Quan hệ đối đầu Mỹ – Iran đang ở mức nguy hiểm nhất lịch sử. Hai nước chuyển từ đồng minh sang thù địch sau năm 1979. Hiện nay, nguy cơ chiến tranh toàn diện đang hiện hữu sau biến cố ngày 28/2.
- Bao lâu nữa mới lặp lại thứ Ba ngày 3/3?
- Hành trình đào tẩu hơn 1.000 km của nghi phạm cướp xe máy tại Hà Nội
- Hiểm họa khôn lường khi bỏ quên vệ sinh mâm nhiệt nồi chiên không dầu
Lịch sử thù địch khởi nguồn từ cuộc Cách mạng Hồi giáo 1979
Mỹ và Iran từng là đồng minh chiến lược trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh. Washington hỗ trợ Hoàng đế Mohammad Reza Pahlavi nhằm kiềm chế ảnh hưởng của Liên Xô. Tuy nhiên, Cách mạng Hồi giáo năm 1979 đã đảo ngược hoàn toàn mối quan hệ này. Theo Washington Post, Đại giáo chủ Khomeini thiết lập Cộng hòa Hồi giáo sau khi lật đổ nhà vua.
Tháng 11 năm 1979, sinh viên Iran tấn công Đại sứ quán Mỹ tại Tehran. Họ bắt giữ 52 công dân Mỹ làm con tin trong 444 ngày. Tổng thống Jimmy Carter chính thức cắt đứt quan hệ ngoại giao vào năm 1980. Kể từ đó, hai quốc gia không còn duy trì các kênh liên lạc chính thức.
Căng thẳng tiếp tục leo thang trong cuộc Chiến tranh Iran-Iraq giai đoạn 1980-1988. Mỹ hỗ trợ Iraq về tình báo và kinh tế để ngăn chặn tầm ảnh hưởng của Iran. Năm 1988, hải quân hai nước đụng độ trực tiếp tại Vịnh Ba Tư. Đỉnh điểm là vụ tàu USS Vincennes bắn hạ máy bay dân sự Iran Air khiến 290 người chết.
Xung đột hạt nhân và đòn không kích trực diện năm 2026
Bước sang thế kỷ 21, chương trình hạt nhân của Iran trở thành trọng tâm xung đột. Thỏa thuận JCPOA năm 2015 từng mang lại hy vọng về giải pháp ngoại giao. Tuy nhiên, Mỹ đơn phương rút khỏi thỏa thuận này vào năm 2018 dưới thời ông Donald Trump. Chính sách áp lực tối đa khiến kinh tế Iran suy kiệt và căng thẳng tăng cao.
Năm 2020, Mỹ không kích hạ sát Tướng Qassem Soleimani tại Baghdad. Đến giai đoạn 2025-2026, các cuộc đụng độ quân sự chuyển sang tấn công trực diện. Ngày 28 tháng 2 năm 2026, chiến dịch Sư tử gầm do Mỹ và Israel phát động đã nhắm vào Tehran. Đòn không kích nhắm trực tiếp vào các mục tiêu quân sự và hạt nhân quan trọng.
Cuộc tấn công khiến Lãnh đạo Tối cao Ali Khamenei thiệt mạng tại văn phòng ngày 28/2. Iran lập tức phản công bằng tên lửa vào các căn cứ của Mỹ và đồng minh. Tổng thống Trump kêu gọi thay đổi chính quyền và ủng hộ người dân Iran. Hiện nay, khu vực đang đứng trước nguy cơ chiến tranh toàn diện thảm khốc.
Theo: Khai Mở
