TP HCM – Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh chuẩn bị đưa hệ thống xạ trị proton Mevion S250-FIT trị giá gần 2.000 tỷ đồng vào vận hành, mở thêm cơ hội tiếp cận công nghệ điều trị ung thư hiện đại cho người bệnh Việt Nam.
- Khoảnh khắc định mệnh phía sau một vụ khởi tố
- Thêm giám đốc bị bắt vì hồ sơ khống trong vụ bờ kè Lào Cai
- Vệ tinh thấy sông băng, nhưng không biết khi nào nó sụp đổ
Theo kế hoạch, hệ thống sẽ được lắp ráp tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM từ tháng 01/2027, vận hành thử trong nửa đầu năm và dự kiến chính thức hoạt động vào tháng 7/2027. Thời điểm này cũng gắn với kế hoạch khánh thành Bệnh viện Đa khoa và Ung bướu Tâm Anh tại khu đô thị Phú Mỹ Hưng.
Hợp đồng mua và chuyển giao công nghệ giữa Bệnh viện Tâm Anh và hãng Mevion (Mỹ) được ký ngày 18/02/2026 tại Washington D.C, bên lề chuyến công tác của Tổng Bí thư Tô Lâm dự khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza theo lời mời của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Lễ ký kết diễn ra trước sự chứng kiến của Tổng Bí thư và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam.
Xạ trị proton sử dụng các hạt proton mang điện tích dương để đưa liều bức xạ tập trung vào khối u, thay vì xuyên qua cơ thể như tia X truyền thống. Đặc tính này giúp hạn chế ảnh hưởng tới mô lành xung quanh, đặc biệt có ý nghĩa với những khối u ở vị trí sâu hoặc phức tạp như não, tủy sống, gan và phổi.
Bệnh viện Stanford là đơn vị đầu tiên trên thế giới đặt mua thiết bị, trong khi số lượng hệ thống được sản xuất còn hạn chế. Mevion S250-FIT là phiên bản mới nhất của hệ thống này, được FDA Mỹ cấp phép (510(k)) từ tháng 9/2025.
Bước tiến từ chiếc máy nhỏ gọn
Tháng 4/2026, thiết bị được chuyển giao và vận hành thử tại Trung tâm Ung thư Stanford Medicine. Đây cũng là lần đầu tiên người bệnh ung thư có thể được điều trị bằng proton ở tư thế ngồi thay vì nằm trong lịch sử xạ trị.
Nhờ đó, Việt Nam dự kiến trở thành quốc gia thứ hai ngoài Mỹ và là đơn vị đầu tiên tại châu Á sở hữu phiên bản công nghệ cao nhất này. Hệ thống còn được thiết kế theo kiến trúc “All-in-One”, tích hợp máy gia tốc, AI và CT trên cùng một nền tảng, giúp rút ngắn thời gian xây dựng, lắp đặt so với những trung tâm proton truyền thống.
Việc điều trị ở tư thế ngồi cũng tạo ra thay đổi đáng kể trong quá trình vận hành. BSCKII Nguyễn Thế Hiển, Trưởng khoa Xạ trị, Trung tâm Ung bướu Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết tư thế này giúp bác sĩ di chuyển người bệnh dễ hơn trong khi giữ nguyên vị trí nguồn proton, thay vì phải xoay cả hệ thống nặng hàng trăm tấn.
GS.TS Billy Loo, chuyên gia xạ trị ung thư, đồng giám đốc liệu pháp hạt tại Stanford Medicine, nơi đầu tiên vận hành thiết bị này, nhận định: “Lợi ích quan trọng là có thể loại bỏ khối ung thư mà không gây ra những tổn thương phụ ngoài mong muốn”.
Khoản đầu tư gần 2.000 tỷ đồng cho hệ thống cho thấy mức độ kỳ vọng vào công nghệ xạ trị proton tại Việt Nam. Tuy nhiên, bệnh viện hiện chưa công bố chi phí điều trị cụ thể, nên khả năng tiếp cận của người bệnh vẫn là vấn đề cần được quan tâm khi thiết bị chính thức vận hành.
Lê Toan (tổng hợp)
