Thảm nhựa đường làng Hành Thiện: Nên giữ gạch hay thay nhựa?

Ý định thảm nhựa đường làng Hành Thiện vấp phải nhiều băn khoăn về việc bảo tồn kiến trúc hình cá chép độc đáo đã tồn tại gần một thế kỷ qua.

Bảo tồn làng cổ cần sự lắng nghe cộng đồng

Làng cổ Hành Thiện nổi tiếng với những con đường gạch nghiêng cổ kính bao quanh làng, tạo nên vẻ đẹp riêng biệt và đầy hoài niệm. Tuy nhiên, kế hoạch thảm nhựa để nâng cấp hạ tầng đang khiến dư luận đặt câu hỏi về việc liệu vẻ đẹp truyền thống có bị thay thế bởi sự đơn điệu của bê tông,. Việc sửa chữa đường sá xuống cấp là nhu cầu thực tế của người dân, nhưng cách tiếp cận cần sự thận trọng và đối thoại thay vì vội vàng,.

Vẻ đẹp của làng quê Bắc Bộ nằm ở sự hài hòa giữa đường làng, mái ngói, ao đình và nhịp sống chậm rãi của cộng đồng. Những con đường có “tỷ lệ rất người”, đủ hẹp để hàng xóm chào nhau, đủ gần để mỗi bước chân đều gắn liền với ký ức. Nếu tất cả được phẳng hóa và nhựa hóa theo một khuôn mẫu duy nhất, giá trị cảm nhận về di tích và không gian sống sẽ giảm đi đáng kể.

Phát triển không nên là sự đoạn tuyệt với quá khứ mà là sự tiếp nối để di sản trở thành nguồn lực cho tương lai. Những ngôi làng cổ là tài sản vô giá, không chỉ cho cư dân bản địa mà còn thu hút du khách tìm đến vì những câu chuyện và cấu trúc không gian khác biệt. Đánh mất bản sắc là đánh mất một nguồn lực phát triển kinh tế và cảm xúc quan trọng của vùng nông thôn.

Giải pháp hài hòa cho hạ tầng nông thôn mới

Nâng cấp hạ tầng không có nghĩa là giữ nguyên sự xuống cấp, lầy lội nhưng cũng không đồng nghĩa với việc xóa sổ hoàn toàn mặt đường cũ. Chúng ta có thể kết hợp kỹ thuật hiện đại cho phần kết cấu bên dưới và giữ nguyên lớp bề mặt gạch truyền thống ở những khu vực lõi làng. Các giải pháp như phân luồng giao thông, hạn chế xe tải lớn và tạo tuyến đi bộ cũng giúp bảo vệ hạ tầng mà vẫn giữ được hồn vía làng.

Việc bảo tồn cần một tầm nhìn tổng thể, coi đường làng, hàng cây, cổng xóm là một phần không thể tách rời của di sản kiến trúc. Không gian làng quê nếu bị bao quanh bởi bê tông hóa và kiến trúc lai tạp sẽ làm mờ nhạt giá trị của các di tích trọng điểm như đình, chùa. Cần có những bộ hướng dẫn cụ thể về vật liệu và thiết kế để mỗi dự án nhỏ không làm biến dạng tổng thể văn hóa của làng.

Cuối cùng, người dân chính là chủ thể, là người sống hằng ngày trên những con đường đó và hiểu rõ giá trị của từng hàng cây, viên gạch. Tinh thần của các nghị quyết về văn hóa cần được cụ thể hóa bằng việc giữ gìn bản sắc trong từng công trình nông thôn mới. Văn hóa không phải là điều gì xa xôi, nó hiện hữu ngay trong cách chúng ta ứng xử với không gian sống và di sản của cha ông.

Theo: Báo Dân trí