Giá dầu thô thế giới vượt 110 USD gây lạm phát, tác động trực tiếp đến vận tải, thực phẩm và các danh mục đầu tư của người tiêu dùng.
- Mojtaba Khamenei trở thành lãnh đạo mới của Iran giữa cảnh báo từ Mỹ
- Chế độ dinh dưỡng buổi sáng hỗ trợ kiểm soát axit uric theo khuyến nghị chuyên gia
- Đề xuất bình ổn khi giá xăng dầu tăng 20% một tháng
Áp lực trực tiếp lên giá xăng dầu và chuỗi cung ứng vận tải
Giá dầu thô Brent toàn cầu chính thức vượt ngưỡng 110 USD mỗi thùng, thậm chí có thời điểm đạt mốc 116 USD ngay đầu tháng 3. Theo nguồn tin từ báo Dân trí, nguyên nhân chính đến từ sự leo thang của các xung đột địa chính trị. Sự bứt phá này không chỉ là những con số trên bảng điện tử mà đang âm thầm thiết lập mặt bằng chi phí sinh hoạt mới.
Tác động rõ rệt nhất khi dầu thô WTI và Brent tăng hơn 50% là bảng giá tại các trạm xăng. Tại Mỹ, dữ liệu của Hiệp hội Ô tô (AAA) cho thấy giá xăng tăng 16%, trong khi dầu diesel tăng 22%. Với các nước nhập khẩu dầu như Việt Nam, việc điều chỉnh giá nhiên liệu tăng là khó tránh khỏi, dù các chính sách bình ổn luôn có độ trễ nhất định.
Chi phí đi lại không chỉ nằm ở việc đổ xăng cho xe cá nhân. Giá dầu chi phối trực tiếp chi phí nhiên liệu hàng không, khiến các hãng bay phải đẩy phần phụ trội vào giá vé. Ngay cả các ứng dụng gọi xe công nghệ cũng kích hoạt phụ phí nhiên liệu để hỗ trợ tài xế. Ngoài ra, chi phí bảo dưỡng xe như thay phụ tùng, lốp xe cũng thiết lập mặt bằng giá mới.
Ngành logistics chịu áp lực khổng lồ khi xăng dầu là huyết mạch. Tờ The New York Times cho biết sự tê liệt tại eo biển Hormuz đang đẩy cước vận tải biển lên cao. Khi công ty vận tải chi nhiều hơn cho đội tàu, họ sẽ cộng khoản này vào giá dịch vụ. Kết quả là hàng hóa từ thương mại điện tử đến chợ truyền thống đều gánh thêm phí vận chuyển.
Tác động dây chuyền tới giá thực phẩm và hàng hóa tiêu dùng
Một thực tế ít người để ý là dầu mỏ hiện diện trong hầu hết công đoạn sản xuất thực phẩm. Giá năng lượng tăng gián tiếp đẩy chi phí bữa ăn lên cao thông qua chuỗi nông nghiệp. Dầu không chỉ chạy máy cày, máy gặt mà còn là nguyên liệu cốt lõi sản xuất phân bón và thuốc trừ sâu. Điều này trực tiếp gây áp lực lên giá thành nông sản toàn cầu.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết tại các nền kinh tế phát triển, năng lượng chiếm tới 50% chi phí biến đổi trong sản xuất thực phẩm. Điều này chắc chắn đẩy giá lương thực tăng vọt. Hóa đơn đi siêu thị hàng tuần của gia đình bạn sẽ âm thầm phình to. Những bữa ăn hằng ngày của người tiêu dùng sẽ chịu sự bòn rút lặng lẽ từ cú sốc năng lượng.
Các mặt hàng nhu yếu phẩm như dầu gội, nước tẩy rửa hay đồ vệ sinh cá nhân cũng chịu ảnh hưởng mạnh. Hầu hết sản phẩm này đựng trong bao bì nhựa, vốn là chế phẩm trực tiếp từ dầu mỏ. Khi dầu thô leo thang, chi phí sản xuất nhựa tăng theo, khiến giá bán lẻ thiết yếu đắt đỏ hơn. Đây là con đường thứ ba mà giá dầu tác động đến ví tiền cá nhân.
Theo Yahoo Finance, ngành dệt may cũng phụ thuộc lớn vào sợi tổng hợp như polyester hay spandex. Giá dầu thô đắt lên khiến giá thành quần áo rục rịch tăng theo xu hướng chung. Đồ gia dụng bằng nhựa như đồ chơi trẻ em, hộp đựng thực phẩm hay thùng chứa cũng không nằm ngoài vòng xoáy. Những vật dụng sinh hoạt cốt lõi đều gánh chịu áp lực từ chi phí nguyên liệu.
Rủi ro lạm phát biến động tài chính và các biện pháp ứng phó
Ở bình diện vĩ mô, giá dầu và khí tự nhiên tăng vọt kéo theo sự đắt đỏ của chi phí đầu vào ngành điện. Áp lực lan tỏa này khiến chi phí vận hành từ hộ gia đình đến các xưởng sản xuất đều bị độn lên đáng kể. Giá dầu bám rễ vào từng vật dụng trang trí hay đồ dùng trong nhà, trở thành một loại thuế vô hình đánh lên đời sống.
Đối với nhà đầu tư, cú sốc năng lượng có thể khiến danh mục tài sản chìm trong sắc đỏ. Phản ứng trước mốc dầu 100 USD, thị trường tài chính toàn cầu đã ngay lập tức chao đảo. Đà tăng của dầu bóp nghẹt biên lợi nhuận doanh nghiệp và đẩy đồng USD mạnh lên. Đồng USD đắt đỏ tạo áp lực lớn lên tỷ giá hối đoái tại các thị trường mới nổi.
Giới đầu tư lo sợ sự bứt phá năng lượng tạo ra cú sốc lạm phát diện rộng. Áp lực này bào mòn lợi suất đầu tư, buộc các ngân hàng trung ương phải cân nhắc lại lộ trình lãi suất. Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho rằng đà tăng phần lớn mang tính phí rủi ro tâm lý. Dù thế giới không thực sự thiếu hụt dầu thô, hệ lụy kinh tế vẫn là gánh nặng.
Chuyên gia tài chính khuyến nghị người dân nên rà soát lại ngân sách gia đình và hạn chế những chuyến đi không cần thiết. Việc chuyển sang phương tiện công cộng hay mua dự trữ nhu yếu phẩm trước khi mặt bằng giá mới thiết lập là giải pháp thiết thực. Sự chuẩn bị sớm giúp hộ gia đình thích nghi với biến động của thị trường, bảo vệ an toàn tài chính.
Theo: Khai Mở
