Hà Nội – Thống kê từ Cục Thống kê ghi nhận cả nước có gần 15 triệu người cao tuổi đang đối mặt rủi ro tài chính khi về già. Sự thay đổi cấu trúc gia đình truyền thống buộc nhiều cụ già phải tự mưu sinh thay vì dựa vào sự phụng dưỡng của con cái.
- Trung Quốc triệt phá vụ lừa đảo dưỡng lão hơn 15.600 tỷ đồng
- Bổ nhiệm Giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng Nghệ An
- Đội Hoàng Sa – Hành trình từ cửa biển Sa Kỳ ra khơi xa
Người già rơi vào cảnh tự mưu sinh khi con cái không đủ khả năng tài chính phụng dưỡng
(Ảnh minh họa: THM)
Trưa giữa tháng 6/2026, bà Hoa, 70 tuổi, vẫn quẩy gánh bánh rong dọc các con phố ven sông Tô Lịch dù từng có nhà cửa ổn định. Sau khi giao toàn bộ vốn liếng cho hai con trai, đại dịch ập đến khiến các con làm ăn thua lỗ và phải bán sạch đất đai để trả nợ. Hiện tại, bà phải thuê trọ sống một mình và nỗ lực kiếm khoảng 200.000 đồng mỗi ngày để không trở thành gánh nặng cho con cái đang chật vật. Tương tự, tại Nghệ An, ông Toàn, 90 tuổi, rơi vào cảnh bị chín người con lập bảng phân công nuôi dưỡng xoay vòng mỗi người một tháng do tranh chấp quyền sử dụng đất.
Thực trạng này phản ánh sự lung lay của quan niệm truyền thống “trẻ cậy cha, già cậy con” trong xã hội hiện đại. Khảo sát Vietnam Aging Survey năm 2022 cho thấy gần 60% chi tiêu của người cao tuổi đến từ lao động và hỗ trợ của con cái, trong khi lương hưu chỉ chiếm 15%. Sự suy giảm của mô hình “tam đại đồng đường” cùng áp lực từ giá nhà và chi phí sinh hoạt đắt đỏ khiến việc phụ thuộc hoàn toàn vào con cái trở nên khó khả thi. Hơn 4,5 triệu người cao tuổi tại Việt Nam hiện đang phải sống một mình hoặc trong các hộ gia đình khuyết thế hệ.
Lỗ hổng hệ thống an sinh xã hội trước áp lực già hóa dân số tăng nhanh tại Việt Nam
GS.TS Giang Thanh Long, chuyên gia từ Đại học Kinh tế Quốc dân, nhận định lưới an sinh hiện nay chưa đủ sâu và rộng để đón làn sóng già hóa. Việt Nam là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa nhanh nhất thế giới với trung bình mỗi năm thêm 700.000 người gia nhập nhóm cao tuổi. Dự báo đến năm 2035, cả nước sẽ có khoảng 21,5 triệu người cao tuổi, nhưng phần lớn vẫn đứng ngoài hệ thống bảo trợ chính thức. Hơn 60% số này vẫn phải tiếp tục lao động trong các lĩnh vực phi chính thức bấp bênh để duy trì cuộc sống hàng ngày.
Để tránh bi kịch, TS Lã Linh Nga, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng Khoa học Tâm lý – Giáo dục, gợi ý cha mẹ nên chủ động giữ lại tài chính dự phòng thay vì dốc hết tài sản cho con. Việc tự chủ kinh tế không làm phai nhạt giá trị gia đình mà còn giúp người cao tuổi lạc quan và làm chủ cuộc sống tốt hơn. Tiến sĩ Kumarashvari Subramaniam từ Đại học Anh Quốc Việt Nam cũng nhấn mạnh cần phát triển các mô hình chăm sóc đa chức năng tại cộng đồng. Điều này giúp giảm áp lực cho con cái, đồng thời đảm bảo người già được chăm sóc y tế chuyên nghiệp mà vẫn gắn kết với người thân.
Nhật Minh (tổng hợp)
