TRUNG ĐÔNG – Iran và Oman đạt đồng thuận về lộ trình vận tải tạm thời qua eo biển Hormuz, trong khi các điểm nóng tại Liban và Yemen đồng loạt gia tăng xung đột, khiến triển vọng ổn định khu vực vẫn còn nhiều thách thức.
- Thanh Hóa triệt phá nhiều vụ ma túy, mở rộng điều tra liên tỉnh
- Nhân viên casino lấy 120.000 USD, bị bắt sau 14 giờ tại Đà nẵng
- Ngư dân An Giang trôi dạt 4 ngày, được Hải quân cứu sống giữa biển
Ngày 16/8 (giờ Hà Nội), truyền thông Iran cho biết Tehran và Muscat đã thống nhất một phương án vận tải tạm thời qua eo biển Hormuz, song văn bản này vẫn chờ Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran phê chuẩn trước khi công bố chính thức. Cùng thời điểm, Quân đội Israel xác nhận đã tiêu diệt ông Abu Hassan Alaa, chỉ huy đơn vị Badr thuộc Hezbollah, trong một đợt không kích tại miền nam Liban.
Những diễn biến mới xuất hiện trong bối cảnh các mặt trận tại Trung Đông vẫn liên tiếp phát sinh căng thẳng. Tại Yemen, giao tranh giữa quân chính phủ và lực lượng Houthi tiếp tục diễn ra quanh thành phố cảng Mokha, nơi được xem là đầu mối hàng hải quan trọng của khu vực.
Từ đầu tháng 8 đến nay, Iran và Oman nhiều lần thông báo đạt tiến triển trong việc xây dựng tuyến hàng hải thay thế qua Hormuz. Tuy nhiên, các đề xuất trước đó đều chưa thể triển khai do còn vướng quá trình phê chuẩn trong nội bộ Tehran.
Trong khi đó, Mỹ liên tục khẳng định đã “kiểm soát” tuyến đường này, còn Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vẫn bác bỏ nhận định trên. Theo dữ liệu từ công ty theo dõi tàu biển Kpler, ngày 14/8 chỉ có hai tàu đi qua Hormuz, cho thấy tuyến vận tải vốn trung chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí LNG toàn cầu đang hoạt động ở mức rất thấp.
Các mặt trận xung đột tiếp tục gia tăng sức ép
Tại Liban, thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian được ký từ tháng 6 vẫn chưa thể giải quyết tận gốc bất đồng giữa các bên. Theo các điều khoản đã công bố, quân đội Liban phải giải giáp Hezbollah trước khi Israel rút quân, song lực lượng này không chấp nhận yêu cầu đó.
Những đợt không kích mới của Israel nối tiếp chiến dịch hôm 15/8, thời điểm các nguồn tin ghi nhận từ khoảng 9 đến 11 người thiệt mạng. Israel cho rằng các hoạt động quân sự nhằm “thúc đẩy đàm phán”, nhưng thương vong dân thường tiếp tục làm dấy lên lo ngại về nguy cơ chiến sự lan rộng, trong đó Liên đoàn Ả Rập đã đưa ra cảnh báo về khả năng bất ổn gia tăng trong khu vực.
Tại Yemen, lệnh ngừng bắn tồn tại từ năm 2022 giữa chính phủ và Houthi đang chịu thêm sức ép khi hai bên tái giao tranh quy mô lớn quanh Mokha. Đây là cảng biển giữ vai trò cửa ngõ cung ứng hàng hóa cho khu vực do chính phủ Yemen kiểm soát.
Bà Jennifer Welch, chuyên gia phụ trách nhóm phân tích của Bloomberg Economics, nhận định kịch bản có khả năng xảy ra nhất là Washington tiếp tục kết hợp các biện pháp trừng phạt, phong tỏa, tấn công hạn chế và đàm phán. Theo đánh giá này, sức ép tại Hormuz khó giảm nhanh ngay cả khi các cuộc đối thoại được nối lại.
Tại Yemen, Chuẩn tướng Sadiq al-Asri thuộc Học viện Không quân và Phòng không Yemen cho biết việc quân chính phủ đưa thiết bị bay không người lái (UAV) vào tác chiến là bước đi quan trọng nhằm khôi phục năng lực không quân. Tuy nhiên, cảng Mokha đã phải dừng hoạt động sau khi hứng hơn 25 quả tên lửa trong vài ngày, ảnh hưởng đến sinh kế của khoảng 1.300 lao động.
Những tín hiệu đối thoại xuất hiện tại Hormuz đang mở ra cơ hội giảm căng thẳng trên một số lĩnh vực, nhưng các diễn biến quân sự tại Liban và Yemen cho thấy khu vực Trung Đông vẫn phải đối mặt với nhiều nguy cơ bất ổn trong thời gian tới.
Minh Tâm (tổng hợp)
