Lãi suất vay vốn tăng lên 15%, doanh nghiệp xăng dầu đối mặt nguy cơ thu hẹp

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang chịu lãi suất vay vốn lên tới 14–15%/năm trong nửa đầu năm 2026, trong khi tổng dư nợ tín dụng toàn hệ thống ngân hàng đã đạt 20,03 triệu tỷ đồng, tăng 7,73% so với cuối năm 2025.

Sáu tháng đầu năm, ngành ngân hàng bơm thêm khoảng 1,4 triệu tỷ đồng vào nền kinh tế, nhưng thanh khoản cục bộ căng thẳng khiến lãi suất thị trường vẫn neo cao. Tính đến giữa tháng 6, tín dụng toàn hệ thống tăng 6,38% trong khi huy động vốn chỉ tăng khoảng 4,3%, tạo ra mức chênh lệch 2%.

Ông N.V.D., Giám đốc một doanh nghiệp phân phối xăng dầu, có khoản vay 23 tỷ đồng tại ngân hàng L. đáo hạn cuối tháng 6 với lãi suất 10,4%/năm. Khi tái cấp tín dụng, doanh nghiệp được thông báo lãi suất tăng lên 15%/năm — mức chi phí vốn mà theo ông, khiến doanh nghiệp đối mặt với nguy cơ thu hẹp hoạt động trong bối cảnh biên lợi nhuận ngành xăng dầu rất thấp.

Ông P.H.Q., Giám đốc Công ty Xăng dầu B.T, rơi vào tình cảnh khác: khoản vay lưu động hơn 30 tỷ đồng đến hạn tháng 5 bị ngân hàng H. dừng quy trình thu nợ và tái giải ngân, sau đó chuyển thành nợ quá hạn. Việc bị chuyển nhóm nợ trên hệ thống Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia kéo theo các khoản tín dụng tại nhiều ngân hàng khác cũng bị ảnh hưởng theo.

Ông Dương Kim Quân, Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư Xây dựng Bcons, cho biết doanh nghiệp phải vay vốn với lãi suất 14–15%/năm, chi phí tài chính tăng mạnh, hạn chế khả năng mở rộng đầu tư. Cuộc đua huy động vốn giữa các ngân hàng thương mại đang nóng trở lại, với lãi suất huy động từ 8,5–9%/năm cho kỳ hạn 6 tháng, cộng thêm thưởng và ưu đãi khác có thể lên tới 12%/năm — đẩy chi phí đầu vào của ngân hàng khó giảm trong ngắn hạn.

Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (NHNN), xác nhận mức chênh lệch 2% giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn là nguyên nhân trực tiếp. “Dù thanh khoản toàn hệ thống vẫn được đảm bảo nhưng áp lực cân đối nguồn vốn rất lớn. Đây là nguyên nhân khiến mặt bằng lãi suất có xu hướng tăng thời gian qua”, ông Phạm Chí Quang nhận định.

Từ đầu tháng 7, Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn tiếp tục yêu cầu toàn ngành giảm lãi suất cho vay — lần thứ tư trong vòng 3 tháng qua. Chính phủ cũng ban hành Nghị quyết 168/NQ-CP, yêu cầu Bộ Tài chính và NHNN triển khai các giải pháp giảm áp lực thanh khoản, ổn định lãi suất và bảo đảm thanh khoản cho nền kinh tế.

Ông Nguyễn Minh Tuấn, Tổng Giám đốc AFA Capital, đánh giá Nghị quyết 168/NQ-CP cùng các chính sách mới của NHNN cho thấy sự phối hợp giữa chính sách tiền tệ và tài khóa ngày càng chặt chẽ hơn. Tuy nhiên, ông Tuấn cũng nói thẳng: “Điều quan trọng không chỉ là lãi suất giảm bao nhiêu, mà là dòng vốn phải được điều tiết đúng vào các lĩnh vực ưu tiên để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.”

Nghĩa Nguyễn (tổng hợp)