Phúc Châu (Trung Quốc) — Một người đàn ông phải nhập viện cấp cứu và được chẩn đoán suy gan cấp tính sau khi ăn nửa quả dưa chuột tự trồng có vị đắng nồng.
- Công an ngăn vụ hẹn đánh nhau, triệu tập 38 thanh thiếu niên
- Ba phụ nữ tiếp tay hai người nước ngoài bán vàng giả nhiều tỉnh thà
- Người đứng đầu xã Thiệu Toán bị bắt tạm giam vì đánh bạc qua mạng
Chưa đầy một giờ sau bữa ăn, ông xuất hiện các triệu chứng buồn nôn dữ dội, nôn mửa, đau bụng và tiêu chảy, buộc gia đình phải đưa ông đến bệnh viện ngay trong đêm. Xét nghiệm máu tại đây cho thấy men gan của bệnh nhân tăng cao nghiêm trọng, và các bác sĩ xác định nguyên nhân là ngộ độc cucurbitacin một độc tố tự nhiên có trong dưa chuột.
Dưa chuột vốn được xem là loại rau quả an toàn, nhưng theo giải thích của các bác sĩ, khi cây họ bầu bí gặp điều kiện sinh trưởng bất lợi như sâu bệnh, nhiệt độ cao kéo dài, hạn hán hoặc đột biến gen, chúng có thể tự tổng hợp một lượng lớn cucurbitacin B để tự vệ. Đây chính là khoảng cách giữa hình dung quen thuộc về một loại rau lành tính và thực tế mà bệnh nhân này phải gánh chịu.
Các chuyên gia cho biết cucurbitacin có độc tính cấp tính rất cao, trong một số so sánh lâm sàng được ghi nhận cao gấp sáu lần asen. Chất này gây kích ứng nghiêm trọng niêm mạc tiêu hóa và trực tiếp phá hủy tế bào gan; ở mức độ nặng, nó có thể dẫn đến suy đa tạng cấp tính và tử vong.
Một điểm đáng chú ý là cucurbitacin có cấu trúc hóa học ổn định, chịu nhiệt tốt, nên các phương pháp nấu ăn thông thường như xào, luộc hay hấp đều không phá hủy được độc tố này. Gọt vỏ hay rửa sạch cũng không loại bỏ được chất độc; cách duy nhất để phòng tránh là nhận diện và loại bỏ hoàn toàn quả có vị đắng bất thường trước khi ăn.
Theo khuyến cáo y tế, người mua nên chọn dưa chuột có màu xanh tươi, mùi thơm dễ chịu, không có mùi chua hay thối. Trước khi chế biến, nên cắt bỏ phần cuống và nếm thử bằng đầu lưỡi; nếu cảm nhận vị đắng rõ rệt, toàn bộ quả cần được vứt bỏ ngay, không nên tiếc rẻ mà mạo hiểm ăn tiếp.
Nguy cơ này không chỉ giới hạn ở dưa chuột. Các loại cây họ bầu bí khác như mướp, bầu, bí ngòi, bí đỏ và dưa cũng có thể tích tụ cucurbitacin khi gặp điều kiện sinh trưởng bất thường, và người già, trẻ sơ sinh cùng những người có thể trạng yếu là nhóm chịu rủi ro cao hơn do khả năng giải độc gan và bài tiết thận chậm hơn.
Khi phát hiện ăn phải rau quả có vị đắng bất thường, người dân được khuyến cáo ngừng ăn ngay lập tức, giữ lại phần thực phẩm còn thừa để bác sĩ kiểm tra, và theo dõi sát phản ứng cơ thể trong khoảng 4 đến 8 giờ sau đó. Nếu xuất hiện triệu chứng nôn mửa, chóng mặt hoặc đau đầu, cần đến cơ sở y tế ngay để tránh biến chứng nguy hiểm như sốc, suy tạng hoặc rối loạn điện giải.
Thành Luân (tổng hợp)
