật canh tác mới sẽ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh. Năm 2026 sẽ là phép thử quan trọng về sức bền và khả năng thích ứng của nông sản Việt Nam.
Theo: VnExpress
