Tấn công tự vệ khi đàm phán thỏa thuận mới

Mỹ và Iran đối đầu quân sự tại eo biển Hormuz khi Washington tuyên bố không vội ký thỏa thuận nếu các yêu cầu then chốt chưa được phía Tehran đáp ứng.

Mỹ và Iran gia tăng căng thẳng quân sự gần eo biển Hormuz

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) vừa thông báo thực hiện các cuộc tấn công nhắm vào các địa điểm phóng tên lửa và tàu thuyền của Iran quanh khu vực eo biển Hormuz vào ngày 25 tháng 5. Theo người phát ngôn Timothy Hawkins, đây là các hành động tự vệ cần thiết nhằm bảo vệ lực lượng quân sự Mỹ trước những mối đe dọa trực tiếp từ phía Iran. Sự việc diễn ra trong bối cảnh hai quốc gia vẫn đang duy trì lệnh ngừng bắn và tiến hành các cuộc đàm phán ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột kéo dài.

Về phía Tehran, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) xác nhận đã ghi nhận nhiều tiếng nổ lớn tại thành phố cảng chiến lược Bandar Abbas. Các hệ thống phòng không tại khu vực này đã được kích hoạt để đối phó với những gì giới chức Iran mô tả là “mục tiêu thù địch” gần sân bay địa phương. Hãng thông tấn nhà nước IRNA cũng báo cáo về các vụ nổ liên tiếp xảy ra vào khoảng nửa đêm, tuy nhiên nguyên nhân chính thức vẫn chưa được các nguồn tin chính thống công bố chi tiết.

Theo giới phân tích, khu vực Bandar Abbas đóng vai trò đặc biệt quan trọng khi là nơi đặt các căn cứ không quân và hải quân chủ lực của Iran dọc theo tuyến đường thủy Hormuz. Các nhân chứng tại khu vực vịnh Ba Tư, gần Sirik và Jask, cũng cho biết đã nghe thấy những âm thanh tương tự như các vụ nổ. Đây không phải lần đầu tiên hai bên nổ súng vào nhau trong kỳ nghỉ bắn; trước đó vào đầu tháng 5, lực lượng Mỹ từng nhắm mục tiêu vào các cơ sở quân sự sau các đợt triển khai máy bay không người lái và xuồng tấn công của Iran.

Thách thức trong việc đạt được một thỏa thuận bền vững

Tổng thống Donald Trump khẳng định rằng bất kỳ thỏa thuận nào đạt được với Tehran đều phải mang tính chất “tuyệt vời và có ý nghĩa”, nếu không Washington sẽ không ký kết. Ông cũng đưa ra cảnh báo về việc nối lại các hoạt động quân sự với quy mô và cường độ chưa từng có nếu tiến trình ngoại giao thất bại. Dù Ngoại trưởng Marco Rubio nhận định một thỏa thuận có thể sớm hình thành, ông Trump vẫn chỉ đạo đoàn đàm phán không nên vội vã vì tin rằng thời gian đang ủng hộ phía Mỹ.

Dự thảo thỏa thuận hiện nay đề xuất gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày, kèm theo việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz và cho phép Iran bán dầu tự do. Đổi lại, phía Mỹ yêu cầu Tehran cam kết không theo đuổi vũ khí hạt nhân, đồng thời đình chỉ chương trình làm giàu uranium và loại bỏ kho dự trữ uranium cấp độ cao. Washington cũng sẽ xem xét dỡ bỏ phong tỏa các cảng biển và ban hành một số lệnh miễn trừ trừng phạt kinh tế để tạo điều kiện cho các giao dịch thương mại của Iran.

Tuy nhiên, nội bộ lãnh đạo Iran vẫn duy trì quan điểm cứng rắn trước các áp lực từ bên ngoài. Tân lãnh đạo Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao, ông Mohammad Bagher Zolghadr, tuyên bố sẽ không có sự lùi bước trong cuộc đối đầu với Mỹ và Israel,. Tổng thống Masoud Pezeshkian cũng nhấn mạnh rằng dù Tehran nỗ lực khôi phục các quyền quốc gia thông qua ngoại giao, đất nước này sẽ không đầu hàng trước những yêu cầu mà họ cho là quá mức trong bối cảnh bị bao vây về kinh tế.

Theo: Báo Dân trí