Eo biển Hormuz: Hơn 3.000 tàu mắc kẹt, Iran ra điều kiện mở cửa

Đại diện Iran thông báo eo biển Hormuz sẽ được mở lại khi xung đột kết thúc, trong bối cảnh gần 3.200 tàu đang bị kẹt tại lối ra vào biển Ấn Độ Dương.

Hàng nghìn tàu thuyền chờ đợi lối đi an toàn

Tính đến ngày 10/04, tình trạng ùn tắc tại eo biển Hormuz vẫn chưa được giải tỏa với khoảng 3.200 con tàu đang phải neo đậu chờ đợi. Thống kê cho thấy có 800 tàu chở dầu và tàu chở hàng nằm trong danh sách mắc kẹt, khiến hoạt động thương mại qua vùng Vịnh bị đình trệ. Eo biển rộng 34km này là con đường duy nhất để vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thế giới ra Ấn Độ Dương, do đó sự gián đoạn này đã ảnh hưởng lớn đến kinh tế toàn cầu.

Phát biểu về tình hình hiện tại, đặc phái viên Iran Abdul Majid Hakim Elahi cho biết việc kiểm soát eo biển là biện pháp bắt buộc khi cuộc chiến với Mỹ và Israel vẫn đang tiếp diễn. Gần 20.000 thủy thủ trong khu vực đang mong chờ các thông báo về việc đi lại an toàn nhưng phía Iran khẳng định eo biển sẽ chỉ mở cửa trở lại sau khi xung đột chấm dứt. Iran tuyên bố họ không muốn gây ra khủng hoảng nhưng cần duy trì an ninh cho vùng biển của mình.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cũng thông báo eo biển sẽ đóng cửa đối với tàu của những quốc gia tham gia hoặc hỗ trợ tấn công Iran. Đơn vị này khẳng định trạng thái của eo biển Hormuz sẽ không bao giờ trở lại như trước đây đối với các nước đối địch. Điều này đồng nghĩa với việc các quy tắc hàng hải tại đây có thể sẽ bị siết chặt hơn ngay cả khi hòa bình được khôi phục trong tương lai gần.

Làm rõ vấn đề thu phí và yêu cầu bồi thường

Trước các tin đồn cho rằng Iran thu phí tới 2 triệu USD cho mỗi tàu qua eo biển, ông Elahi đã lên tiếng bác bỏ. Ông khẳng định đây chỉ là thông tin trên báo chí và mạng xã hội, không có tuyên bố chính thức nào từ chính phủ Iran. Thực tế, một số tàu vẫn đi qua mà không phải trả bất kỳ khoản phí nào. Phía Iran nhấn mạnh họ không thực hiện các biện pháp tận thu tài chính đối với các đội tàu dân sự quốc tế.

Tuy nhiên, Iran yêu cầu Mỹ và các đồng minh phải bồi thường thiệt hại cho những hạ tầng bị phá hủy trong cuộc chiến. Theo số liệu từ Tehran, xung đột đã tàn phá 37.000 ngôi nhà, nhiều bệnh viện, trường đại học và gây thương vong lớn cho dân thường. Đây được coi là một trong những điểm mấu chốt trong kế hoạch ngừng bắn mà Iran đề xuất, yêu cầu các bên tấn công phải có trách nhiệm tài chính cụ thể.

Nếu các bên từ chối bồi thường, Iran tuyên bố sẽ tịch thu các tài sản và bất động sản của đối phương để bù đắp tổn thất. Tehran khẳng định việc bồi thường là công bằng vì họ đã bị tấn công không có lý do chính đáng. Tình hình eo biển Hormuz vì thế vẫn đang gắn liền với tiến trình giải quyết các yêu cầu bồi thường này trên bàn đàm phán quốc tế.

Theo: Báo Dân trí