Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 18/8 đăng bản đồ eo biển Hormuz với dòng chữ “lãnh thổ mới của Mỹ”, vài giờ sau khi một tàu trên tuyến phía nam bị tấn công khiến một thủy thủ thiệt mạng.
- Lê Thanh Thản bị truy tố lần hai, thiệt hại vụ CT6 tăng gần 4 lần
- Tân Cảng Hải Phòng sẵn sàng đón tàu trọng tải tới 176.000 DWT
- Gần 7.000 người cao tuổi sập bẫy từ hộp yến “miễn phí”
Con tàu đang đi về phía nam, cách bờ biển Oman chưa đầy 1 hải lý, khi bị vật thể bay đánh trúng và làm hư hại khoang máy. UKMTO xác nhận vụ việc và cho biết lực lượng tuần duyên Oman hỗ trợ những thủy thủ còn lại.
Cùng ngày, ông Trump viết trên Truth Social: “Không có cuộc đàm phán nào với Cộng hòa Hồi giáo Iran đang diễn ra hoặc được lên lịch. Lệnh phong tỏa hải quân vẫn được duy trì đầy đủ hiệu lực”. Ông cũng khẳng định “eo biển vẫn mở cửa và hoạt động bình thường, mọi thủy lôi đã được gỡ bỏ hoặc kích nổ”.
Tuyến tàu vừa xảy ra vụ tấn công nằm ở phía nam eo biển. Đây là tuyến quân đội Mỹ vẫn hộ tống tàu qua lại, nhưng Iran nhiều lần cho thấy khả năng tấn công trên hải trình này.
Ngày 14/8, ông Trump lần đầu nêu ý tưởng tuyên bố Hormuz là lãnh thổ Mỹ. Đến ngày 17/8 tại Phòng Bầu dục, ông nói: “Ý tôi là chúng tôi đang kiểm soát nó bằng lệnh phong tỏa, và tôi thích ý tưởng tuyên bố đây là lãnh thổ của Mỹ”.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi đáp lại: “Hormuz không thể bị chiếm bằng một bài đăng mạng xã hội, tàu sân bay, sắc lệnh hay bài phát biểu tranh cử”.
Một tuyến biển, nhiều tuyên bố
Từ ngày 13/4, lệnh phong tỏa hải quân Mỹ đã chặn kiểm tra 85 tàu và bắt giữ 3 tàu, theo dữ liệu được công bố. Phía Mỹ ước tính biện pháp này gây thiệt hại khoảng 500 triệu USD mỗi ngày cho Iran.
Iran vẫn duy trì tuyến hàng hải hạn chế ở phía bắc eo biển và cảnh báo không bảo đảm an toàn cho tàu quá cảnh không thông báo trước. Tuần trước, Iran và Oman thống nhất lộ trình cho một tuyến hàng hải mới.
Bản đồ thể hiện các tuyến đường hàng hải di chuyển qua khu vực eo biển Hormuz. (Ảnh minh họa: MUC)
Ngày 17/8, Jared Kushner, con rể kiêm cố vấn cấp cao của ông Trump, nói về những cuộc trò chuyện “mạnh mẽ” với Iran. Một ngày sau, ông Trump khẳng định “không có cuộc đàm phán nào”.
Fox News trước đó dẫn nguồn từ ông Trump cho biết Washington duy trì một kênh liên lạc ngầm với IRGC, trong đó quan chức hai bên “nói chuyện trực tiếp”. Các nguồn tin Mỹ giấu tên sau đó nói đã có những trao đổi “tích cực”, nhưng ông Trump yêu cầu đội ngũ không tiếp xúc thêm cho đến khi Iran “sẵn sàng đạt thỏa thuận”.
Qatar cũng cho biết đang thúc đẩy một thỏa thuận giữa Iran và Oman để tạo bước đệm nối lại đàm phán chấm dứt chiến tranh Trung Đông. Trong ngày đó, một thủy thủ đã chết trên con tàu vừa rời Hormuz.
Vũ Quyến (tổng hợp).
