Thủ tướng yêu cầu quản chặt giá thuốc, thiết bị y tế từ gốc

Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu kiểm soát giá thuốc và thiết bị y tế ngay từ gốc, kiên quyết loại bỏ chi phí trung gian môi giới. Dù thị trường thiết bị y tế trong nước đạt khoảng 2 tỷ USD, giá đến tay người bệnh vẫn có thể tăng qua nhiều tầng nấc phân phối.

Chiều 08-9, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với Bộ Y tế và các bộ, ngành về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số luật lĩnh vực y tế, dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 2 vào tháng 10-2026.

Người đứng đầu Chính phủ yêu cầu quản lý giá xuyên suốt chuỗi cung ứng, từ nhà sản xuất, cửa khẩu đến bệnh viện và người bệnh thông qua cơ chế liên thông dữ liệu. Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan báo cáo việc tiếp thu, giải trình những nội dung còn ý kiến khác nhau trong dự thảo.

Yêu cầu kiểm soát giá được đặt ra trong bối cảnh ngành y tế còn nhiều vấn đề cần tháo gỡ. Cuối tháng 7-2026, Bộ Công an khởi tố vụ án tại Công ty cổ phần Đầu tư y tế Việt Mỹ, cáo buộc doanh nghiệp lập mạng lưới công ty tại Singapore và Hong Kong để mua đi bán lại, nâng giá thiết bị y tế, thuốc tân dược trước khi nhập khẩu về nước.

Vụ án sau đó được mở rộng, dẫn tới việc khởi tố, bắt tạm giam Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn về tội nhận hối lộ.

Theo Thủ tướng, ông đã nhận nhiều ý kiến từ chuyên gia, bệnh viện, cho thấy những kẽ hở vẫn tồn tại từ quy định pháp luật đến khâu thực thi. Đây cũng là một nội dung trọng tâm để thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về các giải pháp đột phá trong chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Gỡ điểm nghẽn từ chuỗi cung ứng

Một nghịch lý được đặt ra là năng lực sản xuất thiết bị y tế trong nước còn hạn chế, trong khi thị trường vẫn phụ thuộc lớn vào hàng nhập khẩu. Ở không ít nơi, đấu thầu còn nặng về yếu tố giá thấp nhất thay vì cân đối giữa chất lượng và chi phí.

Dữ liệu về thuốc, thiết bị y tế, đấu thầu và giá chưa được kết nối đầy đủ cũng khiến việc kiểm soát từ gốc đến ngọn gặp khó.

Để tháo gỡ, Thủ tướng yêu cầu đẩy mạnh đấu thầu tập trung cấp quốc gia hoặc đàm phán giá trực tiếp với hãng sản xuất, hạn chế việc mua sắm qua nhiều tầng trung gian.

Ông Lê Thành Công, đại diện Trung tâm Mua sắm tập trung thuốc quốc gia (Bộ Y tế), cho biết mô hình này hướng tới các sản phẩm có chất lượng tương đương những nước phát triển, đồng thời mua với khối lượng lớn để kéo giá xuống và giảm đầu mối thủ tục tại từng cơ sở y tế.

Thị trường thiết bị y tế trong nước năm 2025 được ước tính khoảng 2 tỷ USD, tương đương gần 50.000 tỷ đồng. Với quy mô này, việc cắt giảm những khâu trung gian không cần thiết có thể mở ra dư địa tiết kiệm đáng kể cho ngân sách và người bệnh.

Quản lý giá từ gốc vì vậy không chỉ là câu chuyện của từng gói thầu hay từng cơ sở y tế. Khi dữ liệu được liên thông, giá được kiểm soát xuyên suốt và việc mua sắm tiến gần hơn tới nhà sản xuất, mục tiêu cuối cùng vẫn là giảm chi phí mà người bệnh phải gánh.

Nhưng từ một chủ trương đến hiệu quả thực tế vẫn cần cả một quá trình. Khi giá thành được minh bạch từ gốc, người bệnh sẽ thực sự bớt gánh nặng hay vẫn phải chờ thêm một hành trình dài?

Đỗ Vân (tổng hợp)