Mỹ áp thuế mới với 60 đối tác, châu Á phản ứng ngay

Chính quyền Tổng thống Donald Trump áp mức thuế 10–12,5% lên 60 đối tác thương mại từ ngày 24/7, với lý do điều tra lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng, và hàng loạt nền kinh tế châu Á lập tức lên tiếng bác bỏ cáo buộc này.

Bộ Thương mại Mỹ cho biết các mức thuế được xác định sau nhiều tháng điều tra. Trung Quốc chịu mức 12,5%, cộng thêm các khoản thuế ngành hiện hành như xe điện, thép và bán dẫn — đưa tổng mức thuế hiệu dụng lên 23,4%, tăng từ 21,3% trong bốn tháng trước.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm phát biểu tại họp báo ngày 24/7: “Thương chiến và chiến tranh thuế quan không mang lại lợi ích cho bất kỳ bên nào.” Bắc Kinh khẳng định lập trường phản đối tất cả các khoản thuế áp đặt đơn phương.

Thái Lan nhận mức thuế 12,5%. Ông Poj Aramwattananont, Chủ tịch Thương hội Thái Lan và Liên đoàn Thương hội Thái Lan, nói chênh lệch giữa các mức thuế không lớn như trước, chưa đủ tạo mối lo đáng kể với năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Thái.

Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản Minoru Kihara gọi các mức thuế là “đáng tiếc” và khẳng định các ngành công nghiệp Nhật tuân thủ quy tắc quốc tế. Nhật Bản được miễn khỏi đợt thuế mới nhờ hiệp định thương mại ký năm 2025, vốn ấn định mức 15% đổi lấy gói đầu tư 550 tỷ USD vào Mỹ — mức 12,5% mới thậm chí thấp hơn hiệp định đó.

Hàn Quốc cũng viện dẫn thỏa thuận song phương ký năm 2025. Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc cho biết phía Mỹ tái khẳng định hiệp định hiện hữu phải được tôn trọng.

Australia và Ấn Độ phản ứng mạnh hơn. Bộ trưởng Thương mại Australia Don Farrell gọi các mức thuế là “không thỏa đáng” và kêu gọi bãi bỏ: “Các biện pháp của Australia nhằm chống lại lao động cưỡng bức thuộc hàng mạnh nhất thế giới.” Nhà sáng lập Sáng kiến Nghiên cứu Thương mại Toàn cầu Ajay Srivastava nói mức thuế mới nhất của Mỹ “thiếu cơ sở thực tiễn đáng tin cậy” và Mỹ chưa đưa ra bằng chứng cho thấy Ấn Độ nhập khẩu hàng hóa từ lao động cưỡng bức.

Trong đợt áp thuế này, các mặt hàng như nhiên liệu, thực phẩm và phân bón được miễn trừ, cùng với ô tô, kim loại và dược phẩm vốn đã chịu các khoản thuế riêng. Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc và Thụy Sĩ cũng được miễn trừ theo các thỏa thuận đang có hiệu lực.

Nghĩa Nguyễn (tổng hợp)