Thỏa thuận Mỹ – Iran: Ông Trump hướng tới cam kết hạt nhân lịch sử

Thỏa thuận Mỹ – Iran được kỳ vọng mang tính toàn diện về hạt nhân và kinh tế thay vì các cam kết nhỏ lẻ theo khẳng định của Phó Tổng thống JD Vance.

Kỳ vọng về mục tiêu phi hạt nhân hóa trong thỏa thuận Mỹ – Iran

Phát biểu tại sự kiện ở Georgia, Phó Tổng thống JD Vance nhấn mạnh sự lạc quan về một giải pháp ngoại giao mới giữa hai nước. Ông cho rằng dù hai bên có lịch sử đối đầu căng thẳng kéo dài nhiều thập kỷ, các nhà đàm phán Iran hiện nay đã bộc lộ mong muốn ngồi vào bàn thương lượng để tìm kiếm một hướng đi chung với Mỹ. Sự thay đổi thái độ này được xem là một tín hiệu tích cực cho thấy nỗ lực của chính quyền Mỹ trong việc hạ nhiệt các điểm nóng an ninh tại khu vực Trung Đông.

Tổng thống Donald Trump kiên quyết từ chối các đề xuất về một thỏa thuận mang tính tạm thời hoặc chỉ giải quyết các vấn đề nhỏ lẻ. Thay vào đó, mục tiêu chính là xây dựng một khuôn khổ mang tính lịch sử, giải quyết triệt để các lo ngại về vũ khí hạt nhân và các hoạt động quân sự của Tehran. Chính quyền Mỹ tin rằng chỉ có một cam kết toàn diện mới có thể đảm bảo hòa bình lâu dài, thay thế cho những thỏa thuận lỏng lẻo trong quá khứ vốn không thể kiềm chế tham vọng hạt nhân của Iran.

Điều then chốt trong thỏa thuận này là sự trao đổi lợi ích mang tính chiến lược giữa hai quốc gia đối địch. Phía Mỹ yêu cầu Iran cần từ bỏ hoàn toàn chương trình hạt nhân và chấm dứt việc tài trợ cho các lực lượng vũ trang ủy nhiệm trong khu vực. Đổi lại những nhượng bộ này, Washington sẵn sàng dỡ bỏ các rào cản kinh tế, giúp người dân Iran tiếp cận với thị trường toàn cầu và phát triển thịnh vượng. Đây là một lộ trình mà Nhà Trắng tin rằng sẽ tạo ra tương lai mới cho cả hai dân tộc.

Những rào cản lớn và nỗ lực đàm phán tại Pakistan

Để hiện thực hóa lộ trình này, Phó Tổng thống JD Vance sẽ trực tiếp dẫn đầu phái đoàn đàm phán cùng các cố vấn đặc biệt như Steve Witkoff và Jared Kushner. Sự tham gia của những nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn trong vòng thân cận của Tổng thống khẳng định mức độ ưu tiên hàng đầu mà Mỹ dành cho việc đạt được kết quả cụ thể. Mỹ đang dồn toàn lực cho nỗ lực ngoại giao này nhằm thiết lập một trật tự an ninh mới trước khi các thỏa thuận ngừng bắn hiện tại hết hiệu lực.

Tuy nhiên, tiến trình này vẫn đang gặp phải những rào cản rất lớn sau kết quả của vòng đàm phán diễn ra tại Islamabad, Pakistan vào ngày 11/4 vừa qua. Trong các phiên họp kín, đại diện phía Tehran đã thẳng thừng từ chối yêu cầu ngừng làm giàu uranium cũng như việc phá hủy các cơ sở công nghiệp hạt nhân chiến lược của họ. Những bất đồng sâu sắc về quyền lợi phát triển công nghiệp và an ninh đã khiến các cuộc thảo luận rơi vào trạng thái bế tắc, đòi hỏi các bên phải nỗ lực nhiều hơn.

Ngoài vấn đề hạt nhân, các yêu cầu về tự do hàng hải tại eo biển Hormuz và việc chấm dứt tài trợ cho các nhóm vũ trang vẫn là những điểm nghẽn chưa có lời giải. Iran hiện vẫn giữ lập trường cứng rắn, không chấp nhận rút lui hoàn toàn khỏi các hoạt động gây ảnh hưởng tại khu vực theo mong muốn của Mỹ. Dù vậy, Tổng thống Trump vẫn duy trì thái độ lạc quan và hy vọng sẽ có bước đột phá mới tại Pakistan trong những ngày tới, khi các bên đang tích cực thảo luận nội bộ để nối lại bàn đàm phán.

Theo: Báo Dân trí