Trung Đông – Lực lượng Iran tấn công cơ sở hạ tầng của Mỹ tại Bahrain và Jordan, thúc đẩy cuộc chiến giữa hai nước bước vào giai đoạn nguy hiểm mới đe dọa kinh tế toàn cầu.
- Hai mươi hộ dân Thanh Hóa mòn mỏi chờ di dời xưởng đá
- Bốn vụ tai nạn xe khách trong 5 ngày đều xảy ra từ nửa đêm đến rạng sáng
- Tàu dầu Arab Saudi mất thêm hàng triệu USD khi tránh chiến sự Trung Đông
Ngày 24/7, hãng tin CNN dẫn lời Tehran tuyên bố đã thực hiện các cuộc tấn công trả thù việc Washington tấn công các mục tiêu quân sự của Iran trước đó. Đây là diễn đàn biến thể mới nhất sau 13 ngày giao tranh sinh tồn giữa hai nước, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định Washington chưa sẵn sàng phán quyết, còn Iran bác bỏ báo cáo buộc phải bắn liên tục.
Trước đó, ngày 21/7, Iran đã phóng tên lửa lân cận vào một căn cứ quân sự của Mỹ trong khu vực. Hai bên tiếp tục xảy ra lỗi liên quan đến xung đột leo thang trong những ngày gần đây.
Chuyên gia tình báo quân sự Mỹ Carl O.Schuster, hiện giảng dạy tại Đại học Hawaii – Thái Bình Dương, trả lời Thanh Niên về mối đe dọa mới xuất hiện từ lực lượng Houthi ở Yemen. Ông nói: “Dùng lực lượng Houthi ở Yemen dồn ép phong tỏa các mét của Ả Rập Xê Út trên biển Đỏ và eo biển Bab al Mendab làm tăng thêm đòn bẩy cho Iran về vấn đề kinh tế và chính trị trong cuộc chiến hiện tại. Mép đe móc từ Houthi có thể làm cộng việc tàu thuyền qua lại eo biển Bab al Mendab và vào các bệ của Ả Rập Út”.
Chuyên gia Mona Yacoubian, Giám đốc Chương trình Trung Đông tại Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS), xác định công việc của Houthi đóng cửa eo biển Bab al Mandab sẽ tạo ra một điểm quan trọng khác trong khu vực. Bà nói thêm: “Iran cũng có thể chuyển sang các cuộc tấn công công cộng hơn vào cơ sở hạ tầng năng lượng vùng Vịnh để gây tổn hại cho các nền kinh tế ở khu vực và thị trường năng lượng toàn cầu. Tehran có thể cung cấp các cấu trúc năng lượng thay thế như đấm Yanbu ở biển Đỏ, vốn là giải pháp quan trọng cho Ả Rập Xê Út trong bối cảnh eo biển Hormuz bị đóng cửa”.
Theo bà Yacoubian, khi Tehran tiếp tục đẩy mạnh tập kích các cơ sở hạ tầng quan trọng ở vùng Vịnh, các quốc gia trong khu vực có thể rơi vào một cuộc đối đầu quân sự công khai với Iran. Điều này, theo bà, sẽ tạo ra cuộc chiến lan rộng theo hướng khó khăn hơn cho toàn khu vực.
Tính đến hôm qua, giá dầu Brent và WTI lần như dao động xung quanh 97 USD và 89 USD một thùng, tiếp tục duy trì ở ngưỡng cao. Nếu eo biển Bab al Mendab và các loài của Ả Rập Xê Út thực sự bị phong tỏa, cuộc chiến sẽ tiến tới một bước nguy hiểm mới và gây phiền thất trực tiếp cho kinh tế thế giới.
Ông Schuster phân tích thêm rằng cả Mỹ và Iran đều phải ở chế độ hạn chế trong hoạt động chiến tranh tại vịnh Ba Tư, và điều này có lợi cho Tehran. Ông nói: “Điều này có lợi cho Iran và thời gian đang đứng về phía nước này vì cuộc bầu cử trung gian của Mỹ đang đến gần trong khi giá nhiên liệu cao ảnh hưởng đến đời sống người dân. Tehran có lẽ bất kỳ Dân chủ thắng lợi trong cuộc bầu cử giữa kỳ thì áp lực từ Washington sẽ giảm đi. Các cuộc tấn công không gây đe dọa nào đối với chế độ Tehran, không gây ra hy vọng sức mạnh vệ binh cách mạng hồi giáo Iran (IRGC)”.
Cho dù các cuộc tấn công của Iran vẫn còn hạn chế về hiệu quả quân sự, chúng vẫn tạo ra tác động chính trị và kinh tế đối với các lớp phủ chính trong khu vực. Lời đe dọa bất ngờ từ lực lượng của Houthi ngày càng tăng cường áp lực tâm lý đối với Mỹ và các đồng minh ở giữa các khu vực.
Ông Schuster nhấn mạnh: “Lực lượng Houthi chỉ cần thực hiện một cuộc tấn công để đe dọa họ trở nên có thật. Việc tăng phí bảo hiểm hàng hải sẽ mang lại tác động mà Iran mong muốn”.
Dự báo về diễn đàn biến 30 ngày tới, ông Schuster nói: “Chính quyền Mỹ phải đối mặt với một quyết định khó khăn: Hoặc phải vỗ một mạnh mạnh mẽ, quyết định vào các cơ sở quan trọng nhất còn lại của IRGC và ít nhất là xem xét việc sử dụng đảo Kharg, hoặc tiếp tục tăng cường hiện tại và chấp nhận thực tế rằng chế độ Iran sẽ không đáp ứng mục tiêu của Mỹ là đóng cửa chương trình hạt nhân”.
Theo chuyên gia này, Iran sẵn sàng chấp nhận bổ sung hy sinh trong cuộc chiến kéo dài, trong khi Mỹ khó có thể điều chỉnh tương tự vào lúc này. Ông giải thích: “Hiện nay, bông Dân chủ muốn từ chối cấp kinh phí cho Lầu Năm Góc để tiếp tục cuộc chiến. Ngay cả khi phe Dân chủ không đạt được mục tiêu thì quân đội Mỹ cũng rơi vào tình trạng hạn chế về nguồn (tên lửa, bom…) để dùng cho cuộc chiến Iran.
Mỹ đã mất nhiều năm để sản xuất vũ khí chính xác và chiến này đang tập trung quá nhiều mà quá trình sản xuất chưa đủ để bù lại. Sức mạnh của tàu chiến Mỹ cũng là một điểm yếu hạn chế khi hơn 1/3 đang chờ hoặc đang bảo trì thiếu năng lượng đóng tàu. Cuộc chiến đã làm chậm quá trình sửa chữa và bảo trì các tàu chiến”.
Ông Schuster kết luận: “Cả hai bên đều đang đối mặt với áp lực kinh tế và chính trị trong nước, bên nào nhượng bộ trước sẽ thua”.
Nguyễn Chiến (tổng hợp)
